Ngành Thanh tra tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra vững về chính trị, sáng về đạo đức, giỏi về chuyên môn, chuyên nghiệp trong tác phong, liêm chính trong thực thi công vụ. Ảnh: BTT

Bản lĩnh chính trị - "gốc rễ" của người cán bộ thanh tra

Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cán bộ muốn làm tốt công việc trước hết phải có đạo đức cách mạng, có bản lĩnh chính trị vững vàng và đặt lợi ích của Đảng, của đất nước, của Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Tinh thần đó tiếp tục được khẳng định trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị khi xác định phát triển văn hóa phải gắn với xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có nhân cách, đạo đức, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.

Đối với ngành Thanh tra, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết khi đội ngũ cán bộ thường xuyên thực hiện nhiệm vụ ở những lĩnh vực nhạy cảm, phức tạp, liên quan trực tiếp đến việc bảo vệ kỷ cương pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân.

Thực tiễn cho thấy, mọi chủ trương, chính sách hay quy trình nghiệp vụ đều được hiện thực hóa thông qua đội ngũ cán bộ. Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, phong cách làm việc khoa học, chuyên nghiệp và tinh thần phụng sự Nhân dân chính là giải pháp căn cơ để nâng cao chất lượng hoạt động của toàn ngành.

Trong bối cảnh yêu cầu quản trị quốc gia ngày càng cao, thanh tra không chỉ dừng ở việc phát hiện sai phạm mà còn phải góp phần hoàn thiện thể chế, phòng ngừa tiêu cực và thúc đẩy phát triển. Điều đó đòi hỏi mỗi cán bộ phải không ngừng hoàn thiện cả về phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực chuyên môn.

Định hướng này càng trở nên sâu sắc hơn khi tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Thanh tra Việt Nam,(23/11/1945 - 23/11/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: Ngành Thanh tra phải đặc biệt coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ thật sự "liêm chính, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thông". Cán bộ thanh tra phải là người có “tâm sáng, trí vững, nghiệp tinh, hành đúng”; có dũng khí bảo vệ cái đúng, đấu tranh với cái sai, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đúng như lời Bác Hồ dạy: “Cán bộ thanh tra như cái gương để người ta soi, gương mờ thì không soi được.”

Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế để khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; kịp thời biểu dương người liêm chính, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, làm chủ khoa học, công nghệ và đổi mới phương pháp làm việc để đáp ứng yêu cầu xây dựng nền thanh tra hiện đại, chuyên nghiệp trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Theo Cục trưởng Cục VI Trịnh Văn Toàn, đặc thù của hoạt động thanh tra là thường xuyên tiếp cận những vụ việc phức tạp, nhạy cảm, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành và lợi ích của nhiều chủ thể. Trong môi trường đó, bản lĩnh chính trị của người cán bộ thanh tra chính là yếu tố quyết định để giữ vững sự khách quan, độc lập và đúng pháp luật.

"Bản lĩnh chính trị không chỉ thể hiện ở sự kiên định với đường lối của Đảng, chấp hành nghiêm pháp luật của Nhà nước mà còn ở khả năng bảo vệ lẽ phải, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và Nhân dân, không dao động trước khó khăn, áp lực hay những tác động tiêu cực", ông Toàn nhấn mạnh.

Đặc biệt, mỗi cán bộ thanh tra phải luôn đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, thực hiện nhiệm vụ với tinh thần công tâm, khách quan, thượng tôn pháp luật và chịu trách nhiệm đến cùng đối với công việc được giao. Đây cũng là nền tảng để xây dựng hình ảnh người cán bộ thanh tra "vững về chính trị, sáng về đạo đức, giỏi về chuyên môn, chuẩn mực trong ứng xử".

Rèn đức liêm chính - nền tảng của văn hóa thanh tra

Nếu bản lĩnh chính trị là "gốc" thì liêm chính chính là giá trị cốt lõi làm nên văn hóa của người cán bộ thanh tra. Đây không chỉ là yêu cầu về đạo đức công vụ mà còn là thước đo uy tín, danh dự của mỗi cán bộ trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ thanh tra ngày càng cao. Không chỉ thực hiện đúng quy định của pháp luật, mỗi cán bộ còn phải thực sự gương mẫu trong lối sống, giữ gìn sự liêm khiết, trung thực, khách quan và tinh thần trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Theo Cục trưởng Cục VII Hoàng Hưng, liêm chính không phải là khái niệm trừu tượng mà được thể hiện từ những việc rất cụ thể như không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi; không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; làm việc công tâm, khách quan, minh bạch; đồng thời tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong suốt quá trình thanh tra.

Đạo đức nghề nghiệp còn được thể hiện ở tinh thần cầu thị, ý thức học hỏi, sự khiêm tốn và ý thức trách nhiệm tự rèn luyện. Trong điều kiện yêu cầu công việc ngày càng cao, mỗi cán bộ cần thường xuyên "tự soi, tự sửa", giữ gìn danh dự, uy tín của bản thân và của ngành, coi đó là nền tảng để xây dựng niềm tin đối với Nhân dân.

Cũng theo ông Hưng, xây dựng văn hóa liêm chính phải bắt đầu từ mỗi cá nhân và được bảo đảm bằng cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh cùng trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Khi liêm chính trở thành chuẩn mực trong nhận thức và hành động, đó sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra trong sạch, vững mạnh, góp phần xây dựng ngành Thanh tra chuyên nghiệp, hiện đại, kỷ cương và vì Nhân dân phục vụ..

Luyện nghề để làm chủ yêu cầu của nền thanh tra hiện đại

Nếu bản lĩnh và đạo đức là nền tảng thì trình độ chuyên môn và năng lực nghề nghiệp chính là yếu tố quyết định chất lượng thực thi công vụ.

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, quá trình chuyển đổi số quốc gia và yêu cầu đổi mới quản trị đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với hoạt động thanh tra. Các vụ việc ngày càng phức tạp, dữ liệu ngày càng lớn, phương thức quản lý thay đổi nhanh chóng đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải liên tục cập nhật kiến thức, hoàn thiện kỹ năng và đổi mới tư duy.

Những năm gần đây, Thanh tra Chính phủ đặc biệt quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng gắn lý luận với thực tiễn. Bên cạnh việc cập nhật các quy định pháp luật, nhiều chương trình đào tạo đã tập trung vào kỹ năng thanh tra trên môi trường số, khai thác dữ liệu điện tử, sử dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích thông tin và quản trị rủi ro cho thấy yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ không chỉ "giỏi nghề" mà còn phải thích ứng nhanh với sự phát triển của khoa học, công nghệ.

Theo Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra Nguyễn Huy Hoàng, việc học tập không còn là nhiệm vụ mang tính thời điểm mà cần trở thành yêu cầu thường xuyên của mỗi cán bộ. Trong bối cảnh chuyển đổi số, người cán bộ thanh tra không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải có khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới, chủ động nghiên cứu, sáng tạo và nâng cao hiệu quả công việc.

Đổi mới tư duy, học tập suốt đời, làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực số đang trở thành những phẩm chất không thể thiếu của người cán bộ thanh tra trong thời kỳ mới..

Xây dựng đội ngũ cán bộ - động lực cho sự phát triển bền vững của ngành

Nghị quyết số 30/NQ-CP của Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có văn hóa, trách nhiệm, năng lực và tinh thần phụng sự Nhân dân.

 Đối với ngành Thanh tra, điều đó không chỉ được thực hiện thông qua công tác đào tạo, bồi dưỡng mà còn bằng việc đổi mới công tác quản lý cán bộ, đánh giá đúng năng lực, bố trí đúng người, đúng việc và tạo môi trường để mỗi cá nhân phát huy sở trường.

Cũng theo ông Nguyễn Huy Hoàng, xây dựng đội ngũ cán bộ cần được thực hiện đồng bộ từ tuyển dụng, quy hoạch, đào tạo, luân chuyển, sử dụng đến kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.

 Cùng với đó là tiếp tục hoàn thiện các cơ chế khuyến khích đổi mới, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm kỷ luật, đạo đức công vụ và quy tắc nghề nghiệp.

Việc xây dựng đội ngũ cán bộ cũng cần gắn chặt với công tác xây dựng Đảng, các phong trào thi đua yêu nước và việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Mỗi cán bộ không chỉ là người thực thi công vụ mà còn là nhân tố lan tỏa những giá trị tốt đẹp của văn hóa Thanh tra thông qua tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ và sự tận tụy với công việc.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao đối với nền hành chính và quản trị quốc gia, xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, trình độ chuyên môn cao và phong cách làm việc chuyên nghiệp sẽ là nền tảng quan trọng để ngành Thanh tra hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Đó cũng chính là cách thiết thực để hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW và Nghị quyết số 30/NQ-CP, góp phần xây dựng ngành Thanh tra "liêm chính, chuyên nghiệp, hiện đại, kỷ cương, trách nhiệm, vì Nhân dân phục vụ", đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.