Nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Tây Ninh hoạt động sai quy định pháp luật, gây thất thu ngân sách nhà nước. Ảnh: internet

Loạt doanh nghiệp khai thác khoáng sản “vượt công suất”

Thanh tra tỉnh Tây Ninh vừa có Kết luận số 1630/KL-TTr đối với 39 dự án/39 giấy phép do UBND tỉnh cấp (trừ 1 dự án/2 giấy phép khai thác nước khoáng thiên nhiên do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp cho Công ty TNHH La Vie –Thanh tra tỉnh sẽ có kết luận riêng).

Kết luận thanh tra số 1630/KL-TTr của Thanh tra tỉnh Tây Ninh chỉ rõ, việc quản lý sản lượng khai thác thực tế hàng năm so với công suất giấy phép đang gặp nhiều bất cập.

Các chủ đầu tư thường xuyên gửi báo cáo định kỳ không đầy đủ nội dung, dẫn đến tình trạng khai thác vượt công suất, trữ lượng tiêu thụ thực tế cao hơn so với trữ lượng đã khai thác nhưng không được kiểm tra, xử lý kịp thời.

Về hoạt động khai thác khoáng sản, có 6/37 giấy phép, chủ đầu tư khai thác chưa đúng theo nội dung giấy phép. Trong đó, khai thác vượt công suất hàng năm, không đúng theo thiết kế về chiều cao tầng (taluy) đã được phê duyệt, chưa thực hiện đúng theo quy định tại khoản 2 Điều 63 Luật khoáng sản 2010 (nay là khoản 2 Điều 64 Luật Địa chất và Khoáng sản 2024) về thống kê trữ lượng thực tế khai thác (có xác nhận của đơn vị tư vấn có đầy đủ năng lực). 

Việc Công ty TNHH Gạch tuynel Liên hiệp Đồng Nai bổ sung hồ sơ khai thuế sau khi công bố quyết định thanh tra là chưa đúng quy định tại điểm a 18 khoản 6 Điều 6 Luật số 56/2024/QH15 ngày 29/11/2024 của Quốc Hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Dự trữ Quốc gia, Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Công ty TNHH một thành viên Đặng Phú Lộc chậm nộp tờ khai và tiền thuế tài nguyên, phí Bảo vệ môi trường theo quy định tại khoản 1 Điều 44 và khoản 1 Điều 55 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14.

Về đóng cửa mỏ, có 5 giấy phép hết hạn quá 6 tháng nhưng đến nay vẫn chưa nộp hồ sơ đóng cửa mỏ là chưa đúng quy định tại khoản 3, 4 19 Điều 58 Luật Khoáng sản năm 2010, điểm b 20 khoản 3 Điều 66 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Về nghĩa vụ tài chính, có 14 giấy phép, chủ đầu tư dự án kê khai, quyết toán phí bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên không đầy đủ, vi phạm quy định của Luật Thuế Tài nguyên; Thông tư số 152/2015/TT-BTC ngày 2/10/2015 của Bộ Tài chính về Hướng dẫn về Thuế Tài nguyên (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 12/2016/TT-BTC ngày 20/1/2016 và Thông tư số 174/2016/TT-BTC ngày 28/10/2016 của Bộ Tài chính); Nghị định số 27/2023/NĐ-CP của Chính phủ ngày 31/5/2023 Quy định phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản; Luật Quản lý thuế và các văn bản có liên quan. Tổng số tiền còn phải nộp vào Ngân sách Nhà nước hơn 9,93 tỷ đồng.

Theo Thanh tra tỉnh Tây Ninh, có 2 giấy phép chủ đầu tư dự án chưa nộp đủ tiền ký quỹ cải tạo phục hồi môi trường, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, không kiến nghị thu hồi với số tiền gần 1,3 tỷ đồng.  

Cụ thể: Công ty TNHH MTV KTKS Thiện Thành chưa thực hiện nộp tiền ký quỹ cải tạo phục hồi môi trường theo quy định tại điểm c khoản 6 Điều 37 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật bảo vệ môi trường; số tiền còn phải nộp là 339 triệu đồng.

Công ty TNHH Một thành viên Đặng Phú Lộc chưa nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản năm 2023, 2025 với số tiền 946,3 triệu đồng, lý do: chủ đầu tư dự án chưa nhận được thông báo nộp tiền cấp quyền.

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang thẩm định quyết toán và phê duyệt lại tiền cấp quyền khai thác khoáng sản cho Công ty theo quy định tại khoản 9 Điều 111 Luật Địa chất và Khoáng sản 2024.

Về quản lý đất đai, có 8/37 giấy phép, chủ đầu tư dự án có vi phạm về thủ tục đất đai như: chưa thực hiện đăng ký biến động đất đai sau khi được UBND tỉnh cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; dự án hết thời hạn sử dụng đất nhưng không gia hạn sử dụng đất (đối với trường hợp gia hạn giấy phép khai thác); chưa chủ động làm thủ tục ký lại hợp đồng thuê đất với chủ đầu tư mới (đối với dự án chuyển nhượng và được cấp phép lại); chưa ký hợp đồng thuê đất có mặt nước chuyên dùng đối với các giấy phép khai thác cát trong lòng hồ.

 Ngành Thuế tiến hành thu hồi sau thanh tra

Tại Kết luận thanh tra số 1630/KL - TTr, Thanh tra tỉnh Tây Ninh yêu cầu Thuế tỉnh Tây Ninh tiến hành kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư dự án, áp dụng các biện pháp thu hồi số tiền 9,93 tỷ đồng và tiền chậm nộp phát sinh theo quy định của các chủ đầu tư dự án. Áp dụng các biện pháp quản lý thuế, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn để đảm bảo thu đủ, đúng quy định.

Theo nguồn tin của PV, nhằm thực hiện công tác theo Kết luận số 1630 của Thanh tra tỉnh Tây Ninh, Thuế Tỉnh Tây Ninh đã có Văn bản số 5688/TNI-KTR2 chỉ đạo các đơn vị thuộc Thuế tỉnh tiến hành xử phạt và truy thu thuế, áp dụng các biện pháp thu hồi số tiền trên.

Cùng với đó, thuế tỉnh Tây Ninh sẽ tiếp tục kiểm tra, rà soát về thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền chậm nộp đối với các doanh nghiệp và việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với các giấy phép chưa có quyết định đóng cửa mỏ và chưa được đoàn thanh tra kiểm tra.

Đồng thời, Thuế tỉnh Tây Ninh thực hiện việc đối chiếu sản lượng tài nguyên đã khai thác do đơn vị khai thác kê khai thuế với dữ liệu đã có tại cơ quan tài nguyên và môi trường theo quy định tại khoản 6 Điều 5 Thông tư số 152/2015/TT-BTC ngày 2/10/2025 của Bộ Tài chính.

Thanh tra tỉnh Tây Ninh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, hướng dẫn, đôn đốc các chủ đầu tư chưa thực hiện đóng cửa mỏ theo quy định; hướng dẫn, đôn đốc các chủ đầu tư đăng ký biến động sau khi được chuyển mục đích sử dụng đất.

Trường hợp chủ đầu tư không chấp hành, vi phạm về đóng cửa mỏ theo Luật Địa chất và Khoáng sản thì áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định, đồng thời không xem xét cấp giấy phép khai thác khoáng sản mới cho những đối tượng này.

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh phải định kỳ công bố, công khai danh sách các mỏ hết hạn nhưng chưa thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ, cũng như các trường hợp vi phạm khác để tăng cường tính minh bạch và làm căn cứ cho công tác quy hoạch, quản lý tài nguyên khoáng sản hiệu quả hơn.

Đối với các chủ đầu tư dự án, Thanh tra tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh, phải chấp hành đúng các quy định pháp luật về đóng cửa mỏ, trường hợp không thực hiện sẽ không xem xét cấp giấy phép thực hiện các dự án khác.

Có thể thấy, việc Thanh tra tỉnh Tây Ninh kiến nghị Sở Nông nghiệp Môi trường tỉnh Tây Ninh không xem xét cấp giấy phép khai thác khoáng sản mới đối với các doanh nghiệp không chấp hành quy định về đóng cửa mỏ và các nghĩa vụ tài chính được xem là động thái mạnh tay nhằm thiết lập lại trật tự trong lĩnh vực khoáng sản tại Tây Ninh sau thời gian dài buông lỏng.