(Thanh tra) - Việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế người hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách Nhà nước tạo nguồn lực bền vững cho cải cách tiền lương.
Sau hơn 8 năm thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương và Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), Trung ương đã tiến hành sơ kết, đánh giá 2 chính sách này, để tiếp tục hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Hoàn thiện vị trí việc làm, trả lương phải gắn với hiệu quả công việc
Sau khi hoàn tất xây dựng vị trí việc làm, đề án cải cách tiền lương cũng phải được đẩy nhanh để bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền. Đây là yêu cầu được Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh tại hội nghị giao ban triển khai nhiệm vụ công tác tháng 10 và quý IV/2026 diễn ra mới đây.
Theo đó, đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH trình Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV là nhiệm vụ được đặt ra trong quý IV. Ngoài ra còn là nhiệm vụ xây dựng các nghị định, thông tư về tiền lương, mức lương tối thiểu, BHXH và quan hệ lao động.
Theo kế hoạch, đề án tổng thể cải cách chính sách tiền lương dự kiến sẽ được trình Bộ Chính trị vào tháng 2/2027, sau đó Hội nghị Trung ương 5 diễn ra tháng 3/2027 sẽ thông qua đề án.
Các phương án, đề án cải cách tiền lương trong giai đoạn tiếp theo sẽ trải qua nhiều bước đánh giá và thẩm định trước khi được cấp có thẩm quyền quyết định.
Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan rà soát, đánh giá tổng thể, trình Đảng ủy Chính phủ Đề án tổng thể cải cách chính sách tiền lương để trình Bộ Chính trị vào tháng 2/2027.
Các cơ quan liên quan đánh giá mức lương tối thiểu (mức lương cơ sở), bảng lương, các chế độ phụ cấp lương, cơ chế tiền lương đối với các trường hợp thuộc ngành quản lý. Những nội dung này cần gửi về Bộ Nội vụ (Thường trực Ban Chỉ đạo) để tổng hợp.
Nghiên cứu, đề xuất giải pháp tạo nguồn để thực hiện cải cách tiền lương
Nguồn lực tài chính là yếu tố cần được tính toán song song với quá trình cải cách. Do đó, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, đề xuất giải pháp tạo nguồn để thực hiện cải cách chính sách tiền lương và BHXH. Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tổng hợp kinh nghiệm quốc tế, trên cơ sở đó nghiên cứu, đề xuất phương án phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Khi thực hiện cải cách, cơ cấu lương sẽ thay đổi rõ rệt: thu nhập của người lao động sẽ gồm lương cơ bản cộng với phụ cấp, và được tính toán dựa theo đúng vị trí việc làm đảm nhận.
Để hướng tới trả lương theo vị trí việc làm, Bộ Nội vụ tiếp tục phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương hoàn thiện vị trí việc làm trong hệ thống chính trị. Nhiệm vụ này hoàn tất trong năm 2026. Đây là cơ sở để phân bổ biên chế trong năm 2027.
Sau khi hoàn tất xây dựng vị trí việc làm, đề án cải cách tiền lương cũng phải được khẩn trương triển khai để kịp tiến độ được cấp thẩm quyền giao.
Theo các chuyên gia, để tiền lương trở thành nguồn thu nhập chính của cán bộ, công chức, viên chức, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, thay vì chỉ tập trung vào việc tăng lương. Cần rà soát, chuẩn hóa danh mục vị trí việc làm tại từng cơ quan, đơn vị; xây dựng bản mô tả công việc và khung năng lực rõ ràng. Các vị trí cần được phân loại theo mức độ phức tạp, trách nhiệm và điều kiện làm việc.
Đây là cơ sở quan trọng để thiết kế cơ chế trả lương phù hợp. Từ nền tảng đó, các chuyên gia cho rằng cần thiết kế bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh, chuyển dần sang trả lương bằng số tiền cụ thể thay vì phụ thuộc vào cơ chế tính lương theo hệ số nhân với mức lương cơ sở.
Mỗi vị trí có thể được thiết kế một dải lương với lộ trình tăng rõ ràng, bảo đảm tương quan hợp lý giữa các vị trí, đồng thời tạo khoảng cách đủ để khuyến khích người lao động nâng cao năng lực và chất lượng thực hiện nhiệm vụ.
Cùng với đó, cải cách tiền lương chỉ có thể triển khai bền vững khi đi cùng việc tạo nguồn lực tài chính ổn định. Tinh giản biên chế cần gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ; đồng thời cơ cấu lại chi ngân sách, giảm những khoản chi thường xuyên kém hiệu quả và tăng tính tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp theo quy định.
Trước đó, chiều 12/10, về báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga nêu rõ cử tri, Nhân dân bày tỏ đồng tình, đánh giá cao nhiều nội dung quan trọng.
Trong đó, cử tri và Nhân dân ghi nhận những nỗ lực của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong việc cải thiện đời sống người dân, cán bộ, công chức và lực lượng hưởng lương từ ngân sách Nhà nước; đánh giá cao các chính sách điều chỉnh tiền lương, lương hưu, tăng trợ cấp đối với người có công, đối tượng bảo trợ xã hội và chế độ phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức cấp xã.
