(Thanh tra) - Với hàng loạt chính sách hỗ trợ về thu nhập, nhà ở, chăm sóc sức khỏe và điều kiện làm việc, TPHCM hướng đến xây dựng cơ chế đãi ngộ đặc thù nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, người có tài năng. Đây được xem là một trong những giải pháp tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển TP trong giai đoạn mới.
Thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những yêu cầu được đặt ra trong các chủ trương, định hướng lớn của Đảng đối với sự phát triển đất nước nói chung và TPHCM nói riêng.
Trong Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới, Bộ Chính trị yêu cầu đầu tư phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và đạt trình độ quốc tế ở các lĩnh vực ưu tiên.
Tiếp đó, Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 8/10/2026 về tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp và đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ; cùng Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, tiếp tục đặt ra yêu cầu đổi mới công tác phát hiện, thu hút và sử dụng người có tài năng.
Đáng chú ý, Kết luận số 105-KL/TW định hướng bố trí ngân sách nhà nước cho công tác nhân tài đạt khoảng 0,1% GDP hằng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các tỉnh, TP tự chủ ngân sách được quyết định mức chi cao hơn, phù hợp với nhu cầu và khả năng cân đối ngân sách địa phương.
Ở cấp TP, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TPHCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và Kết luận số 275-KL/TU của Ban Thường vụ Thành ủy cũng đặt ra yêu cầu cụ thể hóa chủ trương của Đảng về thu hút, trọng dụng người có tài năng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Trên cơ sở đó, UBND TPHCM đã rà soát các cơ chế, chính sách thu hút, đãi ngộ nhân tài trong thời gian qua, đánh giá tình hình thực tiễn và yêu cầu phát triển để xây dựng chính sách phù hợp với nguồn nhân lực chất lượng cao, người có tài năng làm việc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn.
Tại Kỳ họp thứ Sáu, HĐND TPHCM đã thông qua Nghị quyết ban hành quy định cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, người có tài năng làm việc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn TP.
Phát biểu tại Kỳ họp thứ Sáu, HĐND TPHCM khóa XI, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, Nghị quyết này được ban hành nhằm triển khai khoản 1 Điều 38 của Luật Phát triển đô thị. Về định hướng, chính sách này ưu tiên thu hút trong các ngành, lĩnh vực trọng tâm như công nghệ số, AI, bán dẫn, kinh tế xanh, tài chính quốc tế, đô thị, y tế, giáo dục chất lượng cao, văn hóa, thể thao và pháp luật – chính sách công.
Một trong những nội dung đáng chú ý của chính sách là các khoản hỗ trợ thu nhập ban đầu và thu nhập hằng tháng dành cho chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng thuộc diện thu hút.
Theo dự thảo quy định của Nghị quyết, các đối tượng gồm tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng, nhà khoa học trẻ tài năng, kỹ sư trẻ tài năng và chuyên gia trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được đề xuất hỗ trợ thu nhập ban đầu một lần bằng 100 lần mức lương tối thiểu vùng I. Các nhóm chuyên gia, người có tài năng còn lại được đề xuất mức hỗ trợ thu nhập ban đầu một lần bằng 80 lần. Đối với thu nhập hằng tháng, dự thảo đề xuất mức từ 20–50 lần mức lương tối thiểu vùng I.
Bên cạnh thu nhập, chính sách hỗ trợ nhà ở cũng được đề cập nhằm tạo điều kiện để chuyên gia, người có tài năng yên tâm làm việc tại TP. Theo dự thảo, các trường hợp đủ điều kiện được xem xét bố trí nhà ở công vụ hoặc nhà ở chuyên gia. Trường hợp không thuộc diện được bố trí nhà ở, chưa hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở cùng tính chất và đáp ứng các điều kiện theo quy định thì được đề xuất hỗ trợ tiền thuê nhà thực tế, tối đa 4 lần mức lương tối thiểu vùng I/người/tháng.
Chính sách chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ gia đình cũng là nội dung đáng chú ý. Cụ thể, chuyên gia, người có tài năng được đề xuất hỗ trợ chi phí khám, chăm sóc sức khỏe theo số tiền cá nhân thực tế chi trả ngoài phạm vi bảo hiểm thanh toán, tối đa bằng một lần mức thu nhập hằng tháng ghi trong hợp đồng/người/năm. Đối với thành viên gia đình, mức hỗ trợ chi phí khám, chăm sóc sức khỏe tự nguyện thực tế tối đa bằng hai lần mức thu nhập hằng tháng ghi trong hợp đồng/gia đình/năm; không tính trùng chi phí đã được hỗ trợ cho chính chuyên gia, người có tài năng…
Đối với vợ hoặc chồng, con đẻ, con nuôi dưới 18 tuổi cư trú hợp pháp tại Việt Nam, dự thảo đề xuất hỗ trợ tìm trường học trong phạm vi các cơ sở giáo dục công lập thuộc TP quản lý.
Ngoài các chính sách hỗ trợ trực tiếp, dự thảo còn đề cập việc tạo điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dữ liệu, thư viện và các điều kiện cần thiết phục vụ hoạt động nghiên cứu, làm việc. Đây là những yếu tố hỗ trợ chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng phát huy năng lực khi tham gia giải quyết các nhiệm vụ chuyên môn, khoa học và công nghệ của TP.
Tại Tọa đàm “TPHCM: Bài toán thu hút nhân lực tinh hoa quốc tế cho kỷ nguyên tăng trưởng mới”, ông Dương Khai Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam, người đã có gần 20 năm sinh sống và làm việc tại TPHCM chia sẻ: qua thực tế đồng hành cùng doanh nghiệp, chúng tôi nhận thấy, thu hút một nhân tài, nhìn bề ngoài là thu hút một người. Nhưng trên thực tế, đó là tạo điều kiện cho cả một gia đình. Cơ hội nghề nghiệp quyết định họ có muốn đến hay không. Nhưng giáo dục, y tế, nhà ở, môi trường sống và cơ hội phát triển lại quyết định rất lớn đến việc họ có muốn ở lại hay không. Vì vậy, nhân tài không chỉ lựa chọn một công việc. Họ đang lựa chọn một TP, một môi trường sống và một tương lai cho cả gia đình.
Theo ông Dũng, khi doanh nghiệp phát triển lên một tầm cao mới, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao cũng thay đổi theo. Khả năng bén rễ và phát triển lâu dài của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào yếu tố con người. Bởi trong khi doanh nghiệp lựa chọn địa phương để đầu tư, nhân tài cũng lựa chọn nơi để xây dựng sự nghiệp và cuộc sống. Trong tương lai, khả năng thu hút đầu tư chất lượng cao của một TP sẽ ngày càng gắn với khả năng thu hút và giữ chân nhân tài chất lượng cao.
Bài 2: TPHCM gắn chính sách trọng dụng nhân tài với kết quả công việc
