(Thanh tra) - Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh sửa Luật Điện lực lần này phải cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án điện.
Yêu cầu này được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh khi phát biểu tại tổ thảo luận dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, chiều 20/10.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, mặc dù Luật Điện lực mới được sửa đổi, bổ sung vẫn phải tiến hành sửa đổi để đồng bộ với các luật khác; đồng thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Phân tích những yêu cầu đặt ra đối với ngành điện, người đứng đầu Chính phủ cho biết Việt Nam phải đầu tư nhiều trung tâm dữ liệu quốc gia, dự phòng; các bộ, ngành, địa phương cũng phải xây dựng các trung tâm dữ liệu nên yêu cầu về năng lượng là rất lớn.
“Chỉ riêng việc tăng trưởng hai con số đã có nhu cầu điện rất lớn. Cộng với việc chúng ta phát triển khoa học, công nghệ, xây dựng các trung tâm dữ liệu, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghệ cao thì tất cả những việc đó chúng ta phải bảo đảm đủ điện”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Một nội dung được Thủ tướng đặc biệt lưu ý là yêu cầu xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên.
Theo người đứng đầu Chính phủ, các dự án điện lực thường có quy mô vốn rất lớn, thời gian đầu tư và thu hồi vốn kéo dài.
Nhà đầu tư phải huy động nguồn lực từ nhiều kênh, trong đó có các ngân hàng và tổ chức tài chính quốc tế, nên đặc biệt quan tâm đến tính ổn định của chính sách và khả năng kiểm soát rủi ro.
Tuy nhiên, theo Thủ tướng, việc thu hút đầu tư phải đi đôi với bảo đảm lợi ích quốc gia, quyền lợi của người dân và khả năng tiếp cận điện với mức giá hợp lý.
“Chúng ta phải tìm được điểm cân bằng giữa lợi ích của các nhà đầu tư với lợi ích của Nhà nước, lợi ích của Nhân dân”, Thủ tướng nhấn mạnh phải sửa đổi Luật Điện lực để xử lý những quan ngại của nhà đầu tư; nếu không, chúng ta không thể huy động được nguồn lực đầu tư rất lớn này.
Đề cập đến cơ cấu nguồn điện, Thủ tướng cho rằng Việt Nam cần tập trung phát triển điện khí trong nước, điện khí LNG nhập khẩu, điện gió, điện mặt trời và các nguồn năng lượng mới.
Tuy nhiên, cơ cấu các nguồn điện phải được tính toán hợp lý, bởi mỗi loại hình có chi phí đầu tư, giá thành sản xuất và đặc điểm vận hành khác nhau.
Thủ tướng ví dụ đối với điện khí LNG, chi phí phát điện có thể cao, nếu phát triển với tỷ trọng không phù hợp sẽ tạo áp lực lên giá điện. Vì vậy, chính sách phát triển nguồn điện phải được xem xét tổng thể, bảo đảm an ninh năng lượng, hiệu quả kinh tế và kiểm soát chi phí đầu vào của nền kinh tế.
Những điểm nghẽn trong phát triển điện lực cũng được người đứng đầu Chính phủ nêu rõ. Ông nhấn mạnh yêu cầu cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.
“Các nhà đầu tư trao đổi với tôi rằng thủ tục làm một dự án điện gió ngoài khơi có thể kéo dài tới 10 năm. Nếu cải cách thủ tục hành chính tốt thì có thể rút ngắn một nửa thời gian, xuống chỉ còn khoảng 5 năm”, Thủ tướng nói.
Một nội dung khác là tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII, khi nhiều dự án nguồn điện và lưới điện còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu điện trong thời gian tới.
Thủ tướng cho rằng nếu không có giải pháp cấp bách, cả về hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện, sẽ rất khó bảo đảm đủ điện cho nhu cầu phát triển đất nước.
“Sửa đổi Luật Điện lực lần này không chỉ nhằm tháo gỡ những khó khăn trước mắt mà còn phải tạo nền tảng pháp lý lâu dài để phát triển ngành điện, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số, phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số”, Thủ tướng nhấn mạnh chúng ta phải bảo đảm đủ điện cho nền kinh tế.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết từ năm 2023, Thủ tướng đã ban hành Quyết định số 500 phê duyệt Quy hoạch điện VIII; đến năm 2025 tiếp tục ban hành Quyết định số 768 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch điện VIII.
Theo ông Hùng, quá trình triển khai thực hiện vẫn phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch điện với các quy hoạch chuyên ngành và quy hoạch địa phương, đặc biệt trong bối cảnh điều chỉnh địa giới hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Do đó, dự thảo luật tập trung hoàn thiện các quy định về cập nhật, điều chỉnh quy hoạch, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các quy hoạch và trong quá trình tổ chức thực hiện.
Một vấn đề quan trọng khác là tháo gỡ vướng mắc về trình tự, thủ tục đầu tư các dự án điện lực đã có trong quy hoạch được phê duyệt.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết dù Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã rất nỗ lực triển khai các dự án điện, nhưng thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư vẫn phải trải qua nhiều khâu, mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.
Để khắc phục tình trạng này, dự thảo luật được thiết kế theo hướng phân loại các dự án điện lực nằm trong quy hoạch đã được phê duyệt. Đối với những dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện, đề xuất miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và sử dụng văn bản chấp thuận nhà đầu tư làm cơ sở pháp lý để triển khai dự án.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh giải pháp này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các dự án điện lực, nhất là những dự án cần sớm đưa vào vận hành để đáp ứng nhu cầu điện của nền kinh tế.
