(Thanh tra) - Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hoá quy định quyền sở hữu trí tuệ được sử dụng để góp vốn, làm tài sản bảo đảm trong các quan hệ tín dụng; đồng thời quy định khung năng lực được xây dựng theo vị trí việc làm và cấp độ năng lực.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hoá, sáng 24/10.
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo luật gồm 8 chương, 39 điều. Trong đó, lần đầu tiên dự thảo luật quy định phần mềm phục vụ sáng tạo và nền tảng số hỗ trợ về quyền sở hữu trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa là hạ tầng có chức năng hỗ trợ sáng tạo.
Tại Điều 11 dự thảo luật quy định quyền sở hữu trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa được sử dụng để góp vốn, làm tài sản bảo đảm trong các quan hệ tín dụng.
Tổ chức tín dụng được sử dụng chứng thư thẩm định giá và báo cáo thẩm định giá của doanh nghiệp thẩm định giá làm một trong các cơ sở để xem xét, xác định giá trị tài sản bảo đảm khi nhận quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm.
Dự thảo luật cũng quy định việc Nhà nước đầu tư, đặt hàng, giao nhiệm vụ, đấu thầu, thuê dịch vụ, hợp tác công tư hoặc khuyến khích tổ chức, cá nhân xây dựng, phát triển phần mềm phục vụ sáng tạo, các dịch vụ giá trị gia tăng.
Một nội dung quan trọng khác là thiết lập quy định về thu hút, phát triển nhân lực nhằm thu hút nghệ sĩ, nghệ nhân, chuyên gia trong phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa.
Chính phủ đề xuất quy định khung năng lực nhân lực là khung tham chiếu chuyên ngành xây dựng theo vị trí việc làm và cấp độ năng lực.
Cùng với đó, dự thảo luật quy định công nhận đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo đối với Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ nhân ưu tú, Nghệ nhân Nhân dân; phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, thù lao thỉnh giảng theo cơ chế thảo luận.
Dự thảo luật cũng đề xuất quy định chính sách cấp học bổng, miễn học phí, hỗ trợ chi phí sinh hoạt, chính sách tín dụng cho người học các ngành, nghề thuộc Danh mục ngành, nghề ưu tiên đào tạo.
Ngoài ra, dự thảo luật thiết lập quy định mới về tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; các nội dung về hình thành sàn giao dịch công nghiệp văn hóa.
Các hoạt động phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa có giá trị gắn với bản sắc văn hóa Việt Nam cũng được quy định trong dự thảo luật.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành luật.
Về hỗ trợ sáng tạo, xác lập, xác định giá trị quyền sở hữu trí tuệ, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát phương án tiếp tục khai thác quyền sở hữu trí tuệ thông qua chuyển nhượng, chuyển quyền sử dụng hoặc hình thức khai thác hợp pháp khác để thống nhất với Luật Phá sản.
Dự thảo luật quy định “thẩm định viên về giá và người phê duyệt kết quả định giá quyền sở hữu trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa không bị xem xét trách nhiệm đối với thiệt hại về kinh tế phát sinh do biến động thị trường sau thời điểm định giá, nếu đã tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật, thực hiện đúng tiêu chuẩn nghề nghiệp, đúng thẩm quyền, trung thực, khách quan và không có hành vi thông đồng, vụ lợi hoặc vi phạm pháp luật”.
Cơ quan thẩm tra cho rằng cần xem xét kỹ lưỡng việc quy định miễn trách nhiệm của thẩm định viên về giá. “Trường hợp giữ quy định này cần bổ sung cơ chế kiểm tra, hậu kiểm, phòng ngừa thông đồng, trục lợi”, ông Vĩnh nói.
Về nhân lực công nghiệp văn hóa, cơ quan thẩm tra cho rằng việc công nhận Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân ưu tú đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo là chưa hợp lý, bởi đây là danh hiệu vinh dự nhà nước, khác với trình độ đào tạo theo pháp luật về giáo dục.
Ủy ban đề nghị chỉ áp dụng đối với trường hợp là Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân ưu tú, chuyên gia được đào tạo chuyên sâu hoặc có thành tích nổi trội, đồng thời có cơ chế kiểm soát tránh lạm dụng.
Bên cạnh đó, theo cơ quan thẩm tra, cần cân nhắc việc mở rộng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cán bộ quản lý giáo dục để tránh mâu thuẫn với Luật Nhà giáo; làm rõ chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, nhân tài và giao Chính phủ quy định tiêu chí, thẩm quyền xác định.
