(Thanh tra) - Đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Thanh tra cần hướng tới một mục tiêu cao hơn việc truyền đạt kiến thức. Đó là hình thành năng lực thực thi, rèn luyện bản lĩnh, củng cố ý thức trách nhiệm và từng bước hình thành những chuẩn mực văn hóa trong thực thi công vụ.
Nếu phát triển nguồn nhân lực là yêu cầu lâu dài, thì đào tạo, bồi dưỡng là một trong những giải pháp trực tiếp để nâng cao chất lượng đội ngũ. Tinh thần này được Nghị quyết 80-NQ/TW đặt trong tổng thể chiến lược phát triển nguồn nhân lực, gắn quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng với nâng cao năng lực đội ngũ.
Đối với ngành Thanh tra, yêu cầu đó càng trở nên rõ nét sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và vận hành mô hình mới. Nhiệm vụ, phương thức tổ chức thực hiện và yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ có nhiều thay đổi; trong khi đó, hoạt động thanh tra ngày càng đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, năng lực phân tích, khả năng phối hợp và xử lý những vấn đề phức tạp.
Trong bối cảnh đó, Đảng uỷ Thanh tra Chính phủ xác định công tác đào tạo, bồi dưỡng được thực hiện theo hướng gắn với vị trí việc làm và yêu cầu thực tiễn; chú trọng nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành, kỹ năng quản lý, kỹ năng tham mưu và năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Từ ngày 1/6/2025, Thanh tra Chính phủ đã rà soát, cử gần 500 công chức thanh tra các Bộ, ngành chuyển về tham gia 4 lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ trong hoạt động thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Việc tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ được điều chuyển không chỉ nhằm cập nhật kiến thức, nghiệp vụ, mà còn là bước chuẩn bị để cán bộ nhanh chóng thích ứng với mô hình tổ chức mới, thống nhất phương pháp và yêu cầu nghiệp vụ, qua đó bảo đảm đội ngũ sau sắp xếp có đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện mới.
Đây cũng là cách để quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy đi liền với sắp xếp, chuẩn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Trường Cán bộ thanh tra là đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ, thực hiện đồng thời chức năng đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học, chính sách, chiến lược sau khi hợp nhất với Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra từ ngày 1/6/2025. Sự kết hợp giữa nghiên cứu và đào tạo tạo điều kiện để tri thức lý luận, tổng kết thực tiễn và yêu cầu nghiệp vụ được gắn kết chặt chẽ hơn.
Thực tiễn hoạt động của Trường trong những tháng đầu năm 2026 cho thấy hướng đổi mới này đang được triển khai khá rõ nét.
Trong các chương trình theo ngạch thanh tra viên, thanh tra viên chính, thanh tra viên cao cấp, 6 tháng đầu năm 2026, Trường đã tổ chức 6 lớp với 670 học viên. Đồng thời, Trường tổ chức các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về thanh tra chấp hành pháp luật trong thực hiện dự án đầu tư xây dựng, quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công; tiếp tục triển khai chương trình về quản lý, khai thác tài nguyên, khoáng sản.
Đáng chú ý, nội dung đào tạo ngày càng hướng vào những vấn đề cụ thể của thực tiễn. Các lớp bồi dưỡng phục vụ vận hành chính quyền địa phương hai cấp được triển khai theo hướng không chỉ cập nhật kiến thức mà còn hướng dẫn cán bộ hiểu rõ và làm được việc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc bằng các tình huống thực tế cụ thể.
Báo cáo tại buổi làm việc với Tổng Thanh tra Chính phủ ngày 10/6/2026 cho thấy, Trường đã tổ chức 3 lớp bồi dưỡng về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo với 525 học viên và 1 lớp về thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với 163 học viên.
Không chỉ đổi mới nội dung, Trường còn từng bước đổi mới phương pháp. Các chương trình mới được triển khai theo hướng lấy học viên làm trung tâm; tăng cường trao đổi kinh nghiệm thực tiễn; xây dựng các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu theo từng lĩnh vực. Trong định hướng công tác của Trường tiếp tục xác định đổi mới toàn diện việc giảng dạy, áp dụng bồi dưỡng nghiệp vụ theo vị trí việc làm, tăng cường dung lượng trao đổi kinh nghiệm thực tiễn và nâng cao tính thiết thực của chương trình.
Đặc biệt, Trường đã triển khai biên soạn chương trình, tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra theo vị trí việc làm đối với các ngạch thanh tra viên, thanh tra viên chính, thanh tra viên cao cấp; hoàn thành thẩm định và đưa vào giảng dạy 3 bộ tài liệu chuyên sâu về tài chính, tài sản công; dự án đầu tư xây dựng; tài nguyên, khoáng sản.
Điều này cho thấy, đào tạo đang được gắn với yêu cầu thực tế của từng vị trí công tác: Cán bộ không chỉ cần được trang bị kiến thức, mà quan trọng hơn là phải hình thành được năng lực cần thiết để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao gì.
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Thanh tra nếu chỉ hướng đến nâng cao kiến thức và kỹ năng chuyên môn thì chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu xây dựng đội ngũ trong giai đoạn mới. Đối với hoạt động thanh tra, năng lực chuyên môn phải đi liền với bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, ý thức trách nhiệm và chuẩn mực ứng xử trong thực thi công vụ.
Đây là nội dung được Đảng ủy Thanh tra Chính phủ đặt ra khá rõ trong Kế hoạch thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW. Kế hoạch yêu cầu đưa giáo dục về văn hóa ứng xử, kỹ năng xử lý tình huống cho cán bộ, công chức thanh tra trong quá trình thực thi công vụ vào các chương trình đào tạo, bồi dưỡng; hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ Thanh tra “vừa hồng, vừa chuyên”, có đạo đức, bản lĩnh và năng lực chuyên môn.
Thực hiện Kế hoạch của Đảng uỷ Thanh tra Chính phủ, Đảng ủy Trường Cán bộ thanh tra cũng đã ban hành Kế hoạch xác định rõ việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tác phong chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm cao và văn hóa ứng xử chuẩn mực; đồng thời từng bước hình thành văn hóa thanh tra đáp ứng yêu cầu phát triển của Ngành.
Để thực hiện mục tiêu đó, công tác đào tạo cần tiếp tục gắn chặt với nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn. Đây cũng là lợi thế của Trường Cán bộ thanh tra sau khi hợp nhất với Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Trường triển khai 16 đề tài khoa học cấp bộ, 12 đề tài cấp cơ sở, 6 hoạt động nghiên cứu tổng kết thực tiễn và 15 chuyên đề khoa học độc lập; các hoạt động nghiên cứu được định hướng gắn với tính ứng dụng và hoạt động đào tạo, bồi dưỡng.
Cùng với đó, Trường đã ký kết hợp tác với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu để huy động đội ngũ giảng viên, chuyên gia, nhà khoa học tham gia giảng dạy, biên soạn, chỉnh lý và thẩm định giáo trình, tài liệu. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu xây dựng và phát triển mạng lưới chuyên gia được đặt ra trong Nghị quyết 80.
Đáng chú ý, việc phát triển đội ngũ giảng viên cũng được đặt trong mối liên hệ với thực tiễn. Trường tiếp tục cử giảng viên, viên chức tham gia các đoàn thanh tra, tổ công tác của Thanh tra Chính phủ; giảng viên tham gia trợ giảng cùng chuyên gia, tham gia xây dựng và thẩm định tài liệu, qua đó tích lũy thêm kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn.
Từ thực tiễn đó có thể thấy, đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Thanh tra cần hướng tới một mục tiêu cao hơn việc truyền đạt kiến thức. Đó là hình thành năng lực thực thi, rèn luyện bản lĩnh, củng cố ý thức trách nhiệm và từng bước hình thành những chuẩn mực văn hóa trong thực thi công vụ.
Văn hóa công vụ, có thể nói, không chỉ được tạo nên bằng những quy định hay khẩu hiệu. Văn hóa được thể hiện trong cách mỗi cán bộ thực hiện nhiệm vụ, xử lý công việc, ứng xử với tổ chức, công dân và đồng nghiệp. Bởi vậy, khi đào tạo giúp cán bộ biết đúng, làm đúng và hành xử đúng, đào tạo đã thực sự góp phần xây dựng văn hóa ngành Thanh tra.
Đó cũng chính là cách cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 80 trong thực tiễn ngành Thanh tra: lấy xây dựng con người làm trọng tâm, phát triển nguồn nhân lực gắn với nâng cao chất lượng thực thi công vụ, từ đó góp phần xây dựng một nền Thanh tra chuyên nghiệp, liêm chính, kỷ cương, bản lĩnh và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
