(Thanh tra) - Sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại xã Thiệu Hóa (Thanh Hóa) đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Phóng viên Báo Thanh tra đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Ngọc Hiểu, Chủ tịch UBND xã Thiệu Hóa để làm rõ những kết quả, khó khăn và giải pháp trong thời gian tới.
+ P.V: Sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại xã Thiệu Hóa có những chuyển biến nổi bật nào, thưa ông?
- Ông Nguyễn Ngọc Hiểu: Xã Thiệu Hóa được thành lập trên cơ sở sáp nhập 6 xã, với diện tích hơn 36km² và gần 50 nghìn dân, là đơn vị hành chính lớn nhất của huyện Thiệu Hóa trước đây. Từ khi vận hành mô hình chính quyền 2 cấp, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo (KNTC) đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Trước hết là tính chủ động được nâng cao rõ rệt. Cấp xã được phân định rõ trách nhiệm và được trao quyền trực tiếp xử lý vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế tình trạng đùn đẩy, né tránh.
Bên cạnh đó, việc thực hiện quy chế tiếp công dân được duy trì nghiêm túc, đặc biệt là vai trò của người đứng đầu. Cá nhân tôi duy trì lịch tiếp dân định kỳ vào thứ 5 hàng tuần. Trong 3 tháng đầu năm 2026, đã trực tiếp đối thoại với 25 lượt công dân, qua đó tháo gỡ nhiều vướng mắc ngay từ khi mới phát sinh.
Hiệu quả giải quyết cũng được nâng lên rõ rệt, với khoảng 80% đơn thư được xử lý dứt điểm, không phát sinh khiếu nại vượt cấp hay điểm nóng. Quan trọng hơn, thông qua đối thoại trực tiếp, người dân cảm thấy được lắng nghe, từ đó tạo sự đồng thuận và tin tưởng đối với chính quyền.
+ P.V: Theo ông, những khó khăn, vướng mắc lớn nhất trong quá trình triển khai nhiệm vụ tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cấp xã hiện nay là gì?
-Ông Nguyễn Ngọc Hiểu: Bên cạnh kết quả đạt được, chúng tôi vẫn gặp không ít khó khăn. Đây là lĩnh vực nhạy cảm, đòi hỏi cán bộ phải có kinh nghiệm, kỹ năng và bản lĩnh, trong khi một bộ phận cán bộ làm công tác tiếp dân còn hạn chế về năng lực.
Ngoài ra, nhiều vụ việc liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng có yếu tố lịch sử, chính sách thay đổi qua nhiều thời kỳ nên việc xác minh, xử lý gặp nhiều phức tạp.
Cũng phải thẳng thắn nhìn nhận, vẫn còn một số trường hợp người dân chưa hiểu đầy đủ quy định pháp luật, thậm chí có biểu hiện lợi dụng quyền khiếu nại để gây phức tạp tình hình.
+ P.V: Xin ông chia sẻ một vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp đã được địa phương giải quyết hiệu quả và bài học kinh nghiệm rút ra?
-Ông Nguyễn Ngọc Hiểu: Từ khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp đến nay, các vụ việc tồn đọng trước đây đã cơ bản được tập trung xử lý dứt điểm; các đơn thư phát sinh mới đều được giải quyết kịp thời, không để hình thành điểm nóng hay khiếu kiện đông người.
Qua thực tiễn, chúng tôi rút ra 3 bài học kinh nghiệm quan trọng. Thứ nhất, vai trò của người đứng đầu phải trực tiếp vào cuộc, chỉ đạo sát sao. Thứ hai, cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là kỹ năng đối thoại, xử lý tình huống linh hoạt nhưng đúng quy định pháp luật. Thứ ba, phải tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị để nắm chắc tình hình và xử lý ngay từ cơ sở, từ sớm, từ xa.
+ P.V: Các lĩnh vực phát sinh nhiều đơn thư trên địa bàn là gì và nguyên nhân chủ yếu đến từ đâu, theo ông?
-Ông Nguyễn Ngọc Hiểu: Hiện nay, đơn thư trên địa bàn chủ yếu tập trung ở lĩnh vực đất đai, nhất là tranh chấp, quy hoạch và bồi thường giải phóng mặt bằng. Nguyên nhân chủ yếu là do chính sách đất đai thay đổi qua các thời kỳ, việc xác định nguồn gốc, quá trình sử dụng đất gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân chưa hiểu đầy đủ quy định pháp luật, dẫn đến những yêu cầu vượt khung chính sách. Cá biệt có trường hợp bị xúi giục, kích động, gây mất ổn định tình hình.
Thời gian tới, chúng tôi sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật; phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là tổ hòa giải ở cơ sở để xử lý kịp thời ngay từ khi mới phát sinh.
+P.V: Với vai trò người đứng đầu, ông trực tiếp tham gia tiếp công dân như thế nào để nắm bắt, tháo gỡ kịp thời các bức xúc từ cơ sở?
-Ông Nguyễn Ngọc Hiểu: Tôi xác định tiếp công dân là nhiệm vụ trọng tâm, gắn trực tiếp với sự ổn định và phát triển của địa phương. Ngoài việc thực hiện nghiêm túc lịch tiếp dân định kỳ, tôi còn chủ động tiếp công dân đột xuất khi có vụ việc phát sinh. Đồng thời, thường xuyên bám sát cơ sở, nắm tình hình tại các khu dân cư, nhất là những địa bàn có nguy cơ phát sinh khiếu kiện, để kịp thời giải quyết ngay từ đầu, không để tích tụ thành bức xúc kéo dài.
+P.V: Địa phương đã có những giải pháp gì để hạn chế phát sinh khiếu kiện, nhất là các vụ việc đông người, kéo dài?
-Ông Nguyễn Ngọc Hiểu: Chúng tôi triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở. Thứ hai là chủ động nắm tình hình, giải quyết vấn đề ngay từ sớm, từ xa; tối ưu quy trình xử lý đơn thư, tránh tồn đọng kéo dài. Thứ ba là tập trung rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc, nhất là trong lĩnh vực đất đai, môi trường, đảm bảo đúng pháp luật và thấu tình đạt lý.
Đồng thời, kiên quyết xử lý các trường hợp lợi dụng quyền khiếu nại để gây rối, ảnh hưởng đến an ninh trật tự.
+ P.V: Ông có thông điệp gì gửi tới người dân và đội ngũ cán bộ trong việc nâng cao hiệu quả công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo thời gian tới?
-Ông Nguyễn Ngọc Hiểu: Đối với người dân, tôi mong mỗi người nâng cao hiểu biết pháp luật, thực hiện quyền khiếu nại đúng quy định, ưu tiên phản ánh qua chính quyền cơ sở để được giải quyết kịp thời, tránh bị lôi kéo, kích động.
Đối với đội ngũ cán bộ, cần không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, nắm vững pháp luật, đề cao trách nhiệm, tuyệt đối không gây phiền hà cho người dân. Đồng thời, tăng cường đối thoại, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, ứng dụng công nghệ thông tin, kiểm tra giám sát thường xuyên, đặc biệt là giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng.
+PV: Xin cảm ơn ông!
