Thanh tra Chính phủ đề nghị làm rõ quy định chuyển tiếp

Dự thảo thông tư được xây dựng nhằm quy định mức thu, các trường hợp giảm phí và chế độ thu, nộp phí khai thác, sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia. Theo dự thảo, Trung tâm Dữ liệu quốc gia là tổ chức thu phí; tổ chức, cá nhân có yêu cầu khai thác và sử dụng thông tin phải nộp phí, trừ những trường hợp pháp luật về dữ liệu và pháp luật về giao dịch điện tử quy định không phải nộp.

Theo bản tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình của Bộ Tài chính đối với dự thảo thông tư quy định mức thu, giảm, chế độ thu, nộp phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, Thanh tra Chính phủ đã góp ý tại Điều 6 về hiệu lực thi hành.

Góp ý của Thanh tra Chính phủ tập trung vào việc xử lý các yêu cầu khai thác dữ liệu đang được giải quyết khi thông tư có hiệu lực. Đây là nội dung cần được xem xét trong quá trình hoàn thiện quy định về hiệu lực thi hành, bảo đảm sự thống nhất trong áp dụng văn bản.

Cụ thể, Thanh tra Chính phủ đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp đối với trường hợp hồ sơ, yêu cầu khai thác và sử dụng thông tin đã được gửi đến cơ quan quản lý dữ liệu hợp lệ và đang trong quá trình xử lý.

Đối với nội dung này, cơ quan soạn thảo cho biết theo khoản 2, Điều 55 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, việc quy định hiệu lực trở về trước không được áp dụng trong trường hợp quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà tại thời điểm thực hiện hành vi đó pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý, hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn. Vì vậy, Bộ Tài chính đề nghị giữ quy định như tại dự thảo thông tư.

Đề xuất cơ chế phí phù hợp với nhu cầu khai thác

Trong quá trình lấy ý kiến, Bộ Nội vụ đề nghị bổ sung cơ chế giảm giá lũy tiến hoặc áp dụng bảng giá trần, giảm giá theo sản lượng đối với các tổ chức khai thác dữ liệu thường xuyên thông qua kết nối tự động qua giao diện lập trình ứng dụng (API), khi đạt các mốc sản lượng lớn theo tháng hoặc năm.

Theo Bộ Nội vụ, cơ chế này có thể góp phần thúc đẩy phát triển thị trường dữ liệu, kinh tế dữ liệu và hoạt động kinh doanh công nghệ số.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho biết tại đề án xây dựng thông tư, Bộ Công an chưa đưa ra căn cứ để xác định nhóm người nộp phí có nhu cầu khai thác thường xuyên, cũng như hình thức quản lý đối tượng này. Do đó, chưa có đủ cơ sở để quy định thu phí theo cơ chế đề xuất và Bộ Tài chính đề nghị giữ quy định tại dự thảo.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đề nghị rà soát mức phí dự kiến với mức phí đang áp dụng tại các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã kết nối với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, nhằm tránh thu trùng đối với cùng một trường thông tin.

Giải trình vấn đề này, cơ quan soạn thảo cho biết khi có nhu cầu khai thác và sử dụng thông tin, người nộp phí được lựa chọn khai thác tại các cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc tại Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia. Vì vậy, sẽ không thu trùng phí đối với cùng một trường thông tin được khai thác.

Đề nghị đánh giá tác động, bảo đảm nguồn lực thực hiện

Tỉnh Lào Cai đề nghị đánh giá rõ tác động của chính sách giảm 50% mức thu phí đối với số thu ngân sách Nhà nước và khả năng bù đắp chi phí. Theo giải trình của cơ quan soạn thảo, ý kiến này đã được tiếp thu và hoàn thiện tại hồ sơ xây dựng dự thảo thông tư.

Đối với quy định tổ chức thu phí nộp 100% số phí thu được vào ngân sách Nhà nước, tỉnh Lào Cai đề nghị làm rõ cơ chế bảo đảm kinh phí trong dự toán ngân sách để thực hiện hoạt động cung cấp, vận hành, quản trị và thu phí, tương ứng với khối lượng khai thác, sử dụng thông tin thực tế.

Cơ quan soạn thảo cho biết kinh phí trang trải hoạt động cung cấp dịch vụ và thu phí được ngân sách Nhà nước bố trí trong dự toán của tổ chức thu phí, theo chế độ và định mức chi ngân sách Nhà nước. Vì vậy, nội dung này không thuộc phạm vi điều chỉnh của thông tư.

Ngoài ra, tỉnh Tây Ninh đề nghị xem xét bổ sung quy định khuyến khích thanh toán điện tử, thực hiện trực tuyến, tự động trên Cơ sở dữ liệu hoặc nền tảng thanh toán được tích hợp; đồng thời không yêu cầu người khai thác dữ liệu nộp thêm chứng từ giấy hoặc thực hiện thủ tục xác nhận thanh toán thủ công.

Theo cơ quan soạn thảo, việc khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia cơ bản sẽ thực hiện nộp phí qua hình thức thanh toán điện tử. Tuy nhiên, yêu cầu về chứng từ giấy và thủ tục xác nhận thanh toán thủ công không thuộc phạm vi điều chỉnh của thông tư.

Theo dự thảo, mức thu phí khai thác và sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia là 600 đồng/trường dữ liệu. Từ ngày thông tư có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2028, mức thu bằng 50% mức phí quy định tại khoản 1, Điều 3. Đối với các đối tượng được giảm phí theo quy định, mức thu trong thời gian này bằng 25% mức phí tại Điều 3.

Các đối tượng được giảm phí gồm trẻ em, cá nhân thuộc hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật, người có công với cách mạng và đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.