(Thanh tra) - Qua thanh tra công tác quản lý đầu tư xây dựng tại xã Phong Hòa và xã Tân Thuận Bình, Thanh tra tỉnh Đồng Tháp đã phát hiện nhiều hạn chế, thiếu sót trong lập dự toán, lựa chọn nhà thầu, quản lý chất lượng, nghiệm thu và quyết toán công trình. Đáng chú ý, có những công trình thi công thiếu khối lượng, không đúng thiết kế nhưng vẫn được nghiệm thu, thanh toán, quyết toán.
Ngày 27/10/2026, Chánh Thanh tra tỉnh Đồng Tháp Trần Ngô Minh Tuấn đã ký Kết luận thanh tra số 3864/KL-TTT về việc thanh tra công tác quản lý đầu tư xây dựng tại xã Phong Hòa và xã Tân Thuận Bình. Cuộc thanh tra được thực hiện từ ngày 14/7/2026 đến ngày 8/9/2026, tập trung vào hoạt động quản lý đầu tư xây dựng trong giai đoạn từ ngày 1/1/2024 đến ngày 30/6/2026.
Theo kết quả thanh tra, trong thời kỳ này, xã Phong Hòa được phân bổ vốn triển khai 67 công trình, với tổng mức đầu tư được duyệt hơn 36,69 tỷ đồng. Tại xã Tân Thuận Bình có 32 dự án, công trình, bao gồm 26 công trình xây dựng, 5 dự án mua sắm tài sản, trang thiết bị và 1 dự án chỉnh lý biến động đất đai, với tổng mức đầu tư hơn 31,47 tỷ đồng.
Đây chủ yếu là những công trình phục vụ dân sinh, giao thông nông thôn, chiếu sáng đường quê, sửa chữa trụ sở và các công trình công cộng. Việc đầu tư, đưa công trình vào khai thác đã góp phần cải thiện hạ tầng, tạo thuận lợi cho đi lại, sinh hoạt và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Tuy nhiên, qua kiểm tra 24 công trình tại xã Phong Hòa, đoàn thanh tra phát hiện 23 công trình có hạn chế, thiếu sót về trình tự, thủ tục hồ sơ đầu tư xây dựng; trong đó 12 công trình có hạn chế, thiếu sót về kinh tế.
Tại xã Tân Thuận Bình, cả 15 công trình được thanh tra đều có hạn chế, thiếu sót, trong đó 12 công trình có hạn chế, thiếu sót về kinh tế. 3 công trình gồm Đường Cựa Gà, Đường Đình Bình Đăng và Nhà ăn UBND xã Tân Thuận Bình cơ bản thi công đúng hồ sơ thiết kế được duyệt, nhưng vẫn còn thiếu sót về hồ sơ, thủ tục đầu tư xây dựng.
Những tồn tại được chỉ ra không chỉ nằm ở khâu hoàn thiện hồ sơ mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng, khối lượng thực tế và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
Cụ thể, tại xã Phong Hòa, một số chủ đầu tư chưa thực hiện đầy đủ việc thẩm định hồ sơ thiết kế, dự toán; chưa đóng dấu thẩm định, xác nhận phê duyệt trên bản vẽ thiết kế thi công. Có công trình không lập dự toán theo định mức chi phí xây dựng, áp dụng đơn giá vật tư không phù hợp với công bố giá vật liệu xây dựng liên sở hoặc giá khảo sát thị trường.
Đáng chú ý, việc lập dự toán chi phí xây dựng tại 3 công trình đã tính thừa tổng cộng 160,435 triệu đồng. Một số công trình khác không lập đầy đủ hồ sơ, thủ tục lựa chọn nhà thầu; có 10 công trình chỉ có quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu mà thiếu kế hoạch lựa chọn nhà thầu và các thủ tục liên quan.
Trong quản lý chất lượng, nghiệm thu và thanh quyết toán, những thiếu sót càng thể hiện rõ. Có công trình nhà thầu thi công không đúng hồ sơ thiết kế, thiếu khối lượng nhưng chủ đầu tư, đơn vị tư vấn giám sát không phát hiện, vẫn nghiệm thu, thanh toán, quyết toán.
Qua kiểm tra thực tế, tại công trình Sửa chữa đường và bắc cầu tạo lối đi cặp kênh Rạch Chanh, ấp Thới Mỹ 1, chiều dày thép cầu thực tế chỉ 4mm, trong khi thiết kế được duyệt là 5mm, giá trị chênh lệch được xác định 89,329 triệu đồng.
Tại công trình Đèn đường tuyến đường Xép A, ấp Tân Phú, có 19 trụ điện không thi công móng trụ, 41 trụ có kích thước móng không đúng dự toán, với giá trị 27 triệu đồng.
Công trình Xây lắp đường đan Tân Lợi cũng được phát hiện thi công thiếu 53,8m chiều dài đường đan và không giảm trừ khe co giãn, với giá trị 20,657 triệu đồng.
Bên cạnh đó, một số công trình kè mềm sinh thái tại kênh Cái Bần Dưới, kênh Mương Tiệm và kênh Mương Khai đã xuất hiện tình trạng sạt lở, sụp lún, cần được kiểm tra, khắc phục.
Tại xã Tân Thuận Bình, những sai sót tương tự cũng được phát hiện. Đơn cử, công trình Đường Trung tâm xã (Đoạn 3) có tổng giá trị sai lệch qua kiểm tra thực tế 68,107 triệu đồng, do thiếu chiều dày cấp phối đá dăm, thiếu đất đắp lề và một số hạng mục biển báo, bê tông chân trụ không đúng thiết kế.
Công trình Đường Trung tâm xã (đoạn 2) có giá trị thiếu khối lượng được xác định 65,957 triệu đồng; công trình Đường Tập đoàn 1 Hưng Ngãi thiếu chiều dài đường bê tông, chiều dày đan bê tông và 21 cây cừ tràm, với tổng giá trị 22,599 triệu đồng…
Từ những sai phạm, hạn chế được phát hiện, Chánh Thanh tra tỉnh Đồng Tháp xác định tổng giá trị vi phạm về kinh tế tại hai địa phương là 771,251 triệu đồng.
Trong đó, kiến nghị thu hồi nộp ngân sách Nhà nước 589,434 triệu đồng; xử lý kinh tế khác 181,816 triệu đồng, gồm các khoản yêu cầu thực hiện đúng quy định đối với tiền đóng góp của Nhân dân, khắc phục công trình, giảm trừ quyết toán và sửa chữa những sai lệch so với thiết kế được duyệt.
Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh đã ban hành 3 quyết định thu hồi tiền vào ngày 20/10/2026.
Cụ thể, Quyết định số 286/QĐ-TTT thu hồi của UBND xã Phong Hòa 165,197 triệu đồng; Quyết định số 287/QĐ-TTT thu hồi của UBND xã Tân Thuận Bình 228,546 triệu đồng; Quyết định số 288/QĐ-TTT thu hồi của Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Phong Hòa 195,691 triệu đồng.
Đối với xã Phong Hòa, tổng số tiền kiến nghị thu hồi ngân sách là 360,888 triệu đồng, liên quan đến hạn chế, thiếu sót của 10 công trình. Trong đó, UBND xã Phong Hòa tiếp nhận trách nhiệm đối với 7 công trình do các xã trước sáp nhập thực hiện; Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Phong Hòa chịu trách nhiệm đối với 3 công trình do đơn vị làm chủ đầu tư.
Tại xã Tân Thuận Bình, số tiền kiến nghị thu hồi 228,546 triệu đồng bao gồm 205,754 triệu đồng do hạn chế, thiếu sót của 9 công trình; 21,455 triệu đồng tiền bảo đảm bảo hành không xác định được thuộc công trình nào và 1,336 triệu đồng chi phí thẩm tra, phê duyệt quyết toán vượt định mức tại 4 công trình.
Ngoài yêu cầu thu hồi tiền, Thanh tra tỉnh Đồng Tháp yêu cầu Chủ tịch UBND xã Phong Hòa chỉ đạo tổ chức khắc phục, thi công lại 3 công trình còn vi phạm theo bảng dự toán được duyệt, với tổng giá trị 28,851 triệu đồng.
Đối với xã Tân Thuận Bình, Phòng Kinh tế phải giảm trừ quyết toán 14,806 triệu đồng tại 2 công trình chưa nghiệm thu hoàn thành, chưa quyết toán; đồng thời hoàn công và giảm trừ theo đúng thực tế thi công đối với những khối lượng còn thiếu.
Chủ tịch UBND xã Tân Thuận Bình cũng được yêu cầu chỉ đạo tổ chức khắc phục các công trình theo đúng hồ sơ thiết kế được duyệt, với tổng giá trị 62,154 triệu đồng.
Một nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là việc xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan, từ người đứng đầu chính quyền địa phương, chủ đầu tư đến các đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công.
Thanh tra tỉnh Đồng Tháp xác định nguyên nhân khách quan xuất phát từ việc hệ thống pháp luật về đầu tư công, xây dựng, đấu thầu có nhiều thay đổi; các xã mới bước đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phải tiếp nhận nhiều nhiệm vụ mới trong khi đội ngũ công chức phụ trách đầu tư xây dựng còn hạn chế về chuyên môn, số lượng biên chế chưa đáp ứng yêu cầu.
Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan vẫn là yếu tố đáng lưu ý. Một số chủ đầu tư chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý dự án, thiếu kiểm tra, kiểm soát chất lượng và khối lượng thi công. Đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong lập, thẩm tra dự toán; tư vấn giám sát chưa phát hiện, yêu cầu khắc phục kịp thời sai lệch so với thiết kế. Một số nhà thầu không tuân thủ hồ sơ thiết kế, lập hồ sơ hoàn công không đúng thực tế.
Thanh tra tỉnh xác định trách nhiệm người đứng đầu đối với Chủ tịch UBND các xã trước và sau sáp nhập; trách nhiệm của lãnh đạo, công chức chuyên môn, các đơn vị được giao làm chủ đầu tư và các tổ chức tư vấn, nhà thầu theo phạm vi công việc được giao.
Trên cơ sở đó, Chánh Thanh tra tỉnh Đồng Tháp kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nội vụ tham mưu tổ chức họp rút kinh nghiệm đối với các cá nhân theo thẩm quyền; UBND các xã Phong Hòa, Tân Thuận Bình và Chợ Gạo tổ chức họp rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân có liên quan. Đối với những cá nhân đã nghỉ hưu, kết luận không kiến nghị xử lý hành chính.
Đặc biệt, để ngăn ngừa sai phạm tái diễn, Thanh tra tỉnh Đồng Tháp yêu cầu Chủ tịch UBND hai xã chỉ đạo các chủ đầu tư rà soát, bổ sung, hoàn chỉnh hồ sơ quản lý chất lượng, hồ sơ thanh quyết toán còn thiếu; thực hiện nghiêm chế độ báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư; chấn chỉnh việc lưu trữ hồ sơ dự án sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Cùng với đó, phải bảo đảm đúng quy trình, thời gian quyết toán vốn đầu tư dự án; lập, thẩm định, phê duyệt dự toán công trình theo đúng quy định pháp luật về xây dựng. Các phòng chuyên môn có trách nhiệm rà soát, tham mưu xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức, cá nhân có liên quan theo thẩm quyền.
