(Thanh tra) - Việc triển khai Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương đối với ngành Thanh tra đặt ra yêu cầu chuyển dịch mạnh mẽ phương thức hoạt động từ “hậu kiểm, ứng phó” sang thanh tra mang tính “cảnh báo sớm, phòng ngừa triệt để”, gắn với kiểm soát quyền lực và chuyển đổi số.
Quán triệt Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển do Đảng ủy Thanh tra Chính phủ tổ chức chiều 5/10, ông Nguyễn Hồng Diện, Cục trưởng Cục V cho biết, đây là văn kiện mang tầm nhìn chiến lược dài hạn. Nghị quyết thể hiện sự quyết tâm cao độ của Đảng trong việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương, lấy an sinh và an toàn của con người làm trung tâm, đồng thời giải phóng các nguồn lực phát triển đất nước.
Nhằm đưa Nghị quyết 18 nhanh chóng đi vào cuộc sống, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Chương trình hành động 32 ngày 28/7/2026. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức quản trị Nhà nước, nâng cao hiệu lực kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị.
Ông Diện cho rằng, đối với Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra - cơ quan đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì kỷ cương hành chính, kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, Nhân dân - những chủ trương mới của Nghị quyết 18 và Chương trình 32 chính là kim chỉ nam, mở ra những tư duy nghiệp vụ hoàn toàn mới.
“Điểm cốt lõi trong chỉ đạo của Nghị quyết 18 đối với ngành Thanh tra chính là yêu cầu chuyển dịch mạnh mẽ phương thức hoạt động: Chuyển từ thanh tra mang tính “hậu kiểm, ứng phó” sang thanh tra mang tính “cảnh báo sớm, phòng ngừa triệt để”, gắn kết chặt chẽ giữa thanh tra chuyên môn với kiểm soát quyền lực và chuyển đổi số”, Cục trưởng Cục V nhấn mạnh.
Yêu cầu đặt ra cho Thanh tra Chính phủ không chỉ dừng lại ở công tác “phát hiện, xử lý” sai phạm theo phương thức truyền thống mà phải dịch chuyển mạnh mẽ sang tư duy “phòng ngừa, kiến tạo”, chủ động nhận diện rủi ro, khắc phục các “lỗ hổng” về thể chế, góp phần giữ vững an ninh trật tư và kiến tạo môi trường phát triển minh bạch, lành mạnh.
Đối với công tác thanh tra, kiểm soát quyền lực, cần định hướng hoạt động thanh tra có trọng tâm, trọng điểm. Tập trung thanh tra quản lý Nhà nước tại các lĩnh vực nhạy cảm, nguy cơ vi phạm cao (đất đai, tài chính công, tài sản công…).
Đặc biệt, theo ông Diện, cần tiếp tục tăng cường kiểm soát quyền lực và phòng, chống tiêu cực ngay trong hoạt động thanh tra. Điều này thể hiện qua việc thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Nhà nước về kiểm soát quyền lực; khắc phục dứt điểm tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, chậm tham mưu, chậm ban hành kết luận thanh tra.
Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hạ tầng dữ liệu và nền tảng số để nắm tình hình, giám sát từ xa; giảm bớt thời gian thanh tra trực tiếp, tránh phiền hà cho đối tượng thanh tra và doanh nghiệp; đôn đốc thu hồi triệt để tiền, đất đai, tài sản bị thất thoát về cho Nhà nước và kiên quyết chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm.
Về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, theo ông Nguyễn Hồng Diện cần tăng cường trách nhiệm tiếp công dân định kỳ, đột xuất của thủ trưởng cơ quan hành chính; phấn đấu giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo mới phát sinh; rà soát, xử lý triệt để các vụ việc khiếu kiện đông người, vượt cấp, kéo dài; chủ động phòng ngừa “điểm nóng”.
Đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Cục trưởng Cục V cho rằng, cần thực hiện nghiêm túc, khách quan công tác kê khai, công khai, tiếp nhận và xác minh tài sản, thu nhập; ngăn chặn, xử lý hiệu quả “tham nhũng vặt”.
Mặt khác, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, đất đai, đầu tư công; xử lý nghiêm hành vi vi phạm. Đặc biệt, cần xây dựng văn hóa liêm chính và đạo đức công vụ qua việc đưa nội dung giáo dục về vấn đề này vào công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức; lấy sự liêm chính làm tiêu chí tiên quyết trong đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ. Ngoài ra, vận hành 4 cơ sở dữ liệu quốc gia cốt lõi của ngành Thanh tra.
Ông Nguyễn Hồng Diện cho biết, những tư tưởng chỉ đạo, quan điểm và giải pháp lớn của Trung ương tại Nghị quyết 18 và Chương trình hành động 32 đã được Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ tiếp thu đầy đủ, quán triệt sâu sắc. Trên cơ sở đó, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kế hoạch số 33-KH/ĐU, cụ thể hóa kịp thời các quyết sách của Trung ương thành chương trình hành động phù hợp với hoạt động của Thanh tra Chính phủ.
Theo đó, Kế hoạch 33 của Đảng ủy Thanh tra Chính phủ đề ra 5 nhóm nhiệm vụ, gồm: Nâng cao nhận thức, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động thanh tra; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra; nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo góp phần bảo đảm an ninh trật tự xã hội; nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng dữ liệu ngành Thanh tra.
Để bảo đảm Kế hoạch 33 được triển khai thực chất, hiệu quả, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ đã phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cấp ủy và cá nhân trong toàn Đảng bộ, gắn nhiệm vụ với trách nhiệm tổ chức thực hiện. Qua đó, từng bước đưa hoạt động thanh tra chuyển mạnh sang chủ động nhận diện rủi ro, cảnh báo sớm, phòng ngừa vi phạm, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Chiều 5/10, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ tổ chức Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt các Nghị quyết, Quy định, Kết luận được thông qua tại Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV và một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị.
Các báo cáo viên đã phổ biến, quán triệt các Nghị quyết, Chỉ thị, Kết luận, Quy định báo cáo ngắn gọn, tập trung vào nhiệm vụ trọng tâm của Thanh tra Chính phủ.
