Hơn 13.200 tỷ đồng vốn đầu tư công được giải ngân trong 1 tuần. Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Theo báo cáo nhanh của Bộ Tài chính, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước đã ghi nhận bước tăng tốc đáng chú ý. Tính lũy kế đến hết ngày 22/10/2026, cả nước đã giải ngân 673.970,1 tỷ đồng, đạt 65,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

So với thời điểm ngày 15/10/2026 (đạt 660.739,5 tỷ đồng, tương đương 64,6%), quy mô giải ngân sau một tuần đã tăng thêm 13.230,6 tỷ đồng, giúp tỷ lệ giải ngân chung tăng 1,3 điểm phần trăm. Đáng chú ý, nếu không tính khoản 30.675,4 tỷ đồng (tương đương 5% vốn ngân sách địa phương dự kiến tiết kiệm để đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng), tỷ lệ giải ngân thực tế của cả nước đã đạt mức 67,9% kế hoạch Thủ tướng giao.

Về bức tranh tổng thể phân bổ nguồn lực, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ giao là 1.022.607 tỷ đồng, bao gồm 372.380,4 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương và 650.226,6 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương. Ngoài ra, các địa phương đã chủ động giao tăng thêm 48.948,6 tỷ đồng vốn cân đối ngân sách địa phương, nâng tổng kế hoạch vốn năm 2026 lên mức 1.071.555,6 tỷ đồng.

Đến ngày 22/10, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã hoàn thành phân bổ chi tiết 1.061.786,7 tỷ đồng. Nếu không tính phần vốn ngân sách địa phương giao tăng, khối lượng vốn đã phân bổ chi tiết đạt 1.012.838,1 tỷ đồng, tương đương 99% kế hoạch Thủ tướng giao. Dù vậy, vẫn còn 9.768,9 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương chưa thể phân bổ chi tiết, thuộc thẩm quyền quản lý của 5 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương.

Bộ Tài chính cho biết, nguyên nhân chủ yếu khiến gần 9.800 tỷ đồng chưa thể phân bổ là do một số dự án khởi công mới chưa hoàn tất thủ tục đầu tư và chưa được cấp thẩm quyền giao kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026 – 2030. Bên cạnh đó, một số cấu phần vốn thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, dự án trường học tại các xã biên giới hoặc các khoản bổ sung giai đoạn giữa năm vẫn đang chờ hoàn thiện hồ sơ. Một số đơn vị cũng đang trong quá trình đề xuất cắt giảm vốn do không còn nhu cầu để chuyển giao cho các nơi cần thiết hơn.

Kết quả thống kê từ Bộ Tài chính cũng phản ánh sự phân hóa rõ nét về tốc độ giải ngân giữa các đơn vị. Hiện có 6 bộ, cơ quan trung ương và 21 địa phương ghi nhận kết quả đạt từ mức bình quân chung trở lên. Nhóm cơ quan trung ương tích cực bao gồm Ngân hàng Chính sách xã hội, VEC, Bộ Công an, VDB, Bộ Công thương và Bộ Quốc phòng.

Ở cấp địa phương, 21 tỉnh, thành phố vượt mức bình quân gồm: Hà Tĩnh, Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Khánh Hòa... Xét theo quy mô vốn giải ngân thực tế, Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước với khoảng 120.000 tỷ đồng, theo sát là TP.HCM với 107.000 tỷ đồng. Một số cơ quan và tỉnh thành khác có khối lượng giải ngân rất lớn gồm Bộ Quốc phòng (34.400 tỷ đồng), Bộ Công an (34.000 tỷ đồng), Hải Phòng (32.300 tỷ đồng) và Hưng Yên (26.800 tỷ đồng).

Ở chiều ngược lại, vẫn còn 27 bộ, ngành và 13 địa phương giải ngân dưới mức trung bình. Đáng lưu ý, có 8 bộ, cơ quan trung ương ghi nhận tỷ lệ giải ngân dưới 20% hoặc chưa thực hiện giải ngân, như Đài Truyền hình Việt Nam (19,7%), Bộ Xây dựng (16,8%), Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (13,8%), Bộ Khoa học và Công nghệ (6,9%) và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam chưa giải ngân.

Thời gian của năm kế hoạch 2026 không còn nhiều. Để dòng vốn công thực sự phát huy vai trò động lực dẫn dắt nền kinh tế, các bộ, ngành và địa phương cần gấp rút tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục để phân bổ dứt điểm số vốn tồn đọng, đồng thời có giải pháp quyết liệt đối với những đơn vị đang chậm tiến độ.