Ngày 5/7, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ xử lý các tồn tại yếu kém của một số nhà máy, dự án yếu kém ngành Công Thương chủ trì phiên họp triển khai Kết luận của Bộ Chính trị mới đây về các đơn vị này.

“Lãnh đạo PVN làm như không phải việc của mình”

Theo đánh giá tại phiên họp, sau khi quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho các dự án, nhà máy, tình hình đã có chuyển biến tích cực.

4 nhà máy đạm (Ninh Bình, Hà Bắc, DAP Đình Vũ, DAP Lào Cai) hoạt động tốt khi công suất đạt tới 80%. Nhà máy DAP Đình Vũ và DAP Lào Cai đã đa dạng hoá sản phẩm với 64% đạm xanh có giá trị cao, có lãi 600.000 đồng/tấn.

Còn Nhà máy Thép Việt - Trung đã đàm phán lại với phía Trung Quốc, xoay chuyển tình thế có lợi cho Tổng Công ty Thép, thay đổi thành viên mô hình quản trị sang 2 thành viên và tình hình sản xuất kinh doanh trong 6 tháng qua đã có lãi 67 tỷ đồng.

“Nếu Thép Việt - Trung tiếp tục làm tốt thì sang năm sẽ cho ra khỏi danh sách yếu kém như với các dự án phân đạm”, Phó Thủ tướng nói.

Ông Vương Đình Huệ không hài lòng khi “hầu như không có chuyển biến gì mà tình hình còn tệ đi là nhóm của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam với các nhà máy đóng tàu Dung Quất, xơ sợi Đình Vũ và các dự án, nhà máy nhiên liệu sinh học”.

Nhà máy Ethanol Dung Quất tới nay không chạy lại được vì không bảo đảm cả yếu tố kinh tế và kỹ thuật. Xơ sợi Đình Vũ thì ngày càng xấu đi vì vướng vào kiện tụng. 

Còn Nhà máy Đóng tàu Dung Quất thì chưa thực hiện quyết toán hợp đồng thầu EPC khi xây dựng nhà máy giai đoạn 1 và chưa thống nhất được giá trị/ chi phí thực hiện của chủ đầu tư dự án tàu 104.000 DWT để PVN làm cơ sở ký kết hợp đồng nhận nợ, thế chấp tài sản bảo đảm và trả nợ cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam.

Trước tình hình của Nhà máy Đóng tàu Dung Quất, Phó Thủ tướng đặt vấn đề, nhà thầu và chủ đầu tư đều trực thuộc Tập đoàn Dầu khí và các doanh nghiệp Nhà nước mà không xử lý được với nhau?

“Do các đồng chí không chịu làm. Không nói chung chung nữa vì càng nói càng không làm được đâu. Cả Quốc hội, Chính phủ rồi toàn dân bức xúc mà lãnh đạo Tập đoàn làm như không phải việc của mình”, Phó Thủ tướng gay gắt.

“Ai không làm, làm không xong thì phải thay thế”

Về hướng xử lý chung của các dự án, nhà máy chung trong thời gian tới, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ yêu cầu, bám sát Kết luận của Bộ Chính trị nhằm đạt hai mục tiêu: Sớm giải quyết dứt điểm các tồn tại vướng mắc, khắc phục tối đa thiệt hại cho Nhà nước theo lộ trình hết năm 2017 hoàn thành phương án, trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và tổ chức xong việc triển khai các phương án (kể cả bán được Nhà máy Bột giấy Phương Nam), hết năm 2018 xử lý căn bản các yếu kém và tới năm 2020 thì hoàn thành xử lý các nhà máy, dự án này. 

Đồng thời xử lý nghiêm minh các vi phạm quản lý kinh tế của các cá nhân, tập thể gây thua lỗ tại các dự án, nhà máy trên.

“Kiên quyết xử lý theo thị trường cơ chế với 2 điểm là tôn trọng nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các doanh nghiệp và Nhà nước kiên quyết không cấp thêm vốn vào các dự án, nhà máy. Kiên quyết xử lý sớm các vướng mắc pháp lý của các dự án. Ưu tiên bán dự án, nhà máy cho các nhà đầu tư ngoài Nhà nước, cho phép giải thể các dự án không có khả năng, thu hồi tối đa tài sản”, ông Huệ nêu rõ.

Theo Phó Thủ tướng, nếu bắt tay với tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ thì vẫn có hướng đi cho các dự án. Cho nên, các bộ, nhất là các tập đoàn, tổng công ty liên quan phải xắn tay vào việc.

“Ai không làm và làm không xong thì phải thay thế”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

12 dự án, nhà máy của ngành Công Thương này có tổng mức đầu tư là 63.610 tỷ đồng. Trong đó, vốn chủ sở hữu 14.350 tỷ. Còn lại khoảng 47.000 tỷ đồng (chiếm 75% tổng mức đầu tư) là đi vay, trong đó vay ngân hàng là 41.800 tỷ, vay nước ngoài có bảo lãnh là 6.600 tỷ.

Hiện có 6 nhà máy vận hành nhưng thua lỗ gồm 4 nhà máy phân đạm, Nhà máy Đóng tàu Dung Quất và Công ty Thép Việt - Trung. 3 dự án, nhà máy dừng thi công là dự án Nhà máy Ethanol Phú Thọ, Nhà máy Bột giấy Phương Nam và Nhà máy Gang Thép Thái Nguyên (giai đoạn 2). 3 nhà máy dừng hoạt động là Nhiên liệu Sinh học Bình Phước, Nhiên liệu Sinh học Dung Quất và Xơ sợi Đình Vũ.

Trong số này, 10 nhà máy đang hoạt động hay dừng sản xuất có lỗ luỹ kế là 16.126 tỷ đồng (tại thời điểm 31/12/2016) và vốn chủ sở hữu chỉ còn 3.956 tỷ đồng, trong đó nhiều nhà máy âm vốn chủ sở hữu.

Thảo Nguyên