Trường THPT Sốp Cộp có nhiều tồn tại, hạn chế, sai phạm được chỉ ra qua thanh tra. Ảnh tư liệu: Trần Kiên

Dạy học đổi mới nhưng còn “hình thức”

Theo kết luận thanh tra, các trường được thanh tra cơ bản đã xây dựng kế hoạch giáo dục, triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo lộ trình; tổ chức lựa chọn sách giáo khoa, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo quy định.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, Thanh tra tỉnh Sơn La cho rằng nhiều nội dung triển khai còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao.

Tại Trường THPT Sốp Cộp, các bài dạy minh họa môn Ngữ văn chủ yếu lựa chọn phần tiếng Việt thực hành, trong khi những phần khó của văn bản đọc lại chưa được đưa vào thảo luận dạy minh hoạ.

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo – một yêu cầu trọng tâm của chương trình giáo dục mới cũng bộc lộ nhiều bất cập. Một số tiết dạy vẫn diễn ra theo kiểu “thầy giảng, trò nghe” như tiết học thông thường, chưa thể hiện rõ đặc thù của hoạt động trải nghiệm.

Thanh tra tỉnh Sơn La cũng chỉ ra việc xây dựng giáo án của một bộ phận giáo viên còn sơ sài. Nhiều kế hoạch bài dạy đặt mục tiêu quá dàn trải, mục tiêu phẩm chất học sinh nêu chung chung, chưa gắn với nội dung bài học; chưa xác định rõ phương pháp tổ chức dạy học và sản phẩm học tập cụ thể.

Ở khâu kiểm tra, đánh giá, một số đề kiểm tra định kỳ không thống nhất giữa ma trận và đề thi; có trường không xây dựng ma trận, bản đặc tả theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Không chỉ chuyên môn, công tác lựa chọn sách giáo khoa cũng xuất hiện nhiều dấu hiệu làm chưa đúng quy trình.

Tại Trường THPT Chiềng Khương, một số tổ chuyên môn thậm chí không xây dựng kế hoạch lựa chọn sách giáo khoa theo quy định.

Một vấn đề khác được Đoàn thanh tra nhấn mạnh là tình trạng thiếu giáo viên và thiếu thiết bị dạy học.

Ngoài ra, công tác kiểm tra nội bộ thực hiện không đủ số cuộc theo kế hoạch, thiếu hiệu quả, không có tác dụng tư vấn thúc đẩy đối với giáo viên.

Một hội nghị công khai kết luận thanh tra do Thanh tra tỉnh Sơn La tổ chức mới đây. Ảnh minh hoạ: CTV

Hàng loạt sai sót trong quản lý tài chính, thu chi học đường

Bên cạnh chuyên môn, công tác quản lý, sử dụng ngân sách và các nguồn kinh phí tại nhiều trường học cũng được Thanh tra tỉnh Sơn La xác định có nhiều sai phạm.

Kết luận thanh tra cho thấy, một số trường thanh toán chế độ, mua sắm vật tư, sửa chữa tài sản không đảm bảo hồ sơ, thủ tục theo quy định; thanh toán sai chế độ, sai định mức hoặc để xảy ra tình trạng chi trùng.

Đáng chú ý, tại Trường phổ thông DTNT THCS&THPT Sông Mã, nhà trường thanh toán tiền khen thưởng cho học sinh đạt học lực khá không đúng đối tượng theo quy định với số tiền lên tới 126 triệu đồng.

Tại Trường THPT Chiềng Khương, Đoàn thanh tra phát hiện nhiều sai phạm tài chính như: Thanh toán trùng chế độ cho thành viên hội đồng; nghiệm thu, thanh toán sai khối lượng công trình… với tổng số tiền gần 50 triệu đồng.

Ở lĩnh vực dạy thêm, học thêm, Thanh tra tỉnh Sơn La xác định Trường THPT Chiềng Khương thu vượt định mức hơn 81 triệu đồng đối với học sinh khối 12; Trường THPT Sốp Cộp thu vượt gần 30 triệu đồng.

Không chỉ thu vượt, nhiều trường còn chưa hoàn trả tiền dạy thêm, học thêm hoặc các khoản dịch vụ còn dư cho phụ huynh theo hướng dẫn của ngành Giáo dục.

Riêng Trường THPT Sông Mã, Thanh tra tỉnh xác định nhà trường chưa hoàn trả hơn 83,5 triệu đồng tiền dịch vụ vệ sinh và trông giữ xe còn dư cho cha mẹ học sinh.

Thanh tra cũng chỉ ra hàng loạt tồn tại trong công khai tài chính. Các trường chưa thực hiện công khai đầy đủ tình hình thực hiện dự toán quý, 6 tháng; công khai bổ sung dự toán không đúng quy định; nhiều nội dung công khai chậm thời điểm theo quy định của Bộ Tài chính.

Kiểm soát bếp ăn nội trú... lỏng lẻo

Công tác nuôi dưỡng, tổ chức bữa ăn nội trú tại các trường dân tộc nội trú cũng bộc lộ nhiều hạn chế.

Theo Thanh tra tỉnh Sơn La, tại Trường phổ thông DTNT THCS&THPT Sốp Cộp, hợp đồng lao động giữa đơn vị cung cấp suất ăn với người lao động không ghi ngày tháng; một số hợp đồng cung ứng thực phẩm sai thông tin người bán, thiếu chữ ký hoặc không có số hợp đồng.

Trường phổ thông DTNT THCS&THPT Sốp Cộp cũng có nhiều hạn chế, vi phạm... được chỉ ra. Ảnh: Trần Kiên

Nhà trường còn không lập bảng tổng hợp tiền ăn thu theo từng tháng; tháng 3 và tháng 4/2025 không thực hiện chấm cơm cho học sinh; biên bản thanh lý hợp đồng cung cấp suất ăn không ghi ngày tháng, thiếu chữ ký bên cung cấp.

Trong khi đó, tại Trường phổ thông DTNT THCS&THPT Sông Mã, tổ kiểm soát nội vụ chưa thường xuyên kiểm tra, giám sát chất lượng thực phẩm và an toàn thực phẩm theo quy định. Việc công khai suất ăn, thực phẩm, lưu mẫu thức ăn có thời điểm thực hiện theo tuần, theo tháng thay vì công khai hằng ngày.

Thu hồi, hoàn trả nhiều khoản chi sai; yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm

Theo Thanh tra tỉnh Sơn La, trách nhiệm đối với các tồn tại, sai phạm được xác định thuộc hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng phụ trách, tổ chuyên môn, bộ phận kế toán cùng các cá nhân liên quan tại các đơn vị được thanh tra.

Thanh tra tỉnh Sơn La yêu cầu 5 trường thu hồi nộp ngân sách Nhà nước các khoản chi không đúng chế độ, định mức và các khoản chi không đúng khối lượng công việc hoàn thành, dự toán tính trùng khối lượng… với tổng số tiền gần 199 triệu đồng.

Yêu cầu Trường THPT Chiềng Khương và Trường THPT Sốp Cộp thu hồi các khoản thanh toán thù lao giáo viên, công tác quản lý dạy thêm, học thêm do các đơn vị thu không đúng định mức để hoàn trả cho cha mẹ học sinh với tổng số tiền hơn 107,3 triệu đồng.

Trường THPT Sông Mã và Trường THPT Sốp Cộp hoàn trả cho cha mẹ học sinh các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục còn dư, chưa sử dụng hết trong năm học với tổng số tiền hơn 172 triệu đồng.

Đồng thời, Thanh tra tỉnh Sơn La yêu cầu các trường tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân; rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý tài chính, dạy thêm học thêm, lựa chọn sách giáo khoa, công khai tài chính và quản lý bếp ăn nội trú./.