(Thanh tra) - Chính phủ đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng. Đồng tình với đề xuất, đại biểu Quốc hội đồng thời đề nghị làm rõ đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng có bị áp thuế không.
Áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng là nội dung được đại biểu Quốc hội quan tâm góp ý khi thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, chiều 23/10.
Chính phủ đề xuất áp thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng.
Tán thành việc sử dụng công cụ thuế để góp phần chống lãng phí đất đai, nhưng theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (TP Hải Phòng), quy định phải đủ rõ để phân biệt hành vi giữ đất, chậm triển khai với những trường hợp có nguyên nhân khách quan hoặc đang thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt.
Dự thảo bổ sung mức thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức. Trong khi đó, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định mức 0,15% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, cùng quy định riêng đối với dự án đầu tư phân kỳ.
Nếu bổ sung khoản mới mà không xử lý quan hệ với khoản hiện hành, theo bà Nga, “có thể dẫn đến cách hiểu cùng một diện tích thuộc hai mức thuế”. Bà đề nghị xác định rõ trường hợp áp dụng từng mức.
Đáng chú ý, bà Nga đề nghị làm rõ phạm vi có bao gồm đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng hay không. “Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân, không nên để phát sinh cách hiểu khác nhau khi triển khai”, đại biểu đoàn Hải Phòng nhấn mạnh.
Ngoài ra, theo đại biểu, luật cần xác định cơ quan có trách nhiệm kết luận tình trạng sử dụng đất; mốc bắt đầu, kết thúc áp dụng thuế; việc thông báo và giải quyết khi người sử dụng đất không đồng ý.
“Phải phân biệt chậm sử dụng do chủ đầu tư với chậm do thủ tục của cơ quan nhà nước, chưa bàn giao đất, bất khả kháng hoặc tiến độ phân kỳ được phê duyệt”, bà Nga góp ý.
Cũng dẫn quy định hiện hành đã áp thuế với đất chưa đưa vào sử dụng, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) băn khoăn nếu bổ sung đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang thì trên một mảnh đất có nguy cơ bị đánh hai loại thuế hay không?
Ông đề nghị Chính phủ rà soát các quy định hiện hành để tránh tình trạng này. Đồng thời, theo ông Ngân, cần làm rõ “đất bỏ hoang trong thời gian bao lâu thì bị đánh thuế”.
Đại biểu TPHCM cũng dẫn thực tế người dân mua đất nhưng vì lý do khách quan, điều kiện kinh tế khó khăn mà chưa đủ tiền xây dựng nhà, cần có thêm thời gian tích lũy thì những mảnh đất này có bị áp dụng thuế đất bỏ hoang hay không.
“Luật cần phân biệt rõ, tránh trùng lắp và không nên đánh thuế với đất bỏ hoang vì lý do khách quan”, đại biểu Trần Hoàng Ngân nêu quan điểm.
Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Đoàn Thu Hà (Lạng Sơn) đề nghị cần làm rõ thời điểm tính thuế suất 0,2% là “tính từ ngày bắt đầu không sử dụng đất, ngày hết hạn đưa đất vào sử dụng hay ngày cơ quan có thẩm quyền xác định tình trạng đất?”.
Đại biểu góp ý cần quy định cơ quan quản lý đất đai xác định và cung cấp thông tin về tình trạng pháp lý, diện tích, thời gian không sử dụng đất hoặc chậm tiến độ cho cơ quan thuế làm căn cứ tính thuế.
Bên cạnh đó, cần quy định rõ cách xử lý đất đang vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính, điều chỉnh quy hoạch, tranh chấp hoặc sự kiện bất khả kháng để tránh áp thuế suất cao không phù hợp.
Ngoài ra, theo bà Hà, cần lượng hóa mức thuế 0,2% trên cơ sở giá đất tính thuế để đánh giá khả năng thúc đẩy đưa đất vào sử dụng.
“Việc thu thuế phải được kết nối với xử lý vi phạm, thu hồi đất theo quy định; không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là có thể tiếp tục giữ đất kéo dài”, đại biểu Quốc hội Đoàn Thu Hà nhấn mạnh.
Chung mối quan tâm, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) đề nghị đánh thuế với đất bỏ hoang phải có căn cứ rõ ràng, tránh áp dụng tùy nghi.
Theo bà, cần phân biệt trường hợp cố tình không sử dụng đất với trường hợp chưa thể sử dụng do vướng thủ tục, quy hoạch hoặc nguyên nhân khách quan.
Đại biểu đoàn Vĩnh Long cũng đề nghị quy định hướng dẫn đồng bộ về tiêu chí xác định, thời điểm tính thuế và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm chính sách tạo sức ép đưa đất vào sử dụng nhưng không làm phát sinh gánh nặng bất hợp lý cho người dân, doanh nghiệp.
