(Thanh tra) - Bộ Nội vụ đề xuất không áp dụng pháp luật về đấu thầu, đầu tư đối với việc lựa chọn, giao nhiệm vụ cho nhân tài. Đây là ngoại lệ lớn nhằm rút ngắn thời gian huy động cá nhân có năng lực phù hợp với nhiệm vụ cấp thiết.
Ngoài ra, Bộ còn đề xuất cho nhân tài sử dụng nguồn kinh phí được giao để lựa chọn, ký hợp đồng và quyết định mức tiền lương, tiền thưởng với cộng sự của nhóm.
Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định dự án Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc biệt về công tác nhân tài. Dự thảo do Bộ Nội vụ soạn thảo, dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) theo quy trình tại một kỳ họp.
Nghị quyết này quy định cơ chế, chính sách đặc biệt về thu hút, trọng dụng nhân tài để thực hiện nhiệm vụ chiến lược, chương trình, dự án trọng điểm và giải quyết bài toán lớn của đất nước, ngành, lĩnh vực, địa phương (sau đây gọi là nhiệm vụ chiến lược).
Dự thảo Nghị quyết đã nêu rõ những điểm đột phá để trọng dụng, thu hút nhân tài so với pháp luật hiện hành.
Đáng chú ý, dự thảo dành riêng một điều quy định về việc không áp luật đấu thầu, đầu tư với lựa chọn, giao nhiệm vụ cho nhân tài.
Theo đó, tại Điều 6 của dự thảo Nghị quyết về lựa chọn và giao nhiệm vụ cho nhân tài, sẽ căn cứ vào tiêu chí lựa chọn nhân tài, tính chất, nội dung của nhiệm vụ chiến lược, người có thẩm quyền (quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị quyết này) quyết định hoặc phân cấp, ủy quyền lựa chọn nhân tài theo hình thức cạnh tranh hoặc mời trực tiếp, hoặc đặt hàng, giao nhiệm vụ để thực hiện nhiệm vụ, không áp dụng quy định của pháp luật về đấu thầu, đầu tư.
Điều 6 của dự thảo cũng nêu rõ, việc giao nhiệm vụ chiến lược cho nhân tài được thực hiện thông qua quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc ký kết hợp đồng thực hiện nhiệm vụ, trong đó xác định mục tiêu, sản phẩm, kết quả, thời hạn, phương thức làm việc, quyền tự chủ, tiền lương, tiền thưởng, chế độ đãi ngộ, quyền và trách nhiệm của các bên.
Như vậy, đây là một trong những điểm đột phá để trọng dụng, thu hút nhân tài so với pháp luật hiện hành, cho phép lựa chọn nhân tài bằng cạnh tranh, mời trực tiếp hoặc đặt hàng, giao nhiệm vụ; cho phép thực hiện bằng quyết định hoặc hợp đồng xác định sản phẩm, thời hạn, quyền tự chủ, đãi ngộ và trách nhiệm.
Dự thảo đồng thời quy định không áp dụng pháp luật về đấu thầu, đầu tư đối với việc lựa chọn, giao nhiệm vụ cho nhân tài. Đây là ngoại lệ lớn nhằm rút ngắn thời gian huy động cá nhân có năng lực phù hợp với nhiệm vụ cấp thiết.
Nhân tài được lựa chọn, quyết định mức lương, thưởng với cộng sự của nhóm
Ngoài ra, dự thảo còn dành riêng một điều quy định về quyền của nhân tài trong thực hiện nhiệm vụ chiến lược. Theo đó, nhân tài được hưởng tiền lương, tiền thưởng, điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ theo quyết định giao nhiệm vụ hoặc hợp đồng thực hiện nhiệm vụ.
Nhân tài được đồng thời thực hiện nhiệm vụ tại nhiều cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo quyết định giao nhiệm vụ hoặc thỏa thuận tại hợp đồng; được thỏa thuận chế độ làm việc phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và môi trường làm việc trong nước, quốc tế; được quyết định phương pháp, giải pháp chuyên môn, phương án tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Đặc biệt, nhân tài được lựa chọn cộng sự để tổ chức nhóm thực hiện nhiệm vụ; sử dụng nguồn kinh phí được giao để lựa chọn, ký hợp đồng và quyết định mức tiền lương, tiền thưởng với cộng sự của nhóm.
Nhân tài cũng được quyết định phân bổ, điều chỉnh kinh phí giữa các nội dung chi thuộc phạm vi được giao. Được ưu tiên tiếp cận, sử dụng hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm, cơ sở vật chất, trang thiết bị, thông tin và dữ liệu cần thiết phục vụ nhiệm vụ.
Dự thảo cũng đề xuất cho phép nhân tài được bảo lưu ý kiến chuyên môn, báo cáo trực tiếp với người có thẩm quyền giao nhiệm vụ và đề xuất điều chỉnh mục tiêu, sản phẩm, thời hạn, nguồn lực khi có căn cứ cần thiết.
Đối với cán bộ, công chức, viên chức được lựa chọn là nhân tài tham gia thực hiện nhiệm vụ chiến lược, dự thảo quy định những người này tạm thời thôi thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức cho đến khi kết thúc nhiệm vụ chiến lược và được hưởng đầy đủ các quyền nêu trên.
Thời gian thực hiện nhiệm vụ chiến lược được tính là thời gian công tác liên tục để tính hưởng chế độ, chính sách theo quy định. Cơ chế này mở rộng đường luân chuyển tri thức và nhân lực, đồng thời vẫn bảo đảm quyền lợi của người được giao nhiệm vụ.
Chuyển trọng tâm quản lý kinh phí sang sản phẩm và kết quả
Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 đặt ra nguyên tắc chi trong dự toán được giao và theo chế độ, tiêu chuẩn, định mức; pháp luật khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã có cơ chế khoán chi trong phạm vi nhiệm vụ chuyên ngành.
Điều 8 dự thảo Nghị quyết mở cơ chế khoán chi đến sản phẩm cuối cùng hoặc khoán từng phần cho nhiệm vụ chiến lược; với phần khoán đến sản phẩm cuối cùng, thanh toán và quyết toán dựa trên nghiệm thu và nghĩa vụ theo hợp đồng, không yêu cầu chứng từ chi tiết từng khoản trong phạm vi khoán.
Nhân tài chủ trì được điều chỉnh kinh phí giữa các nội dung được giao và quyết định mức chi theo yêu cầu thực tế; kinh phí tiết kiệm hợp pháp chỉ được thưởng hoặc tái đầu tư sau khi hoàn thành đầy đủ sản phẩm và nghĩa vụ.
Đây là sự thay đổi từ kiểm soát chi tiết đầu vào sang kiểm soát mục tiêu, kết quả và hiệu quả, đồng thời vẫn giữ kiểm tra và xử lý nghiêm gian lận, chi sai mục đích, thất thoát, lãng phí.
