Trụ sở Công ty TNHH Đại Nam - Ong Biển Quảng Trị, chủ đầu tư Dự án Nhà máy chế biến nông sản hữu cơ Đại Nam - Ong Biển. Ảnh: Minh Tân

Hơn 84 tháng chưa được giao đất

Thanh tra tỉnh Quảng Trị vừa ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) số 1520/KL-TTr ngày 9/6/2026 về việc thanh tra chuyên đề đối với các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn tỉnh Quảng Trị; trong đó, Dự án Nhà máy chế biến nông sản hữu cơ Đại Nam - Ong Biển do Công ty TNHH Đại Nam - Ong Biển Quảng Trị làm chủ đầu tư.

Theo KLTT, dự án được UBND tỉnh Quảng Trị chấp thuận chủ trương đầu tư từ tháng 5/2019, có quy mô khoảng 50ha tại xã Diên Sanh với tổng mức đầu tư 100 tỷ đồng. Dự án được chia thành ba giai đoạn, gồm xây dựng nhà máy xay xát lúa gạo, nhà máy chế biến cà phê; nhà máy sản xuất rượu và phân bón hữu cơ; khu du lịch sinh thái.

Theo quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án phải hoàn thành vào tháng 10/2020. Đến tháng 9/2022, UBND tỉnh Quảng Trị điều chỉnh chủ trương đầu tư, gia hạn tiến độ thực hiện đến tháng 10/2024.

Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, sau hơn 84 tháng kể từ ngày được chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư vẫn chưa được giao đất, cho thuê đất và chưa triển khai thi công. Dự án đã chậm hơn 66 tháng so với tiến độ ban đầu và chậm hơn 18 tháng so với tiến độ sau khi được điều chỉnh.

Đến nay, nhà đầu tư mới thực hiện ký quỹ bảo đảm thực hiện dự án với số tiền 1,5 tỷ đồng; ký hợp đồng với các đơn vị để thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, đo đạc địa chính, cắm mốc ranh giới, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, lập hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng và trồng rừng thay thế. Tuy nhiên, các thủ tục này vẫn chưa đủ điều kiện để dự án có thể bước vào giai đoạn triển khai xây dựng.

Khu vực quy hoạch Dự án Nhà máy chế biến nông sản hữu cơ Đại Nam - Ong Biển tại xã Diên Sanh vẫn chưa thể triển khai sau nhiều năm vướng mắc. Ảnh: Minh Tân

Qua kiểm tra, Thanh tra tỉnh Quảng Trị ghi nhận quá trình triển khai dự án chịu tác động của nhiều yếu tố khách quan.

Trong giai đoạn 2020-2022, dịch COVID-19 ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các thủ tục đầu tư. Dự án cũng phát sinh vướng mắc khi khoảng 9,18ha diện tích chồng lấn với công trình Vùng nuôi cá Hợp tác xã Mỵ Trường, buộc các cơ quan chức năng phải rà soát, điều chỉnh phương án để xử lý.

Bên cạnh đó, sau khi dự án được điều chỉnh chủ trương đầu tư, việc xác định căn cứ pháp lý để thực hiện thu hồi đất cũng gặp khó khăn.

Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh Quảng Trị xác định theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, dự án có quy mô 50ha không còn đủ điều kiện để Nhà nước thu hồi đất nhằm giao cho nhà đầu tư thực hiện như trước đây. Thay vào đó, việc tạo lập quỹ đất phải thực hiện thông qua cơ chế nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, cơ quan thanh tra khẳng định những khó khăn, vướng mắc nêu trên không phải nguyên nhân chính dẫn đến việc dự án kéo dài nhiều năm.

Chỉ rõ trách nhiệm, kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Theo KLTT, nguyên nhân chủ yếu khiến dự án không hoàn thành theo tiến độ xuất phát từ việc nhà đầu tư chưa thực hiện đầy đủ các nội dung theo yêu cầu và tiến độ đã cam kết.

Ngay từ năm 2021, UBND huyện Hải Lăng (cũ) đã hoàn thành công tác kiểm kê, đo đạc, lập và niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đợt 1 với tổng kinh phí hơn 11,5 tỷ đồng, đồng thời đề nghị doanh nghiệp bố trí nguồn vốn để chi trả.

Tuy nhiên, nhà đầu tư không bố trí kinh phí theo yêu cầu, khiến phương án bồi thường đã được công khai không thể triển khai thực hiện, công tác giải phóng mặt bằng bị đình trệ, không có mặt bằng sạch để thực hiện các bước tiếp theo của dự án.

Sau khi được điều chỉnh chủ trương đầu tư năm 2022, doanh nghiệp cũng không chủ động hoàn thiện hồ sơ, thực hiện các thủ tục cần thiết để dự án được xem xét đưa vào danh mục thu hồi đất theo quy định.

Đến năm 2024, nhà đầu tư tiếp tục đề nghị điều chỉnh chủ trương đầu tư lần thứ hai, nâng tổng mức đầu tư lên hơn 224,7 tỷ đồng và đề xuất kéo dài tiến độ thực hiện đến tháng 2/2028.

UBND tỉnh Quảng Trị nhiều lần chỉ đạo các sở, ngành xem xét tháo gỡ vướng mắc để thúc đẩy Dự án Nhà máy chế biến nông sản hữu cơ Đại Nam - Ong Biển. Ảnh: Minh Tân

Tuy nhiên, qua nhiều lần hướng dẫn của Sở Tài chính, doanh nghiệp vẫn chưa bổ sung đầy đủ hồ sơ, chưa chứng minh được căn cứ đề nghị điều chỉnh tiến độ cũng như năng lực tài chính đáp ứng quy mô đầu tư mới. Vì vậy, hồ sơ đề nghị điều chỉnh chủ trương đầu tư đến nay vẫn chưa đủ điều kiện để xem xét theo quy định.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị kết luận, nhà đầu tư chưa chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để tháo gỡ những khó khăn phát sinh; chậm thực hiện các thủ tục về đất đai, môi trường, lâm nghiệp và chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Đây là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc dự án tồn đọng kéo dài.

Bên cạnh trách nhiệm của nhà đầu tư, Thanh tra tỉnh cũng chỉ ra thiếu sót trong công tác thẩm định chủ trương đầu tư.

Cụ thể, trong quá trình tham mưu UBND tỉnh Quảng Trị chấp thuận chủ trương đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị (cũ) chưa thực hiện đầy đủ nội dung thẩm định nhu cầu sử dụng đất theo quy định của Luật Đầu tư năm 2014, mặc dù các cơ quan chuyên môn đã có ý kiến hồ sơ chưa đủ cơ sở để thẩm định nội dung này.

Đối với thiếu sót trên, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị Sở Tài chính (kế thừa nhiệm vụ của Sở Kế hoạch và Đầu tư) tổ chức rút kinh nghiệm trong công tác thẩm định.

Đồng thời, Thanh tra tỉnh đề nghị Công ty TNHH Đại Nam - Ong Biển Quảng Trị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư; phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đầy đủ các thủ tục về đất đai, môi trường, chuyển mục đích sử dụng đất; chủ động làm việc với UBND xã Diên Sanh để triển khai các thủ tục nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai.

Theo lộ trình doanh nghiệp đã cam kết, từ tháng 6 đến tháng 10/2026 sẽ hoàn thành việc đo đạc, quy chủ, hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư, lập hồ sơ nhận chuyển quyền sử dụng đất và triển khai các thủ tục liên quan đối với giai đoạn 1 và giai đoạn 2 của dự án.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị cũng đề nghị Sở Tài chính thực hiện thẩm định hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư theo đúng quy định; Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn các thủ tục về đất đai, môi trường; UBND xã Diên Sanh phối hợp tháo gỡ các khó khăn trong công tác kiểm đếm, bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện để dự án triển khai đúng tiến độ sau khi hoàn thiện đầy đủ các điều kiện pháp lý.