Robert Lafrenière - Cảnh sát Trưởng UPAC. Ảnh: ipolitics

UPAC cho rằng, tội phạm tham nhũng hiện đã “ăn sâu, bén rễ” trong một số lĩnh vực của nền kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng, tạo ra một rào cản rất lớn trong cuộc chiến chống tham nhũng.

Chính vì thế, UPAC cho rằng, Ủy ban Charbonneau cần sớm thông qua những điều luật, quy định, những biện pháp siết chặt cứng rắn đối với các hành vi tham nhũng, trong đó chủ yếu liên quan đến các dự án của chính quyền các cấp.

Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi tham nhũng xuất hiện nhan nhản ở khắp mọi nơi không chỉ riêng tại Québec mà ở khắp Canada.

Được thành lập từ năm 2011, từ đó đến nay, UPAC luôn được tạo mọi thuận lợi để chống tham nhũng. Tuy nhiên, theo Cảnh sát Trưởng UPAC Robert Lafrenière, luật pháp hiện nay để chống những hành vi mờ ám liên quan tới hoạt động đấu thầu, cấp giấy phép cho nhà thầu, thuế và lệ phí, dường như vẫn còn rất hạn chế.

Thế nên, theo UPAC, để chống tham nhũng hiệu quả, cần phải khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý đối với những vấn đề sau: Bảo vệ tốt nhất người tố cáo tham nhũng bằng cách miễn cho họ không phải ra đối chất trước tòa. Điều này thể hiện sự tin tưởng của cơ quan tư pháp đối với lời tố cáo của người dân, đồng thời cũng là để động viên người tố cáo mạnh dạn hơn nữa cũng như đảm bảo tính trung thực trong lời tố cáo của mình. Người tố cáo sẽ được bảo vệ tránh khỏi mọi hành vi trả thù.

Đưa ra khung giới hạn quy định về việc chỉ định các dự án của các cấp chính quyền. Kể cả khi chỉ định thầu, các cấp chính quyền cũng phải áp dụng những chính sách nhằm giám sát các hành vi thông đồng bòn rút ngân sách thông qua các gói thầu của dự án. Theo UPAC, hiện nay, không có một quy định chặt chẽ, rõ ràng nào liên quan đến việc giám sát dự án, thế nên mới xảy ra tình trạng lộn xộn, không hiệu quả trong quá trình giám sát các dự án của các cấp chính quyền.

Hình thành cơ sở dữ liệu lưu giữ những “thành tích bất hảo” của các đơn vị, cá nhân đã từng tham gia đấu thầu. Nhờ có “bảng phong thần” này, các cấp chính quyền sẽ dễ dàng loại bỏ những đơn vị, cá nhân đã từng “nhúng chàm”, để dành những dự án, hợp đồng trao cho những đơn vị trong sạch, có năng lực hơn, phát huy được hiệu quả cao nhất của từng dự án.

Tăng cường bảo vệ các điều tra viên của Cục Quản lý Xây dựng Québec (RBQ), để họ không phải chịu áp lực, nhất quyết không tiết lộ những chi tiết nhạy cảm trong cuộc điều tra về những tranh chấp dân sự chống lại giới lãnh đạo chính quyền cũng như các nhà thầu.

Hình thành cơ sở dữ liệu về những địa chỉ “ma”. Từ lâu nay, nhiều dự án đã rơi vào tay những doanh nghiệp “ma”, do những chủ thầu nhờ người khác đứng tên doanh nghiệp tham gia đấu thầu. Và để xóa dấu vết, hầu hết những doanh nghiệp này đều lấy địa chỉ “ma”. Sau khi kết thúc dự án, nếu có vấn đề gì, doanh nghiệp này sẽ bỏ của chạy lấy người. Các điều tra viên sẽ không thể tìm được họ do không có địa chỉ thực. Thế nên, việc thành lập cơ sở dữ liệu về địa chỉ “ma” sẽ cho phép loại bỏ ngay những doanh nghiệp làm ăn mờ ám, kể cả khi họ đang thực hiện dự án.

Cho phép Văn phòng Đăng ký doanh nghiệp Québec được phép điều tra về những nghi vấn trong việc đăng ký của các doanh nghiệp nhằm ngăn chặn triệt để việc “nở rộ” những doanh nghiệp “ma” và giám đốc “ma”.

Siết chặt những giao dịch liên quan đến bất động sản của các cấp chính quyền. Theo UPAC, hầu hết những đơn vị, cá nhân mua được bất động sản với giá rẻ như bèo đều có mối quan hệ ruột thịt, thân thích với ban lãnh đạo của chính quyền sở tại, hoặc quan hệ với ban lãnh đạo của cấp chính quyền cao hơn. Hơn thế, bản thân các cấp chính quyền cũng chẳng đâu có quy định phải bán bất động sản theo sát giá thị trường. Mà nếu có, thì việc bán bất động sản vẫn với giá rẻ như bèo, bởi những quan chức quản lý bất động sản hoặc những đơn vị thẩm định giá cũng sẽ câu kết với nhau để hạ giá xuống một cách… thảm hại nhất.

Khép vào tội hình sự đối với những hành vi giả mạo giấy tờ, thông thầu hoặc hành vi sử dụng giám đốc “ma”. Đối với hành vi thông thầu, UPAC cho rằng, Văn phòng Quản lý Cạnh tranh liên bang hiện đang thiếu thẩm quyền để có thể can thiệp vào những trường hợp này. Còn đối với hành vi sử dụng giám đốc “ma”, theo UPAC, cần phải tăng nặng hình phạt đối với những đơn vị, cá nhân sử dụng giám đốc “ma” hoặc hưởng lợi từ hành vi này.

Nhật Minh