Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển kết luận, UBTVQH nhất trí quan điểm không làm cho dân thiệt thòi và không làm khó cho dân trong khi chúng ta thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội

Sử dụng 77 tỷ trái phiếu để đền bù dân

Dự án Hồ Tả Trạch (Thừa Thiên Huế) có 2 hợp phần: Công trình và đền bù giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư.

Trong hợp phần đền bù, tỉnh mới cấp được 324,4 ha/1342,8ha. Chủ trương “đất đổi đất” không thực hiện được khiến nhân dân trong vùng gặp nhiều khó khăn, bức xúc, khiếu kiện đông người kéo dài suốt 10 năm.

Để giải quyết tồn tại, vướng mắc, ổn định đời sống người dân, Chính phủ đề nghị, UBTVQH cho phép sử dụng 77 tỷ đồng trong 150 tỷ đồng dự phòng TPCP giai đoạn 2012-2015 để đầu tư cho hợp phần đền bù.

Theo Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội, về nguyên tắc đề xuất của Chính phủ là chưa thực sự phù hợp vì hạng mục đền bù của Dự án Hồ Tả Trạch không phải là nhiệm vụ của hợp phần công trình nên không nằm trong danh mục sử dụng vốn TPCP giai đoạn 2012-2015 đã được Quốc hội, UBTVQH phê duyệt.

“Việc Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn ban hành quyết định cho phép bổ sung hạng mục đền bù vào Dự án Hồ Tả Trạch khi chưa có ý kiến chấp thuận của UBTVQH là chưa thực hiện nghiêm các nguyên tắc, tiêu chí trong phân bổ, sử dụng vốn TPCP”, ông Nguyễn Đức Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách nói.

Tuy nhiên, xuất phát từ thực tế, Ủy ban Tài chính Ngân sách đề nghị, UBTVQH xem xét, chấp thuận với đề xuất của Chính phủ nhằm xử lý dứt điểm khiếu kiện kéo dài của người dân.

Nhà nước phải lo cho dân

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Môi trường Phan Xuân Dũng, Chủ nhiệm Văn hóa Giáo dục Thanh nhiên Thiếu niên và Nhi đồng Phan Thanh Bình bày tỏ, ngân sách hay TPCP đều là ngân sách, nguyên tắc phải bảo đảm kỷ cương. Nhưng càng để lâu càng khiến đời sống của người dân khổ hơn, nên không thể kéo dài việc nợ dân.

Theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, liên quan đến thực hiện nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ phải có trách nhiệm chỉ đạo các bộ, ngành thực hiện đúng.

“Chúng ta thường có tình trạng cứ xong rồi lại rút kinh nghiệm. Sợi dây này cứ dài tháng này sang năm khác. Rút hoài sợi dây kinh nghiệm không hết. Trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương mà ở dự án này chính là Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Nguyên tắc đúng luật, đúng nghị quyết, công khai, minh bạch không bàn nữa, chúng ta đã thống nhất. Vấn đề là làm thế nào để thực hiện đúng, tránh lấy khoản này “đắp” vào khoản kia.

“Liên quan đến dân, trách nhiệm Nhà nước phải lo” mà 10 năm nay tiền đền bù của dân chưa làm xong, Chủ tịch Quốc hội đồng ý “cho Chính phủ rút kinh nghiệm một lần nữa” để lo cho dân.

Cũng đồng ý sử dụng 77 tỷ để đền bù cho dân, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu lưu ý, phải có phương án bảo đảm sinh kế lâu dài. 

“Không có đất, không có kinh kế lâu dài, sử dụng hết tiền đền bù rồi, người dân có khiếu kiện nữa không?”, Phó Chủ tịch Quốc hội băn khoăn.

Rút kinh nghiệm nghiêm khắc 3 cơ quan

Sau thảo luận, UBTVQH quyết định thu hồi hơn 77 tỷ từ hợp phần xây dựng cơ bản để bổ sung Hợp phần đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư vào Dự án Hồ Tả Trạch.

“Đây là dự án hết sức quan trọng được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước bổ sung vốn. Tuy nhiên trong hợp phần đền bù vẫn chưa xử lý được khoản đổi đất nông nghiệp cho nhân dân dẫn tới khiếu kiện kéo dài nhiều năm. UBTVQH nhất trí quan điểm không làm cho dân thiệt thòi và không làm khó cho dân trong khi chúng ta thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội”, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển kết luận.

Để đảm bảo minh bạch và làm rõ trách nhiệm, UBTVQH yêu cầu các cơ quan có trách nhiệm: Bộ Kế hoạch Đầu tư, Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế rút kinh nghiệm nghiêm khắc, không để xảy ra tình trạng như vừa qua.

Cùng với đó, thực hiện nghiêm nguyên tắc công khai, minh bạch, nâng cao hiệu quản lý tài chính, làm cho dự án đầu tư công hiệu quả, đi vào cuộc sống.

Ngoài hai hợp phần công trình đầu mối và đền bù, tái định cư, Dự án Hồ Tả Trạch còn Hợp phần xây dựng nhà máy thủy điện.

Ủy ban Tài chính Ngân sách đề nghị Chính phủ lưu ý, mục đích chính xây dựng hồ chứa nước là để phục vụ thủy lợi, do vậy, cần lưu ý khi xây dựng cơ chế vận hành để đảm bảo không xung đột lợi ích và bảo đảm ưu tiên hàng đầu cho mục tiêu thủy lợi. Do vậy, cần lưu ý, khi xây dựng cơ chế vận hành hồ để đảm bảo không xung đột về lợi ích và bảo đảm ưu tiên hàng đầu cho mục tiêu thủy lợi.

Dự án Hồ Tả trạch, Nhà nước bỏ vốn đầu tư để xây dựng hồ chứa nước và chi trả kinh phí đền bù tái định cư.

“Đề nghị Chính phủ chỉ đạo để bảo đảm quyền lợi của Nhà nước đối với phần lợi nhuận mà Công ty Cổ phần Thủy điện Bitexco thu được khi phát điện, đồng thời có cam kết đóng góp của Bitexco trong việc tham gia cùng địa phương hỗ trợ công tác tái định cư và xây dựng công trình phúc lợi trong vùng dự án để công trình phát huy tác dụng, góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương”, Chủ nhiệm Nguyễn Đức Hải nhấn mạnh.

 Thảo Nguyên