Khu vực Ngã ba Bốt Đỏ, xã A Lưới 3 - nơi triển khai Dự án Nhà trưng bày và giới thiệu sản phẩm thủ công, mỹ nghệ truyền thống huyện A Lưới dừng thi công từ tháng 2/2021 do vướng công tác giải phóng mặt bằng. Ảnh: Minh Tân

Thanh tra chỉ rõ nhiều vi phạm

Theo KLTT số 1419/KL-TTr ngày 10/6/2026 của Thanh tra TP Huế, thời điểm tháng 4/2020, dự án được UBND huyện A Lưới phê duyệt chủ trương đầu tư với tổng mức đầu tư 4,96 tỷ đồng. Đến tháng 5/2023, dự án được điều chỉnh tên, bổ sung phương án giải phóng mặt bằng, nâng tổng mức đầu tư lên 5,922 tỷ đồng.

Dự án được đầu tư tại Ngã ba Bốt Đỏ, do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng (BQL DA ĐTXD) khu vực huyện A Lưới (nay là BQL DA ĐTXD khu vực 2) làm chủ đầu tư, khởi công ngày 16/12/2020.

Tuy nhiên, sau hơn 5 năm triển khai, công trình mới đạt khoảng 9,2% khối lượng xây lắp, giải ngân khoảng 37,9% kế hoạch vốn và dừng thi công từ tháng 2/2021 do vướng giải phóng mặt bằng.

Thanh tra TP Huế xác định, ngay từ bước quyết định chủ trương đầu tư đã tồn tại nhiều vi phạm. Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chưa phân tích, làm rõ nguồn vốn và khả năng bố trí, phân bổ vốn theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2019. Hồ sơ trình phê duyệt chủ trương đầu tư và hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư đều không có báo cáo thẩm định theo quy định của Nghị định số 40/2020/NĐ-CP.

Thanh tra xác định tổng mức đầu tư ban đầu không bố trí chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, dẫn đến phải điều chỉnh nguồn vốn, ảnh hưởng tiến độ dự án. UBND huyện A Lưới cũng phê duyệt chủ trương đầu tư khi chưa được HĐND huyện phân cấp, không đúng thẩm quyền; diện tích thực hiện dự án giảm từ 1.839,5m² xuống 1.775,2m² nhưng chưa được điều chỉnh trong quyết định chủ trương đầu tư.

Ở giai đoạn lập, thẩm định dự án, hồ sơ phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật lần đầu không có văn bản thẩm định và chưa bảo đảm quy định về phương án giải phóng mặt bằng. Thanh tra kết luận việc lập, thẩm định Báo cáo kinh tế - kỹ thuật không đầy đủ, toàn diện, khiến dự án phải điều chỉnh đến 4 lần chỉ trong 3 năm. Việc điều chỉnh tên dự án và thời gian thực hiện cũng không bảo đảm trình tự đầu tư.

Đối với thiết kế, dự toán, chủ đầu tư phê duyệt phương án giải phóng mặt bằng không phù hợp với chủ trương đầu tư và Báo cáo kinh tế - kỹ thuật; đồng thời phê duyệt chi phí dự phòng vượt định mức hơn 18 triệu đồng.

Thanh tra xác định công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án. Dự án được phê duyệt từ năm 2020 nhưng đến năm 2023 mới có quyết định thu hồi đất; các thủ tục thu hồi đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng đều chậm so với thời hạn được giao.

Mặc dù Công ty Cổ phần Hương Thủy đã nhận đủ tiền bồi thường và thống nhất chủ trương thu hồi đất, doanh nghiệp vẫn chưa hoàn tất thủ tục thuê khu đất mới tại Trường Mầm non Sơn Thủy cũ, nên chưa thể di dời tài sản, bàn giao mặt bằng.

Đối với lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư để công trình khởi công nhưng chưa lựa chọn nhà thầu gói bảo hiểm công trình; hợp đồng xây lắp còn có nội dung không phù hợp quy định. Tiến độ dự án không đáp ứng kế hoạch vốn, phải chuyển nguồn, điều hòa giảm vốn; trong khi chi phí quản lý dự án và giám sát đã giải ngân khoảng 90,9%, nhưng khối lượng xây lắp chỉ đạt khoảng 9,2% giá trị hợp đồng.

Làm rõ trách nhiệm, kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Theo Thanh tra TP Huế, nguyên nhân chủ yếu khiến dự án kéo dài là UBND huyện A Lưới và các cơ quan, đơn vị liên quan thiếu kiên quyết trong chỉ đạo, điều hành; chưa kịp thời đôn đốc, xây dựng kế hoạch và áp dụng các biện pháp phù hợp để giải phóng mặt bằng theo tiến độ.

Bên cạnh đó, các phòng chuyên môn và Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện chưa tích cực triển khai nhiệm vụ liên quan đến thủ tục cho thuê đất tại Trường Mầm non Sơn Thủy cũ, tạo điều kiện để doanh nghiệp có địa điểm di dời tài sản.

Thanh tra TP Huế xác định trách nhiệm đối với các vi phạm, thiếu sót thuộc về Chủ tịch UBND huyện A Lưới qua các thời kỳ; Giám đốc BQL DA ĐTXD khu vực huyện A Lưới; Trưởng các Phòng Tài chính - Kế hoạch, Kinh tế và Hạ tầng, Tài nguyên và Môi trường; Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất cùng nhiều cá nhân có liên quan.

Tờ trình của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đề nghị bổ sung Dự án Nhà trưng bày và giới thiệu sản phẩm thủ công, mỹ nghệ truyền thống A Lưới vào danh mục thu hồi đất năm 2022, do năm 2021 UBND huyện A Lưới chưa thực hiện xong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Ảnh: Minh Tân

Trên cơ sở đó, Chánh Thanh tra TP Huế kiến nghị Thường trực HĐND thành phố chỉ đạo HĐND xã A Lưới 1 tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với cá nhân thuộc thẩm quyền phê chuẩn kết quả bầu cử của Thường trực HĐND Thành phố có liên quan đến các thiếu sót được nêu.

Đồng thời, Thanh tra TP Huế kiến nghị Chủ tịch UBND TP Huế chỉ đạo Sở Nội vụ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu kiểm điểm trách nhiệm đối với các cá nhân thuộc diện quản lý; đồng thời chỉ đạo BQL DA ĐTXD khu vực 2 tổ chức kiểm điểm tập thể, cá nhân; khắc phục toàn bộ các vi phạm, thiếu sót được kết luận.

Để tháo gỡ dứt điểm khó khăn, Thanh tra TP Huế kiến nghị UBND thành phố sớm phê duyệt phương án đấu giá quyền sử dụng đất để cho thuê đất thực hiện dự án Trung tâm bán lẻ vật liệu xây dựng tại xã A Lưới 3, tạo điều kiện cho Công ty Cổ phần Hương Thủy tham gia đấu giá, có địa điểm sản xuất mới và di dời toàn bộ tài sản để bàn giao mặt bằng.

Trường hợp doanh nghiệp không tham gia hoặc không trúng đấu giá, UBND xã A Lưới 3 và BQL DA ĐTXD khu vực 2 được giao tổ chức cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, Thanh tra TP Huế kiến nghị cho phép dự án được kéo dài sang giai đoạn trung hạn 2026-2030 nhằm xử lý dứt điểm các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, tiếp tục triển khai và hoàn thành mục tiêu đầu tư.

BQL DA ĐTXD khu vực 2 được yêu cầu thực hiện nghiêm kết luận thanh tra, rà soát toàn bộ hồ sơ tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán để xác định đúng giá trị đủ điều kiện thanh toán, thực hiện thu hồi, hoàn trả ngân sách theo quy định; đồng thời khẩn trương khắc phục các vi phạm, thiếu sót và báo cáo kết quả thực hiện về UBND thành phố, Thanh tra thành phố theo quy định.