(Thanh tra) - Trong bối cảnh hàng loạt dự án trọng điểm được triển khai, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa dự báo nguy cơ tiếp tục phát sinh khiếu kiện liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và kiến nghị các giải pháp để phòng ngừa, xử lý.
Báo cáo của Thanh tra tỉnh Khánh Hoà cho thấy, Dự án Khu du lịch và Giải trí Sông Lô tại phường Nam Nha Trang là một trong những vụ việc khiếu kiện đất đai phức tạp, kéo dài nhiều năm tại Khánh Hòa. Từ khi triển khai dự án, nhiều hộ dân đã gửi đơn khiếu nại, kiến nghị liên quan đến việc thu hồi đất, bồi thường và các vấn đề pháp lý của dự án.
Vụ việc đã trải qua nhiều lần thanh tra, kiểm tra, rà soát của các cơ quan chức năng. Tháng 9/2025, Chính phủ thống nhất giao Thanh tra Chính phủ tiến hành thanh tra toàn diện dự án nhằm làm rõ những nội dung còn tồn tại. Ngày 18/5/2026, Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra toàn diện Dự án Khu du lịch và Giải trí Sông Lô do Công ty Cổ phần Hoàn Cầu Nha Trang làm chủ đầu tư.
Nội dung thanh tra bao gồm việc chấp hành pháp luật về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, nghĩa vụ tài chính và giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến dự án. Việc một dự án phải trải qua nhiều đợt rà soát, thanh tra trong thời gian dài cho thấy tính chất phức tạp của những tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến đất đai, đồng thời đặt ra yêu cầu xử lý dứt điểm các vấn đề còn tồn tại.
Tại Dự án Khu đô thị mới Đầm Cà Ná, xã Cà Ná, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng gặp nhiều vướng mắc do chưa đạt được sự đồng thuận của người dân. Dự án có diện tích đất thu hồi khoảng 64,46ha, liên quan đến 327 hộ gia đình, cá nhân và 3 tổ chức.
Cơ quan chức năng đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 134 hộ dân và 2 tổ chức, với tổng kinh phí khoảng 37,7 tỷ đồng. Tuy nhiên, số hộ dân và tổ chức nhận tiền đền bù còn rất ít. Đáng chú ý, có 129 hộ dân đã được phê duyệt phương án nhưng chưa đồng ý nhận tiền bồi thường, với tổng số tiền hơn 36 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là người dân cho rằng mức giá bồi thường còn thấp và tiếp tục có ý kiến, khiếu nại.
Hai dự án có quy mô, tính chất và thời điểm triển khai khác nhau, nhưng đều cho thấy những vướng mắc trong thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng có thể trở thành nguyên nhân phát sinh khiếu nại, khiếu kiện. Các vụ việc có nguy cơ kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ dự án và tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan chức năng trong việc chủ động nhận diện, xử lý những bất cập ngay từ khi triển khai dự án, thay vì để phát sinh khiếu kiện phức tạp. Đặc biệt, trong bối cảnh Khánh Hòa đang đẩy mạnh thực hiện hàng loạt công trình, dự án trọng điểm, áp lực giải quyết khiếu nại về đất đai được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng.
Theo Thanh tra tỉnh Khánh Hòa, tình hình khiếu nại, tố cáo từ đầu năm đến nay tăng so với cùng kỳ năm 2025, chủ yếu liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Riêng 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tiếp nhận 16.311 đơn thư, đã xử lý 15.689 đơn. Trong số 290 đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền, có 237 đơn liên quan đến đất đai, chiếm 81,7%. Đối với đơn kiến nghị, phản ánh, lĩnh vực đất đai chiếm 5.398/7.397 đơn, tương đương gần 73%.
Qua đánh giá của Thanh tra tỉnh Khánh Hòa, sau khi sáp nhập Khánh Hòa và Ninh Thuận, địa phương đang triển khai 14 dự án lớn, trọng điểm, động lực cùng nhiều dự án phát triển kinh tế - xã hội khác. Việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư diễn ra trên quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng nghìn hộ dân.
Thanh tra tỉnh Khánh Hòa dự báo nguy cơ tiếp tục phát sinh khiếu nại, tố cáo khi triển khai các dự án lớn như cao tốc Nha Trang - Đà Lạt, cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Khu đô thị mới bờ Sông Dinh, các dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam... Bên cạnh đó, việc chậm triển khai một số dự án như Dự án Khu phức hợp và nhà ở Phước Lợi tại phường Nam Nha Trang; Dự án Khu đô thị Phước Long... cũng có nguy cơ làm phát sinh khiếu nại, khiếu kiện.
Một trong những nguyên nhân làm phát sinh khiếu kiện là công tác quản lý đất đai tại một số địa phương chưa chặt chẽ. Việc lập quy hoạch, đo đạc, điều chỉnh hồ sơ địa chính có trường hợp chưa phù hợp với hiện trạng sử dụng đất, ảnh hưởng đến việc xác định nguồn gốc đất và phê duyệt phương án bồi thường.
Một số dự án được triển khai qua nhiều thời kỳ pháp luật, đồng thời có sự thay đổi về địa giới hành chính và tổ chức bộ máy, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng chính sách thống nhất. Tình trạng giải quyết đơn thư tại một số địa phương chưa bảo đảm thời hạn; việc cung cấp hồ sơ, tài liệu và trả lời kiến nghị có lúc còn chậm. Sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, một số công chức còn thiếu kinh nghiệm, lúng túng trong xác định thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Mới đây, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản chỉ đạo các cơ quan, địa phương tập trung rà soát, giải quyết dứt điểm những vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp; tăng cường thanh tra trách nhiệm người đứng đầu và nâng cao chất lượng tiếp công dân, đối thoại. Hiện nay, Khánh Hòa đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong xử lý đơn thư khiếu nại, khiếu kiện.
Việc chủ động nhận diện, giải quyết sớm những vướng mắc về đất đai, bồi thường và tái định cư đang được tỉnh triển khai rộng rãi để sớm có phương án giải quyết từ sớm, từ xa, góp phần tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và tháo gỡ khó khăn cho tiến độ thực hiện các dự án.
