Khi "nêu gương" đo bằng chất lượng từng hồ sơ và hiệu quả phục vụ. Ảnh: Dương Nguyễn

Từ chuẩn mực đạo đức đến yêu cầu mới trong thực thi công vụ

Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên ngành Thanh tra đang được đặt trong yêu cầu ngày càng cao của công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và quá trình chuyển đổi số.

Điều này thể hiện rất rõ tại Cục Giám sát và Thẩm định (Cục XIII) và Văn phòng Thanh tra Chính phủ thời gian qua. Cùng với việc thực hiện các quy định của Trung ương về trách nhiệm nêu gương, các đơn vị đã gắn yêu cầu này với chất lượng thực hiện nhiệm vụ, kỷ luật, kỷ cương hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và trách nhiệm của người đứng đầu.

Tại Cục XIII, mỗi hồ sơ, cuộc giám sát, thẩm định và nhiệm vụ được giao đều được xác định là môi trường thực tiễn để cán bộ, đảng viên rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, đạo đức công vụ và nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ.

Tại Văn phòng Thanh tra Chính phủ, trách nhiệm nêu gương được gắn với chất lượng công tác tham mưu, tiến độ thực hiện nhiệm vụ, hiệu quả chuyển đổi số, ý thức chấp hành kỷ luật, kỷ cương hành chính và thái độ chuẩn mực khi làm việc với các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp.

Từ những yêu cầu đó, việc thực hiện trách nhiệm nêu gương trong giai đoạn mới cần tiếp tục được cụ thể hóa, không chỉ trong hoạt động công vụ trực tiếp mà cả trên môi trường số.

Ông Trần Đình Hưng, Bí thư Đảng ủy Văn phòng Thanh tra Chính phủ, Chánh Văn phòng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: H.T

Nêu gương trong kỷ nguyên số

Một trong những yêu cầu mới được đặt ra từ thực tiễn công tác là trách nhiệm nêu gương trên không gian mạng và trong môi trường làm việc số.

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số không chỉ đặt ra yêu cầu về kỹ năng chuyên môn, mà còn đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải có ý thức bảo mật thông tin công vụ, chấp hành kỷ luật phát ngôn, giữ gìn hình ảnh của người cán bộ, đảng viên trên các nền tảng số.

Từ thực tiễn này, các đơn vị đề xuất tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy số, kỹ năng số, năng lực nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ và phân tích dữ liệu.

Đồng thời, cần bổ sung cụ thể nội dung chấp hành quy định nêu gương trên không gian mạng và nền tảng số, như ý thức, tác phong khi họp trực tuyến, bảo mật thông tin công vụ và trách nhiệm, kỷ luật phát ngôn của đảng viên khi tham gia mạng xã hội.

Bí thư Đảng ủy Văn phòng Thanh tra Chính phủ, Chánh Văn phòng Thanh tra Chính phủ Trần Đình Hưng cho rằng, trong bối cảnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, trách nhiệm nêu gương phải bắt đầu từ việc tiên phong hình thành “tư duy số” và “kỹ năng số”.

“Người đứng đầu và từng đảng viên phải nêu gương trong việc làm chủ công nghệ, bảo đảm an toàn thông tin công vụ, đổi mới phương thức quản lý theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp”, ông Trần Đình Hưng nhấn mạnh.

Theo ông, mục tiêu là để trách nhiệm nêu gương không còn là yêu cầu mang tính hành chính đơn thuần mà thực sự trở thành chuẩn mực đạo đức, nét văn hóa tự giác trong từng hành động thực thi công vụ hằng ngày.

Ông Đinh Quang Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Cục XIII, cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện các quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trên không gian mạng, đồng thời đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng thiết thực, sát yêu cầu thực tiễn.

“Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên phải được thể hiện thống nhất cả trong thực hiện nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị và trong việc sử dụng các nền tảng số, mạng xã hội; chủ động lan tỏa thông tin tích cực, chấp hành nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giữ gìn kỷ luật phát ngôn và ý thức bảo vệ bí mật, an toàn thông tin”, ông Đinh Quang Tuấn cho biết.

Đào tạo từ những tình huống thực tế

Cùng với yêu cầu nâng cao kỹ năng số, phương thức đào tạo cán bộ cũng cần được đổi mới theo hướng thực chiến.

Thay vì chỉ tập huấn lý thuyết, các đơn vị đề xuất tổ chức những buổi “tập huấn tình huống” dành cho cấp ủy, Bí thư Chi bộ và cán bộ chuyên môn. Thông qua việc trao đổi với các chuyên gia về đạo đức công vụ hoặc những cán bộ có kinh nghiệm xử lý các vụ việc phức tạp, nhạy cảm, cán bộ có thể được hướng dẫn trực tiếp cách giải quyết các tình huống nêu gương, xử lý áp lực và phòng tránh nguy cơ tiêu cực trong thực tiễn.

Cách tiếp cận này hướng tới kết hợp giữa rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh với nâng cao năng lực thực thi công vụ; giữa chuyển đổi số với xây dựng văn hóa công vụ; giữa yêu cầu tự giác của cán bộ, đảng viên với cơ chế kiểm tra, giám sát.

Thực tiễn tại Cục XIII và Văn phòng Thanh tra Chính phủ cho thấy, trách nhiệm nêu gương chỉ thực sự có sức lan tỏa khi được đặt trong chính công việc hằng ngày. Đó là sự chính xác, khách quan trong thẩm định; là chất lượng và tiến độ trong tham mưu; là ý thức chấp hành kỷ luật, kỷ cương; là tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; đồng thời là thái độ chuẩn mực trong môi trường công vụ và trách nhiệm trên không gian mạng.

Qua đó, yêu cầu nêu gương từng bước được chuyển từ một nội dung mang tính quy định thành chuẩn mực ứng xử và văn hóa tự giác của cán bộ, đảng viên, góp phần xây dựng đội ngũ Thanh tra Chính phủ liêm chính, bản lĩnh, tinh thông nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu đổi mới của ngành Thanh tra trong giai đoạn mới.