(Thanh tra) - Ngày 10/11, Nhật báo Tin tức Algerie đã đăng tải một bài điều tra gây chấn động chính trường Algeria liên quan đến những hành vi tham nhũng, biển thủ công quỹ, lạm dụng quyền hạn trong các dự án (D.A) của Chính phủ.
Nhấn mạnh sẽ tiếp tục theo đuổi vụ việc, Nhật báo Tin tức Algeria cho biết: Hầu hết những D.A này đều liên quan đến 3 quan chức cấp cao trong Chính phủ, được cho là rất thân cận với đương kim Tổng thống Abdelaziz Bouteflika. Chưa hết, cũng trong hầu hết những D.A này, người ta thấy một cái tên thường xuyên xuất hiện, đó chính là “trung gian môi giới” Adou Sid Ahmed - Giám đốc một Cty chuyên về… cá!
Theo thông tin điều tra, 3 quan chức liên quan tới những bê bối tham nhũng đã được chỉ đích danh, bao gồm: Abdelaziz Belkhadem, Tổng Thư ký Đảng Mặt trận Giải phóng Dân tộc (FLN), đại diện cá nhân của Tổng thống Abdelaziz Bouteflika (ông Abdelaziz Belkhadem trước đây từng giữ chức Thủ tướng 2 nhiệm kỳ); Cherif Rahmani, Bộ trưởng Bộ Quy hoạch Đất đai - Môi trường và Du lịch; Amar Ghoul, Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính.
Nhật báo Tin tức Algerie cho biết, những vụ bê bối tham nhũng này không phải không ai biết. Thế nhưng, có một điều kỳ lạ, Bộ Tư pháp Algeria lại là cơ quan “không biết gì hết”. Chính vì quá bất bình với thái độ thờ ơ của Bộ Tư pháp cũng như không thể chấp nhận hành vi tham nhũng ngang nhiên tồn tại, Nhật báo Tin tức Algeria đã tiến hành cuộc điều tra nhằm vạch trần những bê bối tham nhũng đang “bén rễ, ăn sâu” trong bộ máy công quyền của Algeria, đặc biệt là ở cấp Chính phủ.
Kỳ công điều tra, đến nay, Nhật báo Tin tức Algeria đã có trong tay một lượng lớn hồ sơ đáng tin cậy về hành vi tham nhũng của nhiều quan chức trong bộ máy chính quyền Algeria.
D.A đường bộ - D.A của “cò”
Cuối năm 2006, Chính phủ Algeria quyết định cho triển khai một loạt D.A xây dựng các tuyến đường và nhà ga xe điện ở thành phố Oran (Tây Bắc) và Constantine (Đông Bắc Algeria).
Nắm bắt được thông tin có giá trị này, Adou Sid Ahmed - Giám đốc một doanh nghiệp đánh bắt cá - thông qua những mối quan hệ quen biết đã liên hệ với Marc Chania, Tổng Giám đốc Tập đoàn Alstom (Pháp) với lời khẳng định rằng: Nếu Alstom chịu trích một khoản “hoa hồng” nhất định thì Adou Sid Ahmed sẽ giúp Tập đoàn giành được hợp đồng từ những D.A này.
Không chỉ liên hệ với các tập đoàn của Pháp, nắm bắt được sự quan tâm của các doanh nghiệp Italy tới các D.A của Bộ Giao thông Công chính Algeria, thông qua luật sư của mình là Remy Myore, Adou Sid Ahmed đã liên hệ gặp gỡ với lãnh đạo Cty Astaldi (của Italy).
Biết rằng, nếu làm quen được với quan chức trong Bộ Giao thông Công chính sẽ là một lợi thế gần như tuyệt đối cho những công vụ “cò” sau này, nên nhanh chóng, Adou Sid Ahmed tìm cách làm quen với bà Widad Ghreib (con gái của Abdelkrim Ghreib, cựu Đại sứ Algeria tại Mali). Tiếp đó, thông qua bà Widad Ghreib để tìm cách gặp gỡ chồng của bà là Salim Hamdane Rachid, Giám đốc Kế hoạch của Bộ Giao thông Công chính Algeria.
Trong những lần gặp gỡ, bà Widad Ghreib đã tiết lộ với Adou Sid Ahmed rằng, chồng mình có thể giúp đỡ để có được những thông tin “có lợi hơn” liên quan đến những D.A quan trọng.
Sau một thời gian “nhờ vả”, cuối cùng, một cuộc gặp gỡ đã được tổ chức tại quận Telemly, trung tâm thương mại sầm uất nhất của Thủ đô Alger (miền Bắc Algeria). Trong cuộc “gặp mặt thân tình” này, vị quan chức của Bộ Giao thông Công chính đã “bật mí” chi tiết tất cả những thông tin “bí mật” liên quan đến 2 D.A tàu điện (đã đề cập ở phần trên), cũng như các D.A về các tuyến đường sắt và đường thủy.
Sau cuộc gặp mặt, những bí mật về các D.A giao thông ở Algeria đã được Adou Sid Ahmed chuyển tới Paris (Pháp) cho các đối tác. Bên cạnh đó, Adou Sid Ahmed cũng đã trực tiếp đến gặp Angio Lonni, Giám đốc Cty Astaldi (Italy). Một thỏa thuận nhanh chóng được ký kết. Theo đó, Adou Sid Ahmed sẽ nhận được một khoản hoa hồng trị giá 0,5% tổng giá trị hợp đồng. (Vào thời điểm đó, giá trị hợp đồng cho những D.A này ước tính khoảng 2 tỷ USD).
Sau khi nhận được những thông tin về các D.A giao thông, đặc biệt là D.A xe điện ở 2 thành phố Constantine và Oran, Tập đoàn Alstom đã tiến hành các thủ tục cần thiết, thông qua trung gian môi giới là Adou Sid Ahmed và Salim Hamdane Rachid và giành được 2 hợp đồng trong số các gói thầu. Theo đúng cam kết, Alstom đã chuyển “hoa hồng” cho mỗi người là 275 nghìn euro (gần 350 nghìn USD).
Cũng theo cách môi giới “bán thông tin” và trợ giúp trúng thầu, Adou Sid Ahmed và Salim Hamdane Rachid đã liên hệ với Cty Garavanta của Thụy Sĩ để cung cấp thông tin chi tiết về các D.A cáp treo ở thành phố Constantine, Skikda và Tlemcen. Tổng giá trị của những D.A này lên tới 36 triệu euro (hơn 45,7 triệu USD).
Sau khi đàm phán với Adou Sid Ahmed và Salim Hamdane Rachid, “hoa hồng” đã được xác định là 1% giá trị hợp đồng cho mỗi người. Số tiền “hoa hồng” này sau đó được chuyển cho Salim Hamdane Rachid thông qua 2 tài khoản của Ngân hàng BNP Paribas tại Thụy Sĩ dưới những cái tên Fella và Radia Ghrieb. Ngoài ra, theo cam kết của Cty Garavanta, với những hợp đồng trong tương lai, nếu giành được, sẽ trích “hoa hồng” lên đến 2 - 3%.
Chính vì khoản “hoa hồng” hấp dẫn này mà Salim Hamdane Rachid đã tiếp tục sử dụng quyền hạn của mình để giúp Cty Garavanta giành tiếp được hợp đồng của D.A cáp treo ở thành phố Oued Koriche. Hợp đồng này trị giá 12 triệu euro. Đương nhiên, theo cam kết, Salim Hamdane Rachid đã được trích “hoa hồng” là 240 nghìn euro, và được trả bằng tiền mặt.
Không những thế, để tạo niềm tin, Cty Garavanta đã nhiều lần mời 2 vợ chồng Salim Hamdane Rachid đi du lịch, đồng thời tặng nhiều bình rượu vang. Cty Garavanta còn tặng bà Widad Ghreib một đồng hồ chính hãng và nhiều bánh kẹo, chocolate của Thụy Sĩ.
Trước những D.A giao thông “béo bở”, một Cty khác của Pháp cũng đã “nhảy vào cuộc chơi D.A” ở Algeria. Đó là Cty SNCFi. Bằng mọi cách thức, Cty này cũng cố mong giành được hợp đồng liên quan đến hệ thống đường sắt ở thành phố Alger.
Giám đốc Cty SNCFi là Petrovskyl đã thông qua môi giới của Adou Sid Ahmed để nhanh chóng kết thân với Giám đốc Kế hoạch Bộ Giao thông Công chính Algeria Salim Hamdane Rachid. Sau đó, một hợp đồng thực hiện D.A, kéo dài trong 6 năm, đã được ký kết giữa Bộ Giao thông Công chính Algeria và Cty SNCFi. Để cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình này, Cty SNCFi đã quyết định thưởng cho Adou và Salim Hamdane Rachid mỗi người 3.000 euro/tháng, và sẽ kéo dài đến khi D.A kết thúc (6 năm).
Cùng nhảy vào cuộc chơi với Cty SNCFi còn có Cty Keolis (cũng là doanh nghiệp của Pháp). Thông qua Adou Sid Ahmed, doanh nghiệp này đã kết nối được với Zendaoui Tayeb - Tổng Giám đốc Tập đoàn Métro Alger. Nhờ mối quan hệ này, Keolis đã ký được một hợp đồng quản lý hệ thống xe điện ở Thủ đô Alger. Sau khi ký kết, Adou Sid Ahmed được Keolis chi trả mỗi tháng 1.500 euro, và sẽ kéo dài trong 2 năm theo thời hạn của hợp đồng.
Trước “miếng bánh” giao thông quá ngon, các doanh nghiệp của Bồ Đào Nha cũng quyết không để người Pháp và người Italy “ăn mảnh”. Thế nên, Adou Sid Ahmed lại tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc mang lại hợp đồng nghiên cứu, xây dựng tuyến xe điện ở thành phố Setif và Annaba cho Cty TPF Planege của Bồ Đào Nha sau khi nhận được lời hứa hẹn 8% tiền “hoa hồng” môi giới. Tuy nhiên, do có sự “chỉ đạo ngầm” nên D.A này đã không thuộc về Cty của Bồ Đào Nha mà bị một doanh nghiệp của Hàn Quốc “hớt tay trên”. Do vậy, Adou Sid Ahmed đã bị “mất ăn”.
Trở lại với D.A đường và ga xe điện ở thành phố Constantine, mà giá trị hợp đồng lên tới 34 tỷ dinar (hơn 423,3 triệu USD). Theo kết quả điều tra của Nhật báo Tin tức Algeria, Bộ trưởng Giao thông Công chính Algeria Amar Ghoul, vào năm 2007 đã chọn Cty Pazerotti (Chi nhánh của Tập đoàn Alstom tại Italy) và Cty Imprrglio (Italy) là 2 đơn vị tham gia đấu thầu D.A xe điện ở thành phố Constantine. Tại lễ mở thầu, Cty Pazerotti đã nhận được hợp đồng D.A vì đưa ra giá thầu là 35 tỷ dinar (hơn 435,8 triệu USD). Cty Imprrglio đã đưa ra giá cao hơn rất nhiều, lên tới 41 tỷ dinar (hơn 510,2 triệu USD) nên đã bị loại.
Tuy nhiên, ngay sau khi kết quả mở thầu được công bố, trên cương vị Thủ tướng Algeria, ông Abdelaziz Belkhadem (hiện giữ chức Tổng Thư ký FLN, đại diện cá nhân của Tổng thống Abdelaziz Bouteflika), đã can thiệp nhằm thay đổi kết quả mở thầu theo kiểu “quay ngoắt 180 độ”. Bằng chỉ thị của mình, Thủ tướng Abdelaziz Belkhadem đã trao D.A cho Cty Imprrglio. Đồng thời, yêu cầu Tập đoàn Métro Alger phải thực hiện các cuộc đàm phán.
Lý giải cho sự “quay ngoắt 180 độ” này, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Abdelaziz Belkhadem, Tập đoàn Métro Alger cho biết, đã có một sự nhầm lẫn trong việc tính toán tổng giá trị gói thầu mà Cty Imprrglio đưa ra. Theo đó, tổng giá trị thực của gói thầu mà Imprrglio đưa ra chỉ có 34,5 tỷ dinar, nhưng do Imprrglio đưa thêm cả những chi phí “không thuộc phạm vi của D.A” nên tổng giá thầu mới lên đến 41 tỷ dinar. Thế nên, sau khi tính toán lại, với giá thầu 34,5 tỷ dinar (hơn 429,3 triệu USD), Cty Imprrglio đã thắng thầu.
Không chỉ có D.A xe điện ở Constantine, đối với D.A xe điện ở Oran, cũng với chỉ thị can thiệp như vậy, D.A này cuối cùng đã thuộc về Cty Alstom Isolux Corsan của Tây Ban Nha với giá bỏ thầu là 38 tỷ dinar (hơn 472,8 triệu USD).
D.A đường thủy - “cò” quyết không tha
Cảm thấy trên bộ chưa “ăn” đủ, “cò” Adou Sid Ahmed còn “nhảy cả xuống nước” để kiếm chác.
Đầu tiên là D.A đập tràn Tabout được triển khai vào năm 2009. Thông qua sự trung gian môi giới của Adou Sid Ahmed, Cty Razel của Pháp đã giành được hợp đồng trị giá 160 triệu euro. Ngoài tiền “hoa hồng” 1%, Adou Sid Ahmed còn được tặng 1 căn hộ tại khu phố trung tâm Malki ở thành phố Ben Aknoun (phía Bắc Algeria).
Trong các D.A về lĩnh vực thủy lợi, các Cty của Italy cũng không bỏ lỡ thời cơ. Thông qua “cò” Adou Sid Ahmed, Cty CMC đã giành được nhiều hợp đồng về các D.A nước tại Algeria trị giá 31 triệu euro. Theo đó, Adou Sid Ahmed, Abdelkrim Mechia - Giám đốc Nhà máy Nước Quốc gia Algeria và Cherif Rahmani, Bộ trưởng Bộ Quy hoạch Đất đai - Môi trường và Du lịch cùng chia nhau khoản “hoa hồng” 3% giá trị hợp đồng.
Ngoài những D.A nói trên, người ta còn biết đến “danh tiếng” của Adou Sid Ahmed trong lĩnh vực thủy điện thông qua D.A cổ phần hóa Cty Hauts Plateaux. Sau thương vụ cổ phần hóa này, với sự “tiếp sức” của Tổng Giám đốc Cty Quản lý Đập tràn thủy điện Quốc gia Algeria, Cty Vinci của Pháp đã trúng thầu D.A. Và, số tiền 3% “hoa hồng”, Adou Sid Ahmed và Tổng Giám đốc Cty Quản lý Đập tràn thủy điện Quốc gia Algeria đã rất vui vẻ cùng nhau “chia chác”.
Còn với D.A đập tràn Kaf Eddir ở thành phố Tipasa (phía Bắc Algeria), vào tháng 1/2009, Adou Sid Ahmed cũng dễ dàng giúp Cty Pazerotti giành được hợp đồng trị giá 101 triệu euro. Sau hợp đồng này, Adou Sid Ahmed đút túi 350 nghìn euro, trong khi đó, Tổng Giám đốc Cty Quản lý Đập tràn thủy điện Quốc gia Algeria chỉ được có 40 nghìn euro.
Theo tài liệu mà Nhật báo Tin tức Algeria có được, chính do sự thoái hóa biến chất của nhiều quan chức Chính phủ Algeria đã tạo cơ hội tốt hơn bao giờ hết cho “cò” Adou Sid Ahmed mặc sức “tung hoành” ở hầu hết các D.A được thực hiện bởi các doanh nghiệp nước ngoài trong suốt 10 năm qua tại Algeria.
Với khoản “hoa hồng” 1%, nhưng với tổng giá trị các D.A lên tới vài tỷ euro, nghề trung gian môi giới đã mang lại cho Adou Sid Ahmed hàng chục triệu euro. Đứng sau “thành tích” của Adou Sid Ahmed có lẽ chỉ có thể là Salim Hamdane Rachid, Giám đốc Kế hoạch của Bộ Giao thông Công chính Algeria, với số tiền “hoa hồng” đã nhận được lên tới 12 triệu euro.
Để có được những số tiền “hoa hồng” này là sự “góp sức” không nhỏ của các quan chức chính quyền, Chính phủ, những quan chức thoái hóa biến chất, tham nhũng, biển thủ công quỹ, lạm dụng chức vụ quyền hạn, nhận hối lộ… Trong đó có những quan chức cấp cao như Abdelaziz Belkhadem, Cherif Rahmani và Amar Ghoul.
Nhật báo Tin tức Algeria còn chỉ ra rằng, vào thời điểm 2006 - 2009, mặc dù các Chính phủ và các tổ chức phi Chính phủ châu Âu đều xếp Algeria là một trong những quốc gia tham nhũng nhất trên thế giới, thế nhưng, oái ăm thay, trong hầu hết những bê bối tham nhũng như đã nói ở trên, đều có sự góp mặt của các doanh nghiệp châu Âu. Chính những doanh nghiệp này, vì lợi nhuận, đã hình thành nên một hệ thống tham nhũng, hối lộ nhằm để giành được những hợp đồng gói thầu liên quan đến các D.A của Chính phủ Algeria.
Song Minh
