(Thanh tra) - Cùng bị thu hồi khoảng 1.400m² đất để thực hiện dự án, nhưng một hộ dân được bố trí 2 lô đất tái định cư, trong khi hộ còn lại không được xem xét. Sự khác biệt về nguồn gốc, hiện trạng sử dụng đất và điều kiện chỗ ở là căn cứ để UBND tỉnh Gia Lai bác toàn bộ nội dung khiếu nại của một hộ dân.
UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 4281/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của ông Phạm Xuân Ngọc, trú tại đường Diên Hồng, phường Quy Nhơn. Theo đó, UBND tỉnh Gia Lai không công nhận toàn bộ nội dung khiếu nại của ông Ngọc liên quan đến yêu cầu bố trí 2 lô đất tái định cư và việc so sánh chính sách bồi thường với hộ dân có đất giáp ranh.
Thu hồi hơn 1.400m² đất nhưng không được bố trí tái định cư
Theo nội dung khiếu nại, hộ ông Phạm Xuân Ngọc có thửa đất số 67, tờ bản đồ số 37, diện tích 1.437,7m², bị Nhà nước thu hồi qua hai đợt để thực hiện Dự án Đường vành đai khu trung tâm phần mềm và công viên khoa học và Dự án Khu tái định cư phía Bắc công viên khoa học.
Cụ thể, năm 2019, Nhà nước thu hồi 332,1m² đất của hộ ông Ngọc, với tổng số tiền bồi thường được phê duyệt là 38.191.500 đồng. Đến năm 2023, diện tích 1.105,6m² còn lại tiếp tục bị thu hồi, với số tiền bồi thường 184.966.880 đồng. Như vậy, toàn bộ 1.437,7m² đất của gia đình ông Ngọc đã bị thu hồi, với tổng số tiền bồi thường được phê duyệt hơn 223 triệu đồng. Tuy nhiên, ông Ngọc không đồng ý với phương án bồi thường, hỗ trợ và chưa nhận tiền. Đồng thời, ông yêu cầu Nhà nước bố trí 2 lô đất tái định cư cho gia đình.
Qua kiểm tra hồ sơ địa chính, cơ quan chức năng xác định thửa đất trên có nguồn gốc do bà Phạm Thị Lựu sử dụng trước năm 1993, sau đó cho lại con gái là bà Hồ Thị Đẹp. Ngày 27/10/2001, bà Đẹp chuyển nhượng thửa đất cho ông Ngọc bằng giấy viết tay, không có công chứng, chứng thực hoặc xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Đến ngày 20/10/2013, ông Ngọc tiếp tục lập giấy viết tay ủy quyền cho bà Nguyễn Thị Thu Trang sử dụng đất. Trong quá trình xác minh của cơ quan chức năng, ông Ngọc khẳng định đây chỉ là việc ủy quyền sử dụng tạm thời, không phải mua bán, chuyển nhượng hay tặng cho. Sau đó, bà Trang đã trả lại đất cho gia đình ông.
Kết quả xác minh cũng ghi nhận thửa đất không có tranh chấp và hồ sơ bồi thường của cả hai dự án đều đứng tên ông Ngọc. Tuy nhiên, điểm mấu chốt khiến yêu cầu tái định cư của ông không được chấp nhận nằm ở mục đích và hiện trạng sử dụng đất. Theo hồ sơ địa chính, toàn bộ diện tích 1.437,7m² thuộc loại đất trồng lúa. Trên đất không có nhà ở hay công trình xây dựng, gia đình ông Ngọc không sinh sống tại đây và đã có chỗ ở ổn định khác tại đường Diên Hồng.
Cơ quan chức năng xác định việc thu hồi đất không làm phát sinh yêu cầu phải di chuyển chỗ ở của gia đình ông Ngọc. Do đó, hộ ông không đủ điều kiện được giao đất tái định cư theo Điều 42 Quyết định số 04/2019/QĐ-UBND ngày 14/2/2019 của UBND tỉnh Bình Định trước đây.
Ngoài ra, do được xác định là hộ phi nông nghiệp, không trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên diện tích đất bị thu hồi, gia đình ông Ngọc cũng không thuộc đối tượng được hỗ trợ ổn định đời sống, chuyển đổi nghề và tạo việc làm theo quy định.
Vì sao hộ giáp ranh được giao 2 lô đất ở?
Một trong những nội dung khiến ông Ngọc không đồng tình là sự khác biệt về chính sách bồi thường, tái định cư giữa gia đình ông và hộ ông Trần Minh Hoàng, có đất giáp ranh. Theo trình bày của ông Ngọc, hộ ông Hoàng có diện tích đất bị thu hồi khoảng 1.400m², được bồi thường 4 tỷ đồng và bố trí 2 lô đất ở. Trong khi đó, gia đình ông Ngọc bị thu hồi diện tích lớn hơn nhưng không được giao đất tái định cư.
Từ sự chênh lệch này, ông Ngọc cho rằng, quyền lợi của gia đình chưa được xem xét thỏa đáng và yêu cầu được áp dụng chính sách tương tự hộ liền kề. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra, xác minh của Thanh tra tỉnh Gia Lai cho thấy, hai trường hợp có sự khác biệt về hiện trạng sử dụng đất và điều kiện tái định cư.
Cụ thể, thửa đất của hộ ông Trần Minh Hoàng có nhà ở được xây dựng trước năm 2004, gắn liền với đất trồng cây trong cùng thửa đất. Khi Nhà nước thu hồi đất, gia đình ông Hoàng phải di chuyển chỗ ở và không còn nơi ở nào khác. Vì vậy, hộ ông Hoàng thuộc trường hợp đủ điều kiện được bố trí tái định cư theo quy định. Ngược lại, thửa đất của ông Phạm Xuân Ngọc là đất trồng lúa, không có nhà ở và việc thu hồi đất không làm gia đình ông phải di chuyển chỗ ở.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư không chỉ căn cứ vào diện tích đất bị thu hồi mà còn phụ thuộc vào nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, hồ sơ pháp lý và điều kiện chỗ ở thực tế của từng hộ gia đình. Do đó, việc hai hộ có diện tích thu hồi tương đương không đồng nghĩa với việc được hưởng chính sách tái định cư giống nhau. Trên cơ sở này, cơ quan chức năng xác định việc ông Ngọc so sánh quyền lợi với hộ ông Hoàng để yêu cầu được giao 2 lô đất tái định cư là không có căn cứ pháp lý.
Ngày 25/9/2026, Chánh Thanh tra tỉnh Gia Lai đã chủ trì buổi đối thoại với ông Ngọc, cùng sự tham gia của các cơ quan, đơn vị liên quan và UBND phường Quy Nhơn Nam. Tại buổi đối thoại, các cơ quan tham dự thống nhất với kết quả kiểm tra, xác minh và đề xuất giải quyết khiếu nại của Thanh tra tỉnh. Tuy nhiên, ông Ngọc không đồng ý với kết quả đối thoại.
Trên cơ sở báo cáo xác minh và kết quả đối thoại, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Quyết định số 4281/QĐ-UBND, không công nhận toàn bộ nội dung khiếu nại của ông Phạm Xuân Ngọc về việc yêu cầu giao 2 lô đất tái định cư cũng như nội dung so sánh chính sách bồi thường với hộ ông Trần Minh Hoàng. Quyết định đồng thời giao UBND phường Quy Nhơn Nam tổ chức làm việc, giao quyết định cho ông Ngọc theo thời hạn luật định.
UBND tỉnh Gia Lai cũng nêu rõ, trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu, ông Ngọc có quyền tiếp tục khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật.
