(Thanh tra) - Qua thanh tra 6 dự án chăn nuôi heo, Thanh tra tỉnh Gia Lai chỉ ra nhiều bất cập trong xử lý chất thải và giám sát môi trường, đồng thời kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Bảo vệ môi trường kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm.
Thanh tra tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kết luận thanh tra số 39/KL-TTT ngày 27/10/2026 về kết quả thanh tra việc chấp hành quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các dự án đầu tư các loại hình chăn nuôi trên địa bàn tỉnh. Qua kiểm tra 6 dự án, Thanh tra tỉnh ghi nhận các doanh nghiệp đã thực hiện thủ tục môi trường tương ứng với từng dự án, đầu tư và vận hành công trình thu gom, xử lý chất thải. Tuy nhiên, việc thực hiện các yêu cầu trong hồ sơ môi trường còn nhiều thiếu sót.
Tại trang trại của Công ty TNHH Hợp Thành Gia Lai, hố tiêu hủy xác heo chưa có hệ thống thu gom khí phát sinh trong quá trình phân hủy để dẫn về nơi xử lý, đốt khí. Doanh nghiệp cũng chưa có giải pháp kỹ thuật phù hợp để thu gom, xử lý phần còn lại sau phân hủy theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đã được phê duyệt.
Riêng ở khâu xử lý chất thải rắn, 3 trong số 6 doanh nghiệp không chuyển giao phế phẩm xác heo chết theo hồ sơ môi trường. Trong đó, Công ty TNHH Hợp Thành Gia Lai và Công ty TNHH Chăn nuôi Đức Hoàn Một không chuyển giao phế phẩm xác heo chết và bùn thải theo báo cáo ĐTM đã được phê duyệt. Công ty TNHH MTV Phúc Huy Gia Lai không chuyển giao phế phẩm xác heo chết theo giấy phép môi trường.
Tại Công ty TNHH Chăn nuôi Đức Hoàn Một, việc thu gom, xử lý và chuyển giao bùn thải phát sinh từ hầm biogas và hệ thống xử lý nước thải chưa kịp thời. Thanh tra tỉnh Gia Lai cũng ghi nhận thiếu sót tương tự trong quản lý bùn thải tại Công ty TNHH Đầu tư Chăn nuôi HTB. Cả hai doanh nghiệp đều chưa kiểm tra, bảo dưỡng kịp thời một số công trình xử lý nước thải.
Ở Công ty TNHH Nông nghiệp tái tạo HD, Thanh tra tỉnh Gia Lai phát hiện doanh nghiệp đã dùng nước thải chăn nuôi sau xử lý để tưới cây khi chưa công bố và đăng ký công bố hợp quy. Tại khu xử lý chất thải rắn, máy ép phân không hoạt động, lượng lớn phân còn tồn đọng ở khu vực máy sàng. Công ty còn sử dụng nhà chứa phân để chứa thùng, bao hóa chất.
Thanh tra tỉnh yêu cầu Công ty TNHH Nông nghiệp tái tạo HD đánh giá sự phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật áp dụng, công bố và đăng ký bản công bố hợp quy trước khi dùng nước thải chăn nuôi để tưới cây. Đối với Công ty TNHH MTV Ia Piơr Lộc, Thanh tra chỉ ra việc giám sát nước thải không bảo đảm tần suất trong cả năm 2024 và 2025. Công ty cũng chưa kiểm tra thường xuyên, kịp thời việc vận hành công trình xử lý nước thải.
Tại Kết luận thanh tra số 39/KL-TTT, Thanh tra tỉnh Gia Lai kết luận giám đốc từng công ty chịu trách nhiệm về các vi phạm, thiếu sót tại doanh nghiệp mình. Các doanh nghiệp phải khẩn trương khắc phục, thực hiện đầy đủ các nội dung trong hồ sơ môi trường đã được phê duyệt, hoàn thiện thủ tục đối với những nội dung thay đổi hoặc chưa đăng ký và báo cáo kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra tỉnh Gia Lai.
Thanh tra tỉnh Gia Lai chỉ ra 4 hồ sơ thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) thiếu văn bản thể hiện quá trình xem xét, quyết định không tổ chức khảo sát thực tế tại khu vực thực hiện dự án. Trong đó, Chi cục Bảo vệ môi trường tham mưu thẩm định chưa chặt chẽ. Sở Nông nghiệp và Môi trường chưa kịp thời kiểm tra, chấn chỉnh công tác này.
Ở khâu giám sát, Chi cục Bảo vệ môi trường chưa thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn và đôn đốc doanh nghiệp thực hiện các yêu cầu trong hồ sơ môi trường. Việc theo dõi chương trình quan trắc chưa đầy đủ, việc đôn đốc doanh nghiệp nộp báo cáo môi trường chưa kịp thời.
Trong quản lý tài nguyên nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường chưa kiểm tra đầy đủ việc đăng ký đối với các hồ thu, trữ nước mưa thuộc diện phải đăng ký và chưa kịp thời đôn đốc doanh nghiệp báo cáo tình hình khai thác nước dưới đất.
Từ những thiếu sót trên, Thanh tra tỉnh Gia Lai kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường; Chi cục Bảo vệ môi trường tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm theo từng thời kỳ. Nội dung kiểm điểm tập trung vào trách nhiệm quản lý, chỉ đạo, kiểm tra của cơ quan và lãnh đạo phụ trách lĩnh vực.
Cùng với việc kiểm điểm, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải rà soát các hồ thu, trữ nước mưa thuộc diện phải đăng ký và hướng dẫn chủ dự án hoàn thiện thủ tục. Chi cục Bảo vệ môi trường xem xét xử lý các hành vi vi phạm phát hiện qua thanh tra.
UBND các xã Ia Lâu, Ia Pa, Ia Hrú và Uar phối hợp kiểm tra, đôn đốc doanh nghiệp khắc phục, đồng thời báo cáo cấp có thẩm quyền nếu doanh nghiệp không chấp hành hoặc phát sinh vướng mắc.
Gia Lai có 255 dự án đầu tư chăn nuôi heo, trong đó 232 dự án ở Tây Gia Lai. Sau khi thanh tra 6 dự án, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chi cục Bảo vệ môi trường tăng cường kiểm tra các cơ sở, dự án chăn nuôi còn lại. Đối với 6 dự án đã thanh tra, các doanh nghiệp phải báo cáo kết quả khắc phục vi phạm, thiếu sót về Sở Nông nghiệp và Môi trường và Thanh tra tỉnh.
