Toàn cảnh hội nghị công bố kết luận thanh tra. Ảnh: PV

Hội nghị do Phó Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La Cao Xuân Hải chủ trì. Tại hội nghị, Đoàn thanh tra theo Quyết định số 289/QĐ-TTr ngày 16/10/2025 đã công bố toàn văn Kết luận số 41/KL-TTr ngày 4/5/2026.

Công tác quản lý, tham mưu cơ bản được triển khai kịp thời

Theo kết luận thanh tra, Đoàn thanh tra tiến hành thanh tra đối với 3 mỏ than gồm: Mỏ than Suối Bàng của Công ty Cổ phần Khoáng sản Sơn La; Mỏ than Suối Bàng II của Công ty Cổ phần Đầu tư khoáng sản KTB; Mỏ than Nà Sàng, Nà Sùng của Doanh nghiệp tư nhân Phương Nga.

Theo kết luận thanh tra, thời gian qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã quan tâm lãnh đạo chỉ đạo tăng cường công tác quản lý nhà nước trong hoạt động khai thác khoáng sản than trên địa bàn.

Công tác tham mưu cho UBND tỉnh, hướng dẫn thực hiện các quy định về quản lý hoạt động khoáng sản than đã được các sở, ngành, địa phương triển khai cơ bản đầy đủ, kịp thời theo quy định của pháp luật, chỉ đạo của Bộ, ngành và yêu cầu thực tiễn của địa phương. Đặc biệt, trong tham mưu cấp giấy phép khai thác khoáng sản, cho thuê đất, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, quản lý nghĩa vụ tài chính và kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn.

Các chủ doanh nghiệp được giấy phép hoạt động đã chủ động lập hồ sơ và hoàn thiện thủ tục liên quan và cơ bản thực hiện các nội dung theo Giấy phép khai thác được cấp. Trong thời kỳ thanh tra, tổng sản lượng than nguyên khai đã khai thác trên địa bàn tỉnh đạt hơn 206 nghìn tấn với tổng số tiền phải thu hơn 52 tỷ đồng.

Kịp thời phát hiện tồn tại, vi phạm của doanh nghiệp để chấn chỉnh, khắc phục

Bên cạnh những kết quả đạt được, kết luận thanh tra cũng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý và hoạt động khai thác khoáng sản than.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, một số sở, ngành chưa quyết liệt trong công tác kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản than, dẫn đến có  đơn vị chưa hoàn thành thủ tục về giấy phép môi trường theo quy định; có doanh nghiệp chưa hoàn thành xây dựng cơ bản mỏ. Việc kiểm tra giám sát của UBND cấp xã nơi có hoạt động khai thác khoáng sản than có thời điểm chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao.

Qua kiểm tra thực tế, trong thời điểm thanh tra Đoàn thanh tra xác định Doanh nghiệp tư nhân Phương Nga còn tồn tại như khai thác không đúng thông số thiết kế mỏ; đổ thải không đúng vị trí theo báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt, có dấu hiệu vượt ra ngoài ranh giới thuê đất; chưa hoàn thành thủ tục cấp giấy phép môi trường.

Công ty Cổ phần Khoáng sản Sơn La được xác định còn tồn tại các vi phạm như khai thác không đúng chiều cao tầng, góc dốc sườn tầng theo thiết kế mỏ; chưa hoàn thành đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung; chưa kịp thời khắc phục, sửa chữa các hạng mục bãi thải bị hư hỏng sau thiên tai.

Ông Cao Xuân Hải, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PV

Đối với Công ty Cổ phần Đầu tư khoáng sản KTB, tại thời điểm đoàn đến thanh tra trạm cân không hoạt động. Đồng thời hồ sơ, sổ sách theo dõi sản lượng chưa đầy đủ; thi công chưa đảm bảo tiến độ xây dựng cơ bản mỏ; chưa gửi hồ sơ đề nghị nghiệm thu công trình xây dựng cơ bản mỏ; khai thác không đúng thiết kế mỏ; thực hiện san gạt mặt bằng khi chưa hoàn thiện thủ tục đất đai.

Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Đầu tư khoáng sản KTB còn nợ chưa hoàn trả ngân sách nhà nước chi phí thăm dò khoáng sản, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và tiền thuê đất, số tiền hơn 27,4 tỷ đồng.

Kết luận thanh tra xác định trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ngành, địa phương thời kỳ thanh tra và doanh nghiệp liên quan đối với những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra.

Thanh tra tỉnh Sơn La yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, Thuế tỉnh Sơn La, UBND xã Mường Chiên, UBND xã Tô Múa tổ chức kiểm điểm tập thể, cá nhân có liên quan. Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu các cơ quan chức năng tiếp tục kiểm tra, xử lý vi phạm về khoáng sản, môi trường, đất đai; tăng cường giám sát sản lượng khai thác thực tế; đôn đốc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, khắc phục các tồn tại, sai phạm theo kết luận thanh tra. Các đơn vị liên quan phải báo cáo kết quả thực hiện về Thanh tra tỉnh trước ngày 30/7/2026.

Yêu cầu nghiêm túc khắc phục tồn tại, xử lý nghiêm vi phạm

Phát biểu kết luận hội nghị, Lãnh đạo Thanh tra tỉnh Sơn La yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các xã, các doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm túc tiếp thu Kết luận thanh tra. Khẩn trương xây dựng kế hoạch khắc phục những hạn chế, tồn tại, vi phạm, khuyết điểm mà Kết luận thanh tra đã chỉ ra. Đồng thời phải tổ chức thực hiện kế hoạch khắc phục và báo cáo kết quả thực hiện về thanh tra tỉnh đúng thời hạn quy định.

Đề nghị các sở, ban, ngành, UBND các xã phải nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nhà nước thuộc trách nhiệm của ngành mình, xã mình trong việc quản lý tài nguyên khoáng sản nói chung, khoáng sản than nói riêng. Kịp thời phát hiện ngăn chặn và xử lý nghiêm hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật. Trường hợp phát hiện vi phạm có dấu hiệu tội phạm thì chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền đề xử lý theo quy định.

Lãnh đạo Thanh tra tỉnh yêu cầu các Doanh nghiệp đã được cấp phép khai thác khoáng sản than trên địa bàn phải nâng cao ý thức chấp hành quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản than. Tổ chức hoạt động khai thác đảm bảo giấy phép được cấp, hồ sơ thiết kế được phê duyệt, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước. Khẩn trương khắc phục các nội dung tồn tại, hạn chế, sai phạm qua kết quả thanh tra đã chỉ ra, đồng thời chấp hành nghiêm túc các quyết định xử lý của các cơ quan có liên quan (nếu có)./.