(Thanh tra) - Đầu tư hàng trăm tỷ đồng nhưng nhiều ki-ốt từng bỏ trống, thiết bị hư hỏng, cảnh quan xuống cấp, ba bãi tắm Trung Giang, Gio Hải và Cửa Việt (Quảng Trị) lâu nay chưa phát huy hiệu quả. Sau hai kết luận thanh tra, vướng mắc trong khai thác tài sản công dần được tháo gỡ, người dân có thêm sinh kế.
Từ công trình "đắp chiếu"
Bờ biển Quảng Trị có cát trắng, hàng dương xanh, vốn là lợi thế để phát triển du lịch cộng đồng. Thế nhưng, tại ba bãi tắm Trung Giang, Gio Hải (xã Bến Hải) và Cửa Việt (xã Cửa Việt), nhiều công trình được đầu tư với kỳ vọng tạo động lực kinh tế cho địa phương đã có thời gian dài chưa phát huy công năng.
Ba bãi tắm thuộc Dự án phát triển cơ sở hạ tầng du lịch hỗ trợ tăng trưởng toàn diện khu vực tiểu vùng Mê Công mở rộng giai đoạn 2 – Tiểu dự án tỉnh Quảng Trị. Dự án có tổng mức đầu tư được phê duyệt hơn 258,1 tỷ đồng, từ vốn vay Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và vốn đối ứng ngân sách nhà nước, gồm ba bãi tắm và Cảng du lịch Cửa Việt.
Các hạng mục hoàn thành, nghiệm thu ngày 30/6/2024, giá trị quyết toán hơn 237,69 tỷ đồng. Tuy nhiên, thủ tục bàn giao, quản lý tài sản công và tổ chức khai thác kéo dài. Đến thời điểm thanh tra tháng 5/2026, cả ba bãi tắm cộng đồng vẫn chưa được đưa vào khai thác theo mục tiêu đầu tư.
Nhiều nhà hàng, ki-ốt bỏ trống; một số thiết bị điện, nước, cửa và hạng mục phụ trợ hư hỏng hoặc bị mất cắp; cảnh quan chưa được duy tu, vệ sinh thường xuyên. Công trình có đó nhưng dịch vụ chưa vận hành.
Chất lượng một số hạng mục cũng bộc lộ vấn đề. Tháng 3/2025, nhiều viên đá granite lát sân tại bãi tắm Cửa Việt bị nứt, vỡ, phải sửa chữa, thay thế. Tháng 12/2025, khoảng 100m kè chắn đất thuộc tuyến đường T7 tại bãi tắm Trung Giang bị sạt lở, gãy đổ, ảnh hưởng an toàn công trình.
Trước phản ánh của người dân và báo chí, Thanh tra tỉnh Quảng Trị thanh tra hoạt động đầu tư xây dựng tại dự án. Ngày 14/5/2026, Kết luận thanh tra số 1216/KL-TTr được ban hành, chỉ ra các tồn tại trong khảo sát, thiết kế, thẩm tra, thẩm định, thi công, nghiệm thu, thanh toán và quản lý dự án. Ngày 12/6/2026, Kết luận số 1575/KL-TTr tiếp tục làm rõ vướng mắc trong bàn giao, vận hành, khai thác và sử dụng công trình.
Không chỉ chỉ ra sai phạm, tồn tại, hai kết luận thanh tra còn đưa ra những kiến nghị nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình đưa công trình vào sử dụng. Với Kết luận số 1216/KL-TTr, bên cạnh yêu cầu thu hồi hơn 3,5 tỷ đồng nộp ngân sách nhà nước, Thanh tra tỉnh yêu cầu làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan, hoàn thiện hồ sơ quản lý chất lượng và khắc phục các khiếm khuyết của công trình. Đáng chú ý, việc hoàn tất thủ tục quản lý, khai thác tài sản công cũng được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết để tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.
Tiếp đó, Kết luận số 1575/KL-TTr yêu cầu rà soát, kiểm tra hiện trạng các hạng mục, báo cáo UBND tỉnh và Sở Tài chính để có phương án xử lý; tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với những đơn vị liên quan, đồng thời khẩn trương hoàn thành thủ tục cho thuê, đấu giá tài sản, sửa chữa hư hỏng và bàn giao công trình để đưa vào khai thác.
Từ những kiến nghị này, các địa phương từng bước tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, tổ chức đấu giá quyền thuê ki-ốt, ký hợp đồng và bàn giao mặt bằng cho các hộ kinh doanh.
Hai kết luận thanh tra tạo "lực đẩy"
Trên cơ sở các kiến nghị thanh tra, UBND tỉnh Quảng Trị chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, khai thác tài sản công; rà soát hiện trạng, khắc phục hư hỏng và sớm đưa các công trình vào sử dụng đúng mục tiêu đầu tư.
Từ đó, các địa phương triển khai đấu giá cho thuê nhà hàng, ki-ốt, kiểm tra hiện trạng, sửa chữa hư hỏng và đưa cơ sở vào hoạt động. Kiến nghị thanh tra vì thế chuyển thành việc làm cụ thể, góp phần khơi thông nguồn lực tài sản công.
Ở bãi tắm Trung Giang, người dân có cơ hội trực tiếp tham gia hoạt động du lịch, dịch vụ. Theo báo cáo của UBND xã Bến Hải, 13/13 ki-ốt tại đây đã được đấu giá thành công, trong đó 5 ki-ốt do người dân địa phương trúng đấu giá. Các hợp đồng thuê hoàn tất ngày 10/6/2026.
Từ những mặt bằng bỏ trống, các hộ kinh doanh bắt đầu sửa chữa, chỉnh trang, bổ sung trang thiết bị đón khách. Theo báo cáo của địa phương, 13 nhà hàng tại Trung Giang hoạt động từ ngày 10/6/2026, mỗi ngày đón khoảng 200–300 lượt khách tắm biển và sử dụng dịch vụ ăn uống, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân quanh vùng.
Tại Gio Hải và Cửa Việt, việc hoàn thiện thủ tục cho thuê tài sản công cũng giúp khôi phục hoạt động. Theo báo cáo của UBND xã Cửa Việt, toàn bộ 33/33 ki-ốt tại hai bãi tắm đã được đấu giá thành công qua hai đợt. Hợp đồng thuê được ký kết, mặt bằng và tài sản được bàn giao cho các tổ chức, cá nhân trúng đấu giá, phần lớn là người dân địa phương.
Tiếp nhận cơ sở, các hộ khẩn trương sửa chữa cửa, hệ thống điện, nước, bổ sung thiết bị để sớm mở cửa. Chính quyền địa phương cùng các đơn vị liên quan kiểm tra hiện trạng và thống nhất hỗ trợ kinh phí khắc phục hư hỏng ban đầu cho các hộ kinh doanh.
Đó cũng là mục tiêu của dự án: không chỉ xây hạ tầng mà còn phát triển du lịch cộng đồng, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Tuy vậy, đưa công trình vào hoạt động mới là bước đầu. Để chuyển biến bền vững, các cơ sở cần được duy tu, bảo dưỡng thường xuyên; kinh doanh phải gắn với vệ sinh môi trường, bảo đảm an toàn cho du khách và quản lý chặt chẽ tài sản công.
Bức tranh hồi sinh cũng còn điểm cần theo dõi, đáng chú ý là kè chắn đất tuyến T7 tại Trung Giang bị sạt lở. Ngày 27/7/2026, UBND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư dự án khắc phục khẩn cấp sạt lở bờ biển khu vực xã Bến Hải, Nam Cửa Việt. Ngày 1/10/2026, Sở Xây dựng trình UBND tỉnh phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật tại Tờ trình số 8519/TTr-SXD, với tổng mức đầu tư 18,16 tỷ đồng.
Bên cạnh khôi phục kinh doanh, yêu cầu bảo đảm chất lượng, an toàn công trình vẫn phải đặt lên hàng đầu. Đưa ki-ốt vào khai thác không thể thay thế trách nhiệm khắc phục triệt để hư hỏng kết cấu.
Để sự hồi sinh không chỉ dừng ở một mùa du lịch, các cơ quan, đơn vị liên quan cần tiếp tục thực hiện đầy đủ kiến nghị thanh tra, xử lý dứt điểm tồn tại về chất lượng công trình, tăng cường bảo trì và nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác. Bởi thước đo cuối cùng của một dự án hạ tầng du lịch không nằm ở số vốn đã đầu tư hay công trình đã hoàn thành, mà ở việc tài sản ấy có được sử dụng hiệu quả, tạo ra giá trị kinh tế, cảnh quan và sinh kế bền vững cho cộng đồng hay không.
