(Thanh tra) - Năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức trên phạm vi cả nước. Hưởng ứng sự kiện này, Hà Nội đã thể hiện vai trò “đầu tàu” của Thủ đô trong lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam, đồng thời khẳng định sức sống của văn hóa trong đời sống đương đại.
Sức bật từ quyết sách chiến lược
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, với nhiều định hướng và quyết sách mới, ngày 24/4/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 28 về một số cơ chế, chính sách phát triển văn hóa.
Đáng chú ý, Nghị quyết quy định lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam; người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong ngày này. Quyết định này là bước tiến quan trọng, tạo điều kiện tối đa để toàn dân thực sự hòa mình vào các không gian văn hóa.
Đây không đơn thuần là việc bổ sung thêm một hoạt động kỷ niệm trong năm, mà còn là thông điệp mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước nhằm tái khẳng định vị trí nền tảng của văn hóa trong tiến trình kiến tạo đất nước.
Bám sát định hướng của Nghị quyết số 80, ngày 19/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1111 về Kế hoạch tổ chức các hoạt động kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030.
Điểm đáng chú ý là Ngày Văn hóa Việt Nam được đặt trong mối liên hệ mật thiết với đời sống cộng đồng, hướng tới việc đưa văn hóa trở thành một phần tự nhiên trong sinh hoạt xã hội. Thay vì đóng khung trong các thiết chế chuyên nghiệp, văn hóa phải len lỏi về từng khu dân cư, công sở và hộ gia đình.
Việc cộng hưởng Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) đã tạo ra một chuỗi sinh hoạt tinh thần liền mạch, biến những di sản truyền thống thành chất keo gắn kết bền chặt khối đại đoàn kết toàn dân.
Khẳng định vị thế “đầu tàu”
Trong bức tranh chung về phát triển văn hóa, Hà Nội giữ vị trí đặc biệt. Vai trò tiên phong của Thủ đô không chỉ đến từ địa vị trung tâm chính trị, mà còn xuất phát từ lịch sử.
Ngày 24/11/1946, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất khai mạc tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi. 80 năm sau, Thủ đô trở lại đúng vị trí khởi nguồn đó, với trách nhiệm biến lời khẳng định năm xưa thành hành động hôm nay.
Trách nhiệm ấy được cụ thể hóa từ cấp thành phố đến cơ sở. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà, Hà Nội đã chỉ đạo tổ chức tổng thể nhiều hoạt động nhằm tôn vinh giá trị truyền thống, khơi dậy lòng yêu nước, phù hợp với điều kiện từng địa phương để Nhân dân được tham gia rộng rãi.
Những con số do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội công bố cho thấy mức độ lan tỏa của Ngày hội Văn hóa. Toàn bộ 126 xã, phường đã ban hành kế hoạch, trong đó 115 đơn vị đăng ký hoạt động cụ thể. Thành phố cũng gắn 71 lễ hội truyền thống diễn ra trong tháng 11 tại 24 xã, phường với các hoạt động hưởng ứng.
Từ cơ sở, dòng chảy văn hóa đổ về trung tâm. Theo kế hoạch, sáng 21/11, cuộc diễu hành di sản gồm 18 khối quy tụ khoảng 2.300 nghệ nhân và người dân đến từ 48 xã, phường. Trong hai ngày 21 và 22/11, ba sân khấu quanh Hồ Gươm cũng biểu diễn chèo, cải lương, múa rối, xiếc. Song song, từ 21 đến 24/11, khoảng 30 gian hàng làng nghề và các triển lãm ứng dụng thực tế ảo đưa người xem đi từ truyền thống đến hiện đại.
Tâm điểm rực rỡ nhất của chuỗi hoạt động là Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Chương trình diễn ra từ 20h ngày 24/11 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, với quy mô dự kiến khoảng 50.000 người. Sự kiện này được xem như một “đại nhạc hội” quốc gia, kết hợp giữa các màn nghệ thuật đặc sắc và pháo hoa nghệ thuật hoành tráng.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà nhấn mạnh, Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam mang tầm quốc gia, vì thế thành phố yêu cầu các khâu chuẩn bị phải được tiến hành chỉn chu, cẩn thận, bảo đảm chương trình diễn ra hấp dẫn, thu hút, chất lượng và an toàn tuyệt đối.
Đảm nhận vai trò tâm điểm, Hà Nội đang minh chứng cho tầm vóc của Thủ đô ngàn năm văn hiến: Nơi hội tụ tinh hoa và khởi tạo dòng chảy văn hóa quốc gia.
Thành công của Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ không chỉ được đo đếm bằng sự hoành tráng tại sân Mỹ Đình, mà bằng sức lan tỏa, bám rễ sâu bền vào từng xã, phường, từng nếp nhà.
Khi văn hóa thực sự bước ra khỏi các thiết chế để trở thành nhịp sống và nhu cầu tự thân của mọi tầng lớp Nhân dân, đó là lúc sức mạnh nội sinh được phát huy, tạo điểm tựa vững chắc cho khát vọng vươn mình của dân tộc.
