Ca khúc: Tự hào người làm báo Thanh tra

Theo dõi Báo Thanh tra trên

Chính phủ chọn Hà Nội, TPHCM và 3 địa phương thí điểm mô hình kinh tế bạc

Hương Giang

Thứ hai, 16/11/2026 - 14:19

(Thanh tra) - Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ lựa chọn Hà Nội, Thái Nguyên, Đà Nẵng, TPHCM và An Giang làm điểm xây dựng các mô hình tiêu biểu, đánh giá, tổng kết và nhân rộng hệ sinh thái kinh tế bạc trong 2 năm, từ đó tiếp tục nhân rộng trên toàn quốc.

Thông tin Chính phủ chọn Hà Nội, TPHCM và 3 địa phương thí điểm mô hình kinh tế bạc được Phó Thủ tướng Chính phủ cho biết khi phát biểu kết luận Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, sáng 16/11.

Phát biểu đề dẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh theo dự báo của Quỹ Dân số Liên Hiệp Quốc, Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn dân số già vào năm 2034.

Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn. Ảnh: Thu Giang/chinhphu.vn

“Nếu chậm chuẩn bị, sức ép sẽ tích dồn lên hệ thống y tế, an sinh và gia đình. Nếu chủ động thích ứng từ hôm nay, chúng ta có thể nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mở rộng thị trường và tạo thêm động lực tăng trưởng”, ông Đoàn Minh Huấn nói.

Theo ông Đoàn Minh Huấn, kinh tế bạc không đơn thuần là kinh tế phục vụ tuổi già, mà là quá trình chuyển hóa tuổi thọ gia tăng thành chất lượng sống, nguồn lực phát triển và động lực tăng trưởng mới.

Vì vậy, phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc cần được nhìn nhận như một nội dung của đổi mới tư duy phát triển trong điều kiện già hóa dân số và được tiếp cận qua ba tầng chính sách: an sinh, phát triển thị trường và kiến tạo nguồn lực.

Tham luận “Ánh bạc của thời gian, chất vàng của giá trị”, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan cho rằng nền kinh tế bạc không phải chỉ dành cho những người cao tuổi, mà còn để giải phóng nguồn lực cho lớp trẻ.

“Mỗi mái tóc bạc mang theo một đời trải nghiệm, những nhu cầu được sẻ chia. Kinh tế bạc không chỉ là bán thêm một sản phẩm hay mở thêm một cơ sở dưỡng lão. Đó là cách để những năm tháng sống thêm trở thành những năm tháng đáng sống”, ông Hoan nói.

Dẫn kinh nghiệm của các nước trên thế giới, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết mỗi quốc gia có một cách làm, nhưng cùng xem người cao tuổi là chủ thể có quyền lựa chọn chứ không chỉ là đối tượng cần chăm sóc.

Với Việt Nam, theo ông Hoan, cần chuyển từ tư duy ứng phó với già hóa sang phát triển một xã hội sống lâu, chuyển từ chỉ tính chi phí chăm sóc sang nhận ra giá trị của phòng bệnh, kinh nghiệm và sự đóng góp.

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan. Ảnh: Thu Giang/chinhphu.vn

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội đồng thời lưu ý cần kết nối y tế, an sinh, nhà ở, giao thông và công nghệ. Nhà nước bảo đảm an sinh, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia.

“Suy cho cùng, kinh tế bạc không chỉ là câu hỏi bán thêm gì cho người già, mà là cùng xây dựng một xã hội để ai cũng sống lâu hơn trong an tâm, tự chủ và phẩm giá”, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội chia sẻ.

Việt Nam hiện có khoảng 16,5 triệu người cao tuổi, chiếm 16% tổng dân số. Từ góc nhìn quốc tế, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam dẫn ước tính của Ngân hàng Phát triển châu Á và cho biết “lợi tức bạc” có thể đóng góp tới 1,1% GDP của Việt Nam, tương đương với hơn 5,6 tỷ USD tính theo quy mô nền kinh tế năm 2025.

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam. Ảnh: chinhphu.vn

Nếu chậm hành động, theo bà Pauline Tamesis, có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế hằng năm khoảng 0,9 điểm phần trăm. Từ đó, bà đề xuất 4 trụ cột gồm: tiếp cận dựa trên quyền; an sinh và hưu trí đa tầng; bao phủ chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn; trao quyền, bình đẳng giới và học tập suốt đời.

Ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội, cho biết với lợi thế về y tế, giáo dục, khoa học, công nghệ, văn hóa và dịch vụ, Hà Nội có đủ điều kiện để phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc.

Chia sẻ về một số mô hình, cách làm bước đầu đã đạt được, ông Thắng thông tin TP Hà Nội đã thí điểm một số mô hình chăm sóc ban ngày cho người cao tuổi tại một số xã, phường.

Tại đây, người cao tuổi được theo dõi sức khỏe, phục hồi chức năng, tư vấn dinh dưỡng, tham gia các hoạt động thể chất, giao lưu cộng đồng; buổi tối trở về sinh hoạt cùng gia đình. “Đây là mô hình chúng tôi đang tiếp tục nhân rộng trên địa bàn TP”, ông Thắng nói.

Hà Nội cũng tạo cơ hội việc làm để phát huy nguồn lực của người cao tuổi; hỗ trợ người cao tuổi trong tiếp cận công nghệ thông tin.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, việc tạo điều kiện cho người cao tuổi tham gia lao động, sản xuất cũng như chăm sóc người cao tuổi còn những khó khăn nhất định. Đặc biệt, ông Thắng cho rằng các cơ chế, chính sách để phát triển kinh tế bạc còn rất phân tán.

Vì vậy, ông đề nghị nghiên cứu, xây dựng chương trình hoặc đề án tổng thể quốc gia về phát triển kinh tế bạc; đồng thời phát triển các hình thức việc làm phù hợp để khuyến khích các doanh nghiệp tuyển dụng người lao động cao tuổi, tạo điều kiện cho họ tiếp tục tham gia thị trường lao động.

Toàn cảnh Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc. Ảnh: chinhphu.vn

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho biết TPHCM đã và đang có những nền tảng quan trọng để phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc. Trong đó, TP có các chính sách chăm lo cho người cao tuổi từng bước được mở rộng như số người được hưởng trợ cấp xã hội đặc thù.

TPHCM cũng sẽ phát huy tối đa nền tảng hạ tầng y tế chuyên sâu và công nghệ đổi mới sáng tạo để nhanh chóng hiện thực hóa hệ sinh thái kinh tế bạc.

Hệ sinh thái kinh tế bạc của TPHCM được xây dựng dựa trên cấu trúc tích hợp chặt chẽ, bổ sung toàn diện với các nền tảng: y tế và chăm sóc, không gian sống và hạ tầng đô thị liên thế hệ, tài chính và tiêu dùng, chuyển đổi số và công nghệ hỗ trợ.

Ông Cường kiến nghị tiếp tục hoàn thiện định hướng quốc gia và khung pháp lý về kinh tế bạc. Ông cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế tài chính bền vững, xem xét thí điểm bảo hiểm hoặc quỹ chăm sóc dài hạn, nghiên cứu phạm vi chi trả bảo hiểm y tế đối với các dịch vụ chăm sóc y tế tại nhà, phục hồi chức năng, đáp ứng điều kiện chuyên môn và phù hợp với khả năng cân đối quỹ.

Kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà khẳng định già hóa dân số là xu thế tất yếu, đặt ra thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội lớn cho phát triển. Người cao tuổi là nguồn lực quý báu của quốc gia, có trí tuệ, có kinh nghiệm, có bề dày vốn sống và có khả năng tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng, xã hội.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà. Ảnh: quochoi.vn

Theo Phó Thủ tướng, kinh tế bạc là hệ sinh thái kinh tế - xã hội liên ngành, gắn với đổi mới mô hình phát triển.

Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao sức khỏe, chất lượng sống, khả năng tự chủ và sự đóng góp của người cao tuổi. Trong đó, Nhà nước định hướng, kiến tạo, hoàn thiện thể chế; doanh nghiệp đầu tư, phát triển thị trường; tổ chức xã hội kết nối, giám sát; gia đình đồng hành; người cao tuổi là trung tâm thụ hưởng và chủ thể chủ động.

Phó Thủ tướng giao Bộ Y tế đẩy nhanh xây dựng dự án Luật Người cao tuổi sửa đổi toàn diện, phấn đấu ban hành vào quý II/2028, đồng thời xây dựng cơ chế phát triển đội ngũ nhân lực chăm sóc người cao tuổi.

“Nếu chúng ta không có một lực lượng điều dưỡng viên để chăm sóc người cao tuổi trong hệ thống dịch vụ cũng như trong các cơ sở dưỡng lão thì thực sự đây là sự thiếu hụt và không đáp ứng được yêu cầu”, Phó Thủ tướng nói.

Bộ Nội vụ được giao phối hợp Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ Luật Lao động thích ứng với già hóa dân số.

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế chính sách tài chính, thuế, đầu tư, xã hội hóa và hợp tác công tư. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với hệ sinh thái kinh tế bạc.

Đáng chú ý, theo Phó Thủ tướng, Chính phủ sẽ lựa chọn 5 địa phương gồm: Hà Nội, Thái Nguyên, Đà Nẵng, TPHCM và An Giang làm điểm xây dựng các mô hình tiêu biểu, đánh giá, tổng kết và nhân rộng hệ sinh thái kinh tế bạc trong 2 năm, từ đó tiếp tục nhân rộng trên toàn quốc.

Các địa phương được giao đưa nhiệm vụ phát triển kinh tế bạc vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 và những năm tiếp theo.

“Thành công của kinh tế bạc là cải thiện thực chất về sức khỏe, chất lượng sống, hạnh phúc và an vui, khả năng tự chủ và sự đóng góp của người cao tuổi; đồng thời là hiệu quả huy động nguồn lực, chất lượng dịch vụ và những giá trị tạo ra cho tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.

Ý kiến bình luận:

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu.

Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Xem thêm