Trình dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 24/9, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh việc ban hành luật là đòi hỏi cấp bách nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

6 nhóm nội dung để phát triển công nghiệp văn hóa

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: quochoi.vn

Dự thảo luật gồm 9 chương và 53 điều, trong đó quy định “công nghiệp văn hóa là tập hợp các hoạt động kinh tế tạo ra sản phẩm dựa trên giá trị văn hóa, năng lực sáng tạo, khoa học, công nghệ và tài sản trí tuệ”.

Các ngành công nghiệp văn hóa bao gồm: điện ảnh; mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; nghệ thuật biểu diễn, âm nhạc; phần mềm, nội dung số, trò chơi điện tử và các trò chơi giải trí; quảng cáo; thủ công mỹ nghệ; du lịch văn hóa, ẩm thực; thiết kế sáng tạo, thời trang, kiến trúc; truyền hình và phát thanh; xuất bản; các ngành khác phát sinh trên thực tế.

Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo luật tập trung giải quyết các vấn đề mang tính then chốt để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa thông qua 6 nhóm nội dung.

Cụ thể gồm phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa; nhân lực công nghiệp văn hóa; hạ tầng công nghiệp văn hóa; thị trường công nghiệp văn hóa; tài chính và hỗ trợ, ưu đãi đầu tư.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng cho biết dự thảo luật không trực tiếp quy định các thủ tục hành chính; việc quy định chi tiết giao Chính phủ quy định.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban tán thành cần thiết ban hành luật.

Tuy nhiên, đây là dự án luật được xây dựng mới, xác lập nhiều nội dung, cơ chế, chính sách đặc thù, vì vậy cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội, cần đánh giá cụ thể hơn tác động, tính khả thi của các quy định, chính sách mới; các chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước.

Rà soát cơ chế lương, thưởng với nhân tài công nghiệp văn hóa

Đi vào nội dung cụ thể, ông Vinh cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với các quy định về hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.

Song cơ quan thẩm tra lưu ý quy định về thử nghiệm có kiểm soát là vấn đề mới và đề nghị chỉnh lý theo hướng giao Chính phủ quy định, trừ các trường hợp đã được quy định tại các luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: quochoi.vn

Về các chính sách phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa, Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành nhưng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát khái niệm nhân tài, nhân lực chất lượng cao, nhà giáo cơ hữu.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát chính sách hỗ trợ tín dụng, học bổng, học phí, chi phí sinh hoạt, chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, cơ chế lương, thưởng, ưu tiên tuyển dụng, bổ nhiệm bảo đảm hợp lý, ưu đãi đúng đối tượng.

Theo dự thảo luật, nhân tài công nghiệp văn hóa được hưởng cơ chế đặc biệt về lương, thưởng cạnh tranh với mức lương, thưởng trên thế giới; được ưu tiên tuyển dụng, sử dụng, bổ nhiệm theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức.

Họ có thể còn được hỗ trợ về môi trường làm việc, nhà ở, phương tiện đi lại; tài chính và cơ sở vật chất cho nghiên cứu và phát triển…

Nội dung nữa, Thường trực Ủy ban đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu không định nghĩa khái niệm “tài sản trí tuệ” trong dự thảo luật để tránh mâu thuẫn, chồng chéo với Luật Sở hữu trí tuệ.

Theo cơ quan thẩm tra, việc định giá loại tài sản này còn rất khó khăn, ở nước ta chưa có nhiều kinh nghiệm về tổ chức và phương pháp định giá. “Đề nghị chỉ quy định nguyên tắc định giá tài sản trí tuệ trong công nghiệp văn hóa, vai trò quản lý nhà nước trong định giá”, Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh nói.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi hỗ trợ, cơ chế miễn trừ trách nhiệm của chính sách đầu tư mạo hiểm cho phát triển công nghiệp văn hóa; xác định rõ dự án đầu tư trong phát triển công nghiệp văn hóa cần ưu tiên thu hút đầu tư; phạm vi đối tượng thụ hưởng của các chính sách hỗ trợ về thuế, tài chính.

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa sẽ trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp 2 (tháng 10/2026) và thông qua tại kỳ họp 3 (tháng 5/2027).