Nghị định này quy định chế độ trợ cấp một lần; trợ cấp hằng tháng; trợ cấp mai táng và chính sách vay vốn sản xuất, kinh doanh đối với thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam tham gia kháng chiến trong thời gian từ ngày 26/3/1965 đến ngày 30/4/1975 ở các tỉnh từ Quảng Trị đến Cà Mau (gọi chung là thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam).

Hội Cựu chiến binh Thanh niên xung phong tới dâng hương tưởng niệm tại khu Di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn. Ảnh: Nguyễn Mịa

Theo đó, người được hưởng chế độ, chính sách quy định tại Nghị định này phải đảm bảo các điều kiện sau đây:

Được huy động tham gia kháng chiến theo Nghị quyết Đại hội Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng miền Nam lần thứ nhất ngày 26 tháng 3 năm 1965;

Tham gia tổ chức thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam do Đoàn Thanh niên nhân dân cách mạng miền Nam hoặc chính quyền cách mạng cấp khu, cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã thành lập dưới các hình thức tổ chức như: Đại đội, trung đội, phân đội, tiểu đội, đội hoặc lấy tên đơn vị thanh niên xung phong gắn với địa danh, cấp hành chính;

Độ tuổi tham gia thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam từ 16 đến 30 tuổi. Trường hợp đặc biệt dưới 16 tuổi, có sức khỏe tốt, tình nguyện gia nhập thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam và được các đơn vị thanh niên xung phong cơ sở chấp thuận nhưng không dưới 14 tuổi;

Có thời gian hoạt động tại cơ sở (xã, ấp, liên xã, liên huyện) từ ngày 26 tháng 3 năm 1965 đến ngày 30/4/1975; bảo đảm phương thức hoạt động không tập trung;

Ngoài ra, thanh niên xung phong được hưởng chế độ, chính sách quy định tại Nghị định này khi thực hiện một trong các nhiệm vụ sau: Làm giao liên dẫn đường, diệt ác ôn và chống tề; Làm công tác địch vận, tổ chức hoạt động liên lạc với những người của cách mạng hoạt động trong tổ chức của địch; Bảo vệ và chăm, nuôi cán bộ cách mạng; Trực tiếp tải thương, tiếp đạn phục vụ lực lượng vũ trang chính quy, và lực lượng vũ trang địa phương;

Trực tiếp vận chuyển vũ khí, lương thực, thực phẩm, thuốc men, tài liệu từ vùng địch chiếm đóng ra căn cứ và ngược lại; Lập ấp, xã chiến đấu, tham gia xây dựng chiến hào, làm đường phục vụ kháng chiến; phá hủy cơ sở hạ tầng, phương tiện, thiết bị phục vụ chiến tranh của địch; Tham gia phục vụ chiến đấu hoặc tham gia phục vụ các chiến trường khi có yêu cầu của cấp trên; Tham gia thực hiện một số nhiệm vụ khác do tổ chức cách mạng phân công.

Đặc biệt, với thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam không còn khả năng lao động và sống cô đơn, không nơi nương tựa thì được hưởng trợ cấp hằng tháng bằng 2 lần mức chuẩn trợ giúp xã hội theo quy định hiện hành.

Theo số liệu báo cáo chưa đầy đủ của các địa phương do Bộ Nội vụ cung cấp, tính đến tháng 12/2023, có 88.009 thanh niên xung phong được giải quyết chế độ trợ cấp một lần, với tổng số tiền hơn 214,6 tỷ đồng.

Đối với chế độ trợ cấp hằng tháng, tính đến tháng 4/2025, có 3.277 người được giải quyết. Trong đó, có 3.248 người là thanh niên xung phong tập trung theo Quyết định 40/2011/QĐ-TTg và 29 người là thanh niên xung phong cơ sở ở miền Nam theo Nghị định 112/2017/NĐ-CP.