Gia Lai còn hơn 1.000 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý. Đồ họa: Ngàn Sâu

Những trụ sở phủ bụi sau sáp nhập

Tại số 57 Quang Trung, khu vực Pleiku, cơ sở nhà mang biển hiệu Nhà khách Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai hiện diện với khuôn viên riêng, nhiều cây xanh bao quanh. Phía ngoài, những mảng tường rào cũ, cánh cổng sắt hoen rỉ và tấm biển hiệu lớn bạc màu cho thấy dấu ấn thời gian trên công trình. Kể từ khi sắp xếp đơn vị hành chính, công trình này đã không còn được sử dựng và để không cho đến nay.

“Công trình này được đầu tư bằng nguồn lực của Nhà nước. Nếu không còn nhu cầu sử dụng thì cơ quan chức năng nên sớm có phương án khai thác, chứ để lâu ngày xuống cấp rất lãng phí. Người dân chúng tôi mong tài sản công được quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng công trình còn tốt nhưng cứ đóng cửa, bỏ không”, ông Lê Đại Phúc, trú tại phường Pleiku, cho biết.

Nhà khách Văn phòng UBND tỉnh Gia Lai cũ đã để không hơn một năm qua. Ảnh: Hoàng Phúc

Cũng tại khu vực trung tâm Pleiku, công trình tại số 10 đường Trần Hưng Đạo nằm sau hàng rào sắt kéo dài, phía trước là những hàng cây cao lớn. Qua cánh cổng đóng kín, có thể nhìn thấy khối nhà với nhiều ô cửa kính, khuôn viên rộng và kiến trúc tương đối hiện đại đã bắt đầu hoen ố, rêu phong do lâu ngày không có người qua lại.

Trong khi đó, tại khu vực Quy Nhơn, trụ sở phường Hải Cảng cũ vẫn mang biển tên của các cơ quan Đảng, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc cấp phường. Tòa nhà hai tầng có kết cấu tương đối bề thế, khang trang, khuôn viên được bao quanh bởi hàng rào kiên cố. Thế nhưng, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tòa nhà này đã không còn được sử dụng và bắt đầu có dấu hiệu hoang phế.

Theo ông Trần Văn Trà, trú tại phường Nam Quy Nhơn, sau sáp nhập, nhiều trụ sở cơ quan Nhà nước không còn sử dụng như trước. Một số trụ sở để không lâu ngày dẫn đến xuống cấp, lãng phí. "Chúng tôi mong chính quyền sớm công khai phương án xử lý, nơi nào còn sử dụng được thì tận dụng, nơi nào không phù hợp thì xử lý theo quy định, đừng để tài sản xuống cấp rồi mới tính”, ông Trà bày tỏ.

Hơn 65% nhà, đất dôi dư ở Gia Lai vẫn chờ được sắp xếp hiệu quả. Ảnh: N.S

Hơn 65% nhà, đất dôi dư chưa được xử lý dứt điểm

Theo Thông báo số 813/TB-UBND ngày 17/9/2026, Gia Lai đã rà soát tổng cộng 1.613 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Trong đó, 557 cơ sở đã được sắp xếp, đưa vào sử dụng, đạt khoảng 34,5%. Còn 1.056 cơ sở, tương đương 65,5%, cần tiếp tục xử lý. Những con số này cho thấy, khối lượng tài sản công dôi dư tại Gia Lai chưa được giải quyết dứt điểm vẫn rất lớn.

Trước đó, Kết luận thanh tra số 18/KL-TTT ngày 24/6/2026 của Thanh tra tỉnh Gia Lai chỉ ra 1.054 cơ sở nhà, đất dôi dư có tồn tại, hạn chế trong khâu quản lý. Đáng chú ý, 1.030 cơ sở bỏ trống, không sử dụng; 14 cơ sở bỏ trống có dấu hiệu bị lấn chiếm, tồn tại công trình của người dân trên đất. Một số cơ sở khác vướng mắc pháp lý, giao sai địa bàn hoặc sử dụng không đúng mục đích.

Điều đáng lo ngại là tài sản bỏ trống càng lâu, nguy cơ xuống cấp càng lớn. Những công trình có thể tận dụng cho hoạt động công cộng, giáo dục hoặc các mục đích phù hợp khác sẽ giảm dần giá trị sử dụng nếu không được bảo quản và xử lý kịp thời. Đối với những cơ sở có dấu hiệu bị lấn chiếm, việc chậm xử lý còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, gây khó khăn cho quá trình quản lý và khai thác sau này.

Đồ họa: N.S

Cũng tại Thông báo 813, UBND tỉnh Gia Lai đánh giá, tiến độ xử lý nhà, đất công dôi dư còn rất chậm; số cơ sở thực tế được đưa vào khai thác còn rất ít, phần lớn vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục, chưa phát huy hiệu quả sử dụng. Sau khi UBND tỉnh Gia Lai ban hành Phương án số 05/PA-UBND ngày 28/5/2026, Sở Tài chính đã ban hành 9 văn bản hướng dẫn, đôn đốc trong tháng 6 và tháng 7/2026, nhưng kết quả xử lý chưa có chuyển biến tương xứng.

Việc để nhiều cơ sở bỏ trống kéo dài làm phát sinh nguy cơ hư hỏng, xuống cấp, mất mát tài sản, vật dụng còn lại tại trụ sở; giảm giá trị tài sản, phát sinh chi phí bảo quản và tiềm ẩn nguy cơ lãng phí tài sản công.

Kỳ 2: Những lỗ hổng gây ách tắc