Thủ tướng yêu cầu, không để tổ chức, cá nhân can thiệp trái quy định vào quá trình kiểm tra, đánh giá và thi. Ảnh: HH

Không lấy tỷ lệ học sinh khá, giỏi để xét khen thưởng là nội dung đáng chú ý tại Chỉ thị về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo được Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký ban hành ngày 20/10.

Xử lý nghiêm sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi

Chỉ thị nêu rõ những năm qua, công tác thi, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, ở một số nơi, việc dạy học, kiểm tra, đánh giá và công tác tổ chức thi chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng dạy và học.

Hành vi gian lận, vi phạm quy chế thi, thậm chí vi phạm nghiêm trọng trong công tác thi, vi phạm sự liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học vẫn còn xảy ra.

Những hạn chế, sai phạm này làm sai lệch kết quả đánh giá, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, công bằng trong giáo dục, uy tín của ngành và niềm tin của xã hội.

Trước thực tế đó, Thủ tướng yêu cầu rà soát, hoàn thiện quy chế thi, kiểm tra, đánh giá; tăng cường ứng dụng công nghệ, kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập tại những khâu có nguy cơ cao.

Không để tổ chức, cá nhân can thiệp trái quy định vào quá trình kiểm tra, đánh giá và thi. Kiên quyết phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng quy định các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận.

Các hành vi bao che, tiếp tay hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động đến kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.

Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo kịp thời sửa đổi, bổ sung để nhận diện, phòng ngừa các phương thức gian lận mới về thi, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, nhất là hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, thiết bị công nghệ cao để gian lận.

Đồng thời, quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm, quy trình kiểm soát, thẩm quyền và trách nhiệm giải trình của cá nhân, tập thể có liên quan; hoàn thành trước ngày 15/12/2026.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm toàn diện về tính liêm chính

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi, kiểm tra, đánh giá để đánh giá thi đua, khen thưởng theo hướng không tạo áp lực về thành tích.

Đặc biệt, không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi để làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân; việc này hoàn thành trước ngày 30/11/2026.

“Nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích”, chỉ thị nêu rõ.

Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và giải pháp kỹ thuật tại các khâu có nguy cơ cao, trước mắt là kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp THPT; việc hướng dẫn phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Cùng với đó, xây dựng lộ trình cụ thể, hướng dẫn từng bước triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện, bảo đảm công bằng, hiệu quả.

Thủ tướng cũng chỉ đạo Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm theo quy định về chất lượng, kỷ cương trong thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo thuộc phạm vi quản lý.

Đồng thời, chỉ đạo tổ chức các hoạt động kiểm tra, đánh giá và thi bảo đảm thực chất, nghiêm túc, công bằng, khách quan; không chạy theo thành tích, không can thiệp trái quy định vào kết quả học tập và kết quả thi.

“Người đứng đầu các cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra, đánh giá tại cơ sở”, theo chỉ thị của Thủ tướng.