(Thanh tra) - Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán có hiệu lực từ 1/3/2027, cho phép thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Luật giao Chính phủ quy định chế độ với công chức Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để đáp ứng yêu cầu quản lý, giám sát, phát triển thị trường.
Theo quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép tổ chức triển khai thử nghiệm có giới hạn về phạm vi, đối tượng, không gian và thời gian trong điều kiện thực tế đối với việc ứng dụng công nghệ mới, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới mà pháp luật chưa có quy định hoặc khác với quy định hiện hành.
Việc thử nghiệm phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn thị trường chứng khoán và thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về công nghiệp công nghệ số.
Tổ chức đăng ký tham gia phải đáp ứng điều kiện, tiêu chí xét duyệt, được cấp giấy chứng nhận và chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Cơ quan có thẩm quyền được quyết định cấp, điều chỉnh, thu hồi giấy chứng nhận; gia hạn, tạm dừng, chấm dứt, kết thúc thử nghiệm.
Sau thử nghiệm, cơ quan chức năng sẽ sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét tiếp tục áp dụng hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật để triển khai chính thức.
Luật cũng đặt ra yêu cầu các tổ chức tham gia thử nghiệm phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và các quy định pháp luật liên quan trong quá trình thử nghiệm cũng như sau khi kết thúc thử nghiệm.
Cùng với việc bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, luật mới sửa đổi các quy định về chính sách nhân lực.
Theo đó, Nhà nước sẽ có chính sách khuyến khích, đãi ngộ, phát triển và thu hút nguồn nhân lực cho ngành chứng khoán.
Luật giao Chính phủ quy định chế độ, chính sách đối với công chức của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để đáp ứng yêu cầu của hoạt động quản lý, giám sát và phát triển thị trường chứng khoán.
Giải trình về nội dung này, Chính phủ cho biết luật làm rõ sự khác biệt giữa chính sách phát triển nguồn nhân lực chung của toàn ngành chứng khoán và chế độ, chính sách đối với công chức của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Chính sách toàn ngành mang tính định hướng, không trực tiếp xác lập chế độ đãi ngộ cụ thể hoặc nghĩa vụ ngân sách đối với nhân lực tại doanh nghiệp. Việc quy định chính sách đối với công chức Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phải phù hợp với yêu cầu công việc, vị trí việc làm và các quy định về cán bộ, công chức, tiền lương, ngân sách Nhà nước.
Một nội dung khác, luật mới phân định rõ yêu cầu về chuyên môn của người quản lý, người đại diện theo pháp luật và người hành nghề chứng khoán, phù hợp với trách nhiệm của từng vị trí đảm nhận.
Trường hợp tổng giám đốc (giám đốc) không đồng thời là người đại diện theo pháp luật, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ phải có tối thiểu 1 người đại diện đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn tương ứng, không đặt ra yêu cầu mọi người đại diện đều phải có chứng chỉ hành nghề.
Khi luật mới có hiệu lực thi hành, trong thời hạn 2 năm kể từ ngày 1/3/2027, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán phải có tối thiểu 1 người đại diện theo pháp luật đáp ứng các tiêu chuẩn.
Trường hợp công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán thay đổi người đại diện theo pháp luật thì phải bảo đảm có tối thiểu 1 người đại diện theo pháp luật đáp ứng các tiêu chuẩn.
Phương án này, theo Chính phủ, “vừa chú trọng năng lực chuyên môn, vừa tôn trọng quyền tự chủ quản trị doanh nghiệp”.
Theo quy định của luật, một trong những tiêu chuẩn của tổng giám đốc (giám đốc) công ty chứng khoán là phải có tối thiểu 2 năm kinh nghiệm làm việc tại bộ phận nghiệp vụ của tổ chức trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm hoặc tại bộ phận tài chính, kế toán, đầu tư trong doanh nghiệp khác.
Tổng giám đốc (giám đốc) công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán phải có tối thiểu 4 năm kinh nghiệm tại bộ phận nghiệp vụ của tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tài chính, chứng khoán, ngân hàng, bảo hiểm hoặc tại bộ phận tài chính, kế toán, đầu tư trong doanh nghiệp khác.
Luật cũng sửa đổi nhiều quy định về chứng chỉ hành nghề chứng khoán và trách nhiệm của người hành nghề.
Chứng chỉ hành nghề chứng khoán được quy định gồm ba loại: chứng chỉ hành nghề môi giới chứng khoán, chứng chỉ hành nghề phân tích tài chính và chứng chỉ hành nghề quản lý quỹ.
Người được cấp chứng chỉ có thể bị thu hồi nếu không còn đáp ứng điều kiện cấp chứng chỉ, không tham gia tập huấn hằng năm trong 3 năm liên tiếp hoặc không làm việc tại tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán trong 3 năm liên tục.
Chính phủ sẽ quy định chi tiết điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại chứng chỉ hành nghề chứng khoán; việc thu hồi chứng chỉ hành nghề chứng khoán; việc quản lý, giám sát người hành nghề chứng khoán và người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán; việc tổ chức thi sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán.
