Hoàn thiện thể chế, đổi mới chỉ đạo điều hành

Thực tiễn cho thấy công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ góp phần phát hiện, xử lý vi phạm, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong hoạt động thi hành án mà còn là cơ chế quan trọng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, tăng cường trách nhiệm giải trình, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực và xây dựng nền công vụ liêm chính trong toàn hệ thống.

Trong bối cảnh đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và tăng cường kiểm soát quyền lực, việc tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo là yêu cầu cấp thiết.

Việc tổ chức thành công mô hình mới đã làm thay đổi căn bản cơ chế quản lý, phân cấp và thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo, đòi hỏi công tác quản lý, chỉ đạo và tổ chức thực hiện phải được đổi mới theo hướng chủ động, thống nhất và chuyên nghiệp hơn.

Trên cơ sở đó, Cục Quản lý THADS xác định công tác xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong quá trình tổ chức thi hành án.

Cục Quản lý THADS xác định công tác xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Ảnh minh họa: Minh Nguyệt

Nổi bật là việc hoàn thiện hành lang pháp lý về giải quyết khiếu nại, tố cáo. Cục Quản lý THADS đã tham mưu Bộ Tư pháp xây dựng và ban hành Luật THADS năm 2025, Nghị định số 152 quy định chi tiết và biện pháp thi hành một số điều của Luật THADS cùng Thông tư số 06 hướng dẫn nhiều nội dung liên quan đến quy trình xử lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong lĩnh vực THADS.

Đáng chú ý, toàn bộ quy trình xử lý đơn thư đã được chuẩn hóa theo Thông tư số 06. Từ khâu tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn, xác định thẩm quyền, thụ lý, xác minh đến ban hành quyết định giải quyết, công khai kết quả và theo dõi việc thực hiện đều được quy định theo trình tự thống nhất, chặt chẽ.

Việc hoàn thiện thể chế nêu trên góp phần củng cố, hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong lĩnh vực THADS, bảo đảm phù hợp với các quy định mới của pháp luật và yêu cầu thực tiễn đặt ra, cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ.

Song song với việc hoàn thiện thể chế, công tác quản lý, chỉ đạo điều hành cũng được tăng cường. Lãnh đạo Bộ Tư pháp và lãnh đạo Cục Quản lý THADS đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, quán triệt, chấn chỉnh công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại trong toàn hệ thống.

Định kỳ hằng tháng, Cục Quản lý THADS chủ động rà soát, tổng hợp danh sách các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài để báo cáo lãnh đạo Bộ. Đồng thời, định kỳ hằng quý tổ chức làm việc trực tuyến với các địa phương có vụ việc phức tạp, ban hành thông báo kết luận, văn bản chỉ đạo, đôn đốc thực hiện và cập nhật kết quả xử lý. Ngoài ra, Cục trực tiếp tổ chức các cuộc họp hoặc làm việc với địa phương để thống nhất phương án tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường kiểm tra và chuyển đổi số

Cùng với hoàn thiện thể chế và đổi mới công tác chỉ đạo, Cục Quản lý THADS đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức làm công tác tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hệ thống THADS.

Trong tháng 12/2025, Cục đã tổ chức 3 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra, kiểm tra chuyên ngành và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại 3 khu vực (Tây Ninh, Quảng Ngãi và Bắc Ninh). Sau các khóa học, Cục hoàn thiện tài liệu bồi dưỡng, tài liệu giải đáp các nội dung thảo luận để gửi đến các cơ quan THADS địa phương, đồng thời cấp chứng chỉ cho 617 công chức tham gia.

Việc tổ chức bồi dưỡng tập trung đã góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ công chức trực tiếp tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo, đồng thời tạo sự thống nhất trong nhận thức và cách thức áp dụng pháp luật trên phạm vi toàn hệ thống THADS.

Bên cạnh công tác đào tạo, kiểm tra tiếp tục được xác định là giải pháp quan trọng nhằm phòng ngừa vi phạm, nâng cao hiệu lực quản lý và kịp thời chấn chỉnh những tồn tại phát sinh trong thực tiễn.

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của hệ thống THADS. Ảnh minh họa: Minh Nguyệt

Trên cơ sở tổng kết việc thực hiện quy chế kiểm tra trước đây, Cục Quản lý THADS đã ban hành Quyết định số 457 về Quy chế kiểm tra trong THADS, thay thế quy chế cũ. Quy chế mới đã khắc phục nhiều bất cập trong thực tiễn, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm tra, bảo đảm tính thống nhất, góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương và nâng cao hiệu quả quản lý trong toàn hệ thống.

Ngay từ đầu năm công tác 2026, Cục đã ban hành Kế hoạch kiểm tra công tác THADS năm 2026 và chỉ đạo triển khai trong toàn hệ thống. Theo kế hoạch, Cục tổ chức kiểm tra tại 19 cơ quan THADS tỉnh, thành phố, gồm 2 cuộc kiểm tra toàn diện và 17 cuộc kiểm tra chuyên đề.

Qua các cuộc kiểm tra toàn diện, chuyên đề và đột xuất, nhiều tồn tại trong công tác tổ chức thi hành án, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và quản lý nghiệp vụ đã được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời. Các kết luận kiểm tra đều yêu cầu địa phương khắc phục vi phạm, rà soát trách nhiệm cá nhân, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và báo cáo kết quả thực hiện theo thời hạn quy định. Qua đó, công tác kiểm tra không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giải quyết từng vụ việc cụ thể mà còn tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và hiệu lực quản lý Nhà nước trong Hệ thống THADS.

Một điểm nhấn khác trong quá trình đổi mới là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Tháng 1/2026, Cục Quản lý THADS chính thức đưa vào vận hành Nền tảng số THADS trên toàn hệ thống. Trong đó, phần mềm Tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo được xác định là một phân hệ quan trọng, hỗ trợ quản lý tập trung toàn bộ quá trình xử lý vụ việc.

Việc đưa phần mềm vào vận hành giúp từng bước thay đổi phương thức quản lý từ thủ công sang môi trường số, tạo điều kiện theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc, giảm thời gian xử lý, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan THADS và nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo các cấp.

Có thể thấy, việc đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, đổi mới công tác chỉ đạo điều hành, nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường kiểm tra đến thúc đẩy chuyển đổi số đang tạo nền tảng quan trọng để công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong THADS ngày càng chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả hơn. Đây cũng là tiền đề để Hệ thống THADS tiếp tục nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đáp ứng yêu cầu của mô hình THADS một cấp và yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.