(Thanh tra) - Dự án hơn 11,4 triệu USD đã hoàn thành và bàn giao, nhưng nhiều hạng mục hiện đóng cửa, xuống cấp, thậm chí bị tháo dỡ trang thiết bị. Khi mùa du lịch bắt đầu, khu hạ tầng ven biển này vẫn vắng lặng, đặt ra câu hỏi về hiệu quả đầu tư và quản lý tài sản công.
Xây xong nhưng không vận hành
Thời điểm này, Quảng Trị bắt đầu bước vào mùa du lịch biển, nhưng tại khu vực dự án hạ tầng ven biển, không khí lại trái ngược hoàn toàn: vắng bóng du khách, nhiều hạng mục đóng cửa, không được vận hành.
Tình trạng này diễn ra tại các khu bãi tắm cộng đồng được triển khai tại huyện Gio Linh cũ (nay là xã Cửa Việt và xã Bến Hải) thuộc dự án Phát triển cơ sở hạ tầng du lịch hỗ trợ cho tăng trưởng toàn diện khu vực tiểu vùng Mê Công mở rộng, giai đoạn 2 – Tiểu dự án tỉnh Quảng Trị.
Dự án do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 11,434 triệu USD (tương đương 258,111 tỷ đồng thời điểm đầu tư). Thời gian thực hiện dự án giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2024.
Sau quá trình triển khai, dự án được khởi công năm 2023, hoàn thành vào giữa năm 2024 và nghiệm thu, bàn giao cho địa phương quản lý trong năm 2025. Các hạng mục được đầu tư đồng bộ, gồm nhà điều hành, bãi tắm cộng đồng, nhà vệ sinh công cộng, khu dịch vụ, hệ thống điện, nước, giao thông nội bộ, cùng cảng du lịch phục vụ tàu khách.
Đối với Cảng du lịch Cửa Việt, công trình được hoàn thành và bàn giao cho Đặc khu Cồn Cỏ khai thác từ ngày 25/3/2025. Đến nay, công trình vận hành ổn định, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và mỹ thuật.
Trong khi đó, đối với các bãi tắm Trung Giang, bãi tắm cộng đồng Gio Hải và bãi tắm Cửa Việt, công trình được thi công, nghiệm thu hoàn thành để đưa vào khai thác, sử dụng (ngày 30/12/2024). Trên cơ sở đó, các công trình đã bàn giao cho huyện Gio Linh (nay thuộc các xã Cửa Việt, Bến Hải) từ tháng 3 năm 2025; đồng thời hoàn tất bàn giao tài sản cho UBND xã Cửa Việt vào tháng 8, 9 năm 2025 và UBND xã Bến Hải vào tháng 10/2025.
Dù đã hoàn thành, nghiệm thu và bàn giao nhưng đến thời điểm hiện nay, các công trình này vẫn trong tình trạng đóng cửa, không khai thác, không phát sinh hoạt động dịch vụ. Việc chậm đưa vào sử dụng diễn ra đồng loạt ở các bãi tắm, cho thấy không chỉ là vướng mắc cục bộ, mà là khoảng trống trong khâu tổ chức vận hành sau đầu tư.
Riêng tại bãi tắm Trung Giang (xã Bến Hải), tổng giá trị tài sản được bàn giao lên tới hơn 100 tỷ đồng, trong đó 13 quán dịch vụ có giá trị gần 17 tỷ đồng, phần còn lại là hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, đường nội bộ, nhà điều hành, tháp cứu hộ. Tất cả đều được đánh giá “đủ điều kiện vận hành, khai thác”. Công trình đã xong, tài sản đã bàn giao, nhưng nhiều tháng qua vẫn chưa được đưa vào sử dụng.
Dọc bãi biển, 13 quán dịch vụ được xây dựng đồng loạt, mỗi quán rộng khoảng 250m², nằm san sát nhưng không một quán nào hoạt động. Nhiều quán khóa cửa, bên trong trống trơn, dấu hiệu chưa từng đưa vào kinh doanh. Trong khi đó, nhiều hạng mục đã bị nước biển ăn mòn, rỉ sét.
Một người dân sống gần khu vực này cho biết: “Làm xong cũng lâu rồi nhưng chưa thấy ai vào thuê. Ban ngày còn có người qua lại, chứ chiều tối thì vắng lắm. Có hôm thấy người lạ vào tháo mấy thứ nhỏ nhỏ…”.
Không chỉ tại bãi tắm cộng đồng Trung Giang mà tại bãi tắm cộng đồng Cửa Việt với những hạng mục được kỳ vọng tạo diện mạo mới cho du lịch ven biển đến nay đều chưa được đưa vào vận hành thực tế.
Tiền tỷ nằm im, công trình xuống cấp
Nhiều hạng mục bắt đầu xuống cấp rõ rệt. Khung thép rỉ sét, mái lá hở, một số vị trí bê tông bong tróc, lộ cốt thép đã han gỉ. Gió biển, vốn là lợi thế du lịch, giờ trở thành yếu tố “bào mòn” các công trình chưa kịp khai thác.
Tại khu vực bãi tắm Cửa Việt, các hạng mục cũng rơi vào tình trạng tương tự, khu nhà vệ sinh công cộng, nhiều ô buồng chưa kịp sử dụng đã bám bẩn, nền ẩm mốc. Hàng loạt cánh cửa nhà vệ sinh không có khiến bên trong nhếch nhác, bẩn thỉu.
Ở khu nhà dịch vụ ven biển, những dãy nhà xây gạch, mái lá cọ tưởng như còn mới nhưng đã bắt đầu lộ ra các điểm hư hỏng. Phần mái phía trên, hệ khung sắt xuất hiện nhiều vết rỉ sét, lan dọc theo các mối nối. Một số vị trí mái lá bị hở, ánh sáng xuyên qua từng khe, cho thấy dấu hiệu xuống cấp ngay từ lớp phủ bên ngoài.
Các chi tiết gỗ trang trí vẫn còn màu mới nhưng không che lấp được tình trạng kết cấu kim loại phía trong đã bị ăn mòn. Nhiều chân trụ lan can bị oxy hóa, bu lông hoen rỉ, lớp sơn bảo vệ bong tróc từng mảng.
Đáng chú ý, tại phần chân công trình, nhiều vị trí đã xuất hiện hiện tượng bong tróc, nứt vỡ lớp bê tông bảo vệ. Có điểm lộ rõ phần thép bên trong đã han gỉ, kết cấu bị xâm thực do tác động của môi trường biển. Một số mép nền bị vỡ, sụt nhẹ, tạo thành các khoảng hở kéo dài.
Khu quảng trường và sân lát gạch – nơi được kỳ vọng là không gian sinh hoạt cộng đồng – lại phủ đầy cát, rác thải và các mảnh vỡ. Những vật dụng bị bỏ lại, từ xốp, nhựa, đến đồ dùng sinh hoạt, nằm rải rác, cho thấy khu vực không được dọn dẹp thường xuyên.
Ở một số chi tiết nhỏ như chân đế đèn, nắp che kỹ thuật, dấu hiệu bị tháo dỡ, mất cắp đã xuất hiện. Nhiều nắp bảo vệ bị bật tung, lộ ra phần kim loại bên trong đã hoen gỉ, có khả năng đã bị tác động cơ học.
Theo lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị, nhằm sớm đưa các bãi tắm trên đi vào hoạt động, Sở đã có yêu cầu các xã Cửa Việt, Bến Hải thực hiện Đề án, Tờ trình trình UBND tỉnh, Sở Tài chính xem xét, thẩm định. Tuy nhiên, hiện chỉ mới có UBND xã Bến Hải thực hiện "Đề án sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập vào mục đích cho thuê" và có tờ trình, riêng UBND xã Cửa Việt vẫn đang trong giai đoạn thực hiện Đề án.
Dù vậy, theo Đề án sử dụng tài sản công của xã Bến Hải "đến tháng 3/2026, tài sản công… chưa đưa vào khai thác, chưa sử dụng vào mục đích kinh doanh, cho thuê", như vậy có nghĩa hơn 100 tỷ đồng tài sản tại bãi tắm Trung Giang hiện vẫn chưa được khai thác, không tạo nguồn thu để duy tu.
Trong khi đó, theo tính toán, riêng chi phí khấu hao 13 quán dịch vụ đã lên tới khoảng 1,12 tỷ đồng mỗi năm. Nói cách khác, tài sản đang “hao mòn” từng ngày, dù chưa từng được khai thác đúng nghĩa.
Dự án được kỳ vọng tạo cú hích cho du lịch ven biển, hình thành sản phẩm đặc thù và thu hút khách quốc tế, đồng thời mở rộng không gian phát triển dịch vụ, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. Với một địa phương như Quảng Trị, đây được xem là cú hích để góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương, tạo cảnh quan dọc bờ biển phía Nam tỉnh.
Tuy nhiên, thực tế tại các bãi tắm cộng đồng cho thấy khoảng cách nhất định giữa mục tiêu và hiện trạng: hạ tầng đã hoàn thiện nhưng chưa được khai thác, hoạt động dịch vụ chưa hình thành, dòng khách vẫn vắng bóng. Vì vậy, việc sớm rà soát lại phương án vận hành, lựa chọn mô hình khai thác phù hợp, gắn với nhu cầu thực tế và điều kiện địa phương là yêu cầu cấp thiết. Khi bài toán vận hành được tháo gỡ, các công trình này sẽ có cơ hội phát huy giá trị đúng với mục tiêu đã định.
