Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn - Bảo Ninh. Ảnh: Quảng Nghĩa

Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn - Bảo Ninh là một trong những dự án nằm trong danh sách đối tượng thanh tra của chuyên đề thanh tra các dự án khó khăn, vướng mắc tồn tại kéo dài. Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã ban hành Kết luận thanh tra số 1568/KL-TTr, trong đó chỉ ra hàng loạt tồn tại, hạn chế kéo dài từ khâu chuẩn bị năng lực tài chính, thực hiện nghĩa vụ thuế đến việc chậm trễ thủ tục hành chính, đồng thời quy rõ trách nhiệm của nhà đầu tư cùng các sở, ngành liên quan.

Được kỳ vọng lớn, dự án vẫn sa sút dài theo năm tháng

Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn - Bảo Ninh được UBND tỉnh cấp chứng nhận đầu tư từ năm 2009, với mục tiêu ban đầu đầy hứa hẹn: Khai thác tiềm năng du lịch biển, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương, tạo việc làm và hình thành sản phẩm du lịch chất lượng cao tại Đồng Hới. Trải qua hai lần điều chỉnh vào các năm 2018 và 2019, tổng vốn đầu tư của dự án được nâng mạnh từ 120 tỷ đồng lên hơn 424,8 tỷ đồng. Quy mô dự án cũng được điều chỉnh thành tổ hợp đẳng cấp gồm khối khách sạn 19 tầng đạt tiêu chuẩn 5 sao quốc tế, khu biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp cùng hàng loạt hạng mục phụ trợ đồng bộ.

Hoang vu tại dự án. Ảnh: Quảng Nghĩa

Tuy nhiên, tiến độ thực hiện dự án kéo dài so với yêu cầu. Công trình khách sạn chính 19 tầng đã được cất nóc vào tháng 12/2020, với giá trị thực hiện khoảng 184 tỷ đồng, tương đương 43,39% tổng mức đầu tư. Từ cuối năm 2020 đến nay, dự án dừng triển khai, trong khi thời hạn thực hiện đã hết và nhà đầu tư chưa hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ có liên quan.

"Nút thắt" pháp lý và khoản nợ thuế khổng lồ của dự án

Theo kết quả kiểm tra, xác minh của Thanh tra tỉnh Quảng Trị, dự án gặp nhiều vướng mắc liên quan đến việc góp vốn, xử lý tài sản có nguồn gốc vốn Nhà nước và chuyển giao dự án. Các cổ đông của Công ty Cổ phần Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình đã thỏa thuận góp vốn bằng tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm để thành lập Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh. Tuy nhiên, do tài sản góp vốn có liên quan đến phần vốn Nhà nước nên việc định giá, xử lý và chuyển giao phải tuân thủ đồng thời các quy định về quản lý vốn Nhà nước, đất đai, đầu tư và doanh nghiệp. Hồ sơ đề xuất thay đổi nhà đầu tư vì vậy chưa được xem xét, giải quyết do chưa có sự thống nhất của người đại diện phần vốn Nhà nước và chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý cần thiết.

Một trong những vướng mắc quan trọng khiến cơ quan chức năng chưa có đủ cơ sở xem xét điều chỉnh dự án là việc nhà đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước. Theo thông báo của cơ quan Thuế, tính đến ngày 31/10/2025, Công ty Cổ phần Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình còn phải nộp hơn 39,5 tỷ đồng tiền thuê đất và tiền chậm nộp. Cùng với việc dự án đã dừng triển khai từ cuối năm 2020, hết thời hạn thực hiện và chưa giải quyết đầy đủ các vấn đề liên quan đến phương án chuyển giao, khoản nghĩa vụ tài chính này là một trong những căn cứ khiến hồ sơ điều chỉnh dự án chưa thể được xem xét, giải quyết.

Kết luận thanh tra khẳng định dự án dừng triển khai từ cuối năm 2020 đến nay, nhà đầu tư không thực hiện nghĩa vụ tài chính và dự án đã hết thời hạn thực hiện. Dự án đủ điều kiện để chấm dứt hoạt động đầu tư theo Luật Đầu tư năm 2025 cũng như thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Cần làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý

Không chỉ xác định trách nhiệm của nhà đầu tư, Thanh tra tỉnh Quảng Trị còn làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan. Trong đó, Sở Tài chính, với vai trò tham mưu quản lý phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, chưa tham gia đầy đủ việc cho ý kiến đối với phương án góp vốn thành lập pháp nhân mới; chưa kịp thời đôn đốc nhà đầu tư thực hiện nghĩa vụ tài chính và còn chậm trong việc thực hiện ý kiến chỉ đạo về xử lý dự án chậm tiến độ của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Đối với Sở Tài nguyên và Môi trường, nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường, KLTT xác định đơn vị này chậm thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai theo đề nghị của doanh nghiệp trong giai đoạn 2019-2020, khi chưa phát sinh vướng mắc pháp lý, làm phát sinh thêm nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với nhà đầu tư. Đồng thời, Sở cũng chưa kịp thời tham mưu UBND tỉnh xử lý đất đai khi dự án thuộc trường hợp phải xem xét thu hồi theo quy định.

Kiên quyết xử lý hành chính và mở ra cơ hội cuối cùng

Trước những sai phạm và tồn tại nêu trên, Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã kiến nghị biện pháp xử lý hành chính cụ thể, yêu cầu tập thể và các cá nhân có liên quan thuộc Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiêm túc rút kinh nghiệm sâu sắc trước các thiếu sót quản lý.

Tuy nhiên, trên cơ sở dự án đã thực hiện một phần khối lượng xây dựng, trong đó khối khách sạn 19 tầng đã được cất nóc, Thanh tra tỉnh kiến nghị dành thời hạn tối đa 3 tháng để nhà đầu tư và các cổ đông rà soát, thống nhất phương án xử lý, cơ cấu lại doanh nghiệp, lựa chọn nhà đầu tư có năng lực và hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, gồm tiền thuê đất và tiền chậm nộp hơn 39,5 tỷ đồng.

Sau thời hạn này, nếu nhà đầu tư không hoàn thành nghĩa vụ tài chính, không thống nhất được phương án xử lý hoặc không chứng minh được năng lực tiếp tục thực hiện dự án, Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tham mưu UBND tỉnh thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động dự án và thu hồi đất theo quy định của pháp luật về đầu tư, đất đai và chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, nhằm xử lý dứt điểm tình trạng dự án chậm tiến độ, kéo dài.