(Thanh tra) - Gọi "chị hai địa ốc" là còn khiêm tốn, bởi nếu xét ở góc độ chỉ là quan chức của một doanh nghiệp (DN) cổ phần tư nhân thì Long Ái Ái - nguyên Phó Giám đốc Ngân hàng (NH) Thương mại Nông thôn huyện Thần Mộc - phải được gắn với những biệt danh khác như "đại đại gia địa ốc" hoặc "đại địa chủ" mới đúng bản chất vụ việc. Không ai ngờ, người đàn bà này lại có trong tay 45 bất động sản (BĐS) ở nhiều tỉnh, TP trực thuộc Trung ương, trong đó nhiều nhất là ở TP Bắc Kinh.
Chỉ đến khi Công an tỉnh Thiểm Tây (miền Bắc Trung Quốc) chính thức bắt giữ Long Ái Ái hồi đầu tháng 3/2013 thì một phần thông tin về khối tài sản của quan chức này mới được tiết lộ. Có điều, dù chỉ là một phần chính thức công bố, nhưng nó cũng đủ khiến nhiều người sốc, bởi họ không thể hình dung được phó giám đốc 1 DN cổ phần, không hề có sự góp vốn của Nhà nước, mà lại có thể tham nhũng, biển thủ một số lượng tiền lớn như vậy để đầu tư vào BĐS - lĩnh vực đòi hỏi không hề ít vốn, với giá trị có thể là vài chục, vài trăm triệu, thậm chí là tiền tỷ (nhân dân tệ - PV).
Với số BĐS Long Ái Ái đang sở hữu (chỉ là con số ban đầu) thì "chị hai địa ốc" này "xứng đáng" đứng trong các hàng ngũ quan tham cấp huyện, cấp tỉnh, thậm chí cấp Trung ương, đã bị các cơ quan điều tra Trung Quốc xử lý trong thời gian qua.
Nhận diện "chị hai địa ốc"
| Tham nhũng từ đầu tư nhà đất là 2 lần tham nhũng. Tham nhũng là lần đầu, sau đó lấy thu nhập tham nhũng đó để đầu tư BĐS, đẩy cao giá thành nhà đất, lấy tiền sinh tiền lại là tham nhũng lần 2. Điều chúng ta có thể thấy là, tham quan, các nhà đầu tư BĐS và chính quyền địa phương đều là những người có được lợi ích từ hành vi rửa tiền này, chỉ dân chúng mới là người bị hại. |
Long Ái Ái, 49 tuổi, vốn là Phó Giám đốc NH Thương mại Nông thôn huyện Thần Mộc, tỉnh Thiểm Tây (từ đây gọi tắt là NH Thần Mộc - PV). NH này là một đơn vị tín dụng nông thôn liên xã của huyện Thần Mộc, là tổ chức kinh doanh tiền tệ theo pháp nhân DN cổ phần, do nông dân trong huyện, các hộ công thương nông thôn, các DN và các tổ chức kinh tế tư nhân cùng góp vốn, không có sự góp vốn của Nhà nước. NH này hoạt động theo cơ chế kinh doanh tự chủ, tự chịu trách nhiệm lỗ lãi và mạo hiểm kinh doanh.
Ban đầu, Long Ái Ái vào làm tại NH này theo dạng tuyển dụng cán bộ hợp đồng. Sau một thời gian dài làm việc thì được đề bạt làm Phó Giám đốc dưới sự điều hành và quản lý trực tiếp của Giám đốc và Hội đồng Quản trị. Như vậy, Long Ái Ái không phải là công chức thuộc diện Nhà nước quản lý.
Đến tháng 6/2012, Long Ái Ái đã chủ động nộp đơn xin từ chức và đến tháng 1/2013 thì được Chủ tịch Hội đồng Quản trị NH Thần Mộc chấp nhận đơn.
Nhiều người cho rằng, việc Long Ái Ái đột ngột từ chức là nằm trong kế hoạch trốn tội dần dần của nữ Phó Giám đốc này.
Tuy nhiên, chỉ ngay sau khi Long Ái Ái miễn nhiệm, cơ quan điều tra đã nhanh chóng nhận thấy những bất minh trong chi tiêu tài chính của NH này nên lập tức tiến hành những cuộc điều tra sơ bộ xoay quanh Long Ái Ái.
Chỉ sau một thời gian ngắn, đến đầu tháng 3/2013, cơ quan điều tra đã phát hiện ra những con số gây chấn động dư luận. Theo kết quả ban đầu, Long Ái Ái hiện đang sở hữu ít nhất 4 hộ khẩu ở các tỉnh, TP khác nhau, 2 chứng minh thư nhân dân, và đặc biệt, "chị hai địa ốc" này đang nắm giữ 45 BĐS với tổng diện tích ước tính khoảng 10.000m2, được đứng dưới nhiều cái tên khác nhau và nằm ở nhiều tỉnh, TP khác nhau. Theo luật pháp Trung Quốc quy định, mỗi công dân Trung Quốc chỉ được cấp 1 hộ khẩu và 1 chứng minh thư duy nhất. Thế nhưng, với "chị hai địa ốc" thì việc sở hữu hơn 1 hộ khẩu và 1 chứng minh thư lại trở nên quá dễ dàng. Tất cả đều do đồng tiền "dẫn lối, chỉ đường".
Sau khi vụ việc này dần được sáng tỏ, Cơ quan Công an TP Bắc Kinh cũng nhanh chóng mở cuộc điều tra, và đã phát hiện ra Long Ái Ái hiện đang có 1 hộ khẩu, ít nhất 24 căn hộ cùng nhiều xe hơi đăng ký ở TP Bắc Kinh, với tổng giá trị lên tới 1 tỷ nhân dân tệ (khoảng gần 161 triệu USD).
Còn ở tỉnh Thiểm Tây, theo điều tra ban đầu, Long Ái Ái cũng sở hữu hàng chục BĐS dưới nhiều tên khác nhau, trong đó có khối BĐS trị giá hàng chục triệu nhân dân tệ.
Quan chức chính quyền không thể vô can
Trong vụ án này, việc Long Ái Ái sở hữu nhiều BĐS chỉ là khía cạnh tham nhũng, biển thủ công quỹ và có thể không liên quan gì đến giới chức. Tuy nhiên, việc Long Ái Ái sở hữu ít nhất 4 hộ khẩu và 2 chứng minh thư thì không thể nói không có sự tiếp tay, "bảo kê" của các quan chức chính quyền, cho dù Long Ái Ái làm quan chức ở DN không thuộc Nhà nước quản lý.
Long Ái Ái làm ở DN cổ phần, nhưng lại đột ngột từ chức, theo nhận định của cảnh sát, đây có thể là hình thức vừa để trốn tội, vừa để xóa đi mọi mối liên hệ với các quan chức chính quyền. Việc Long Ái Ái từ chức có thể là bước khởi đầu cho quá trình quy tập tất cả những mối BĐS về với "chính chủ". Bởi những khối BĐS của Long Ái Ái đang được đứng tên bởi những chứng minh thư, những hộ khẩu gian lận, giả mạo nên sau khi quy tập hết khối BĐS này về với "chính chủ", Long Ái Ái có thể sẽ hủy bỏ những chứng minh thư và hộ khẩu sai trái. Việc làm này vừa có lợi cho Long Ái Ái, lại vừa giúp các quan chức chính quyền, vốn đã "nhúng chàm" để giúp Ái Ái, có thể "phủi tay" không còn mối liên hệ mờ ám nào với Ái Ái, và lại tiếp tục con đường quan lộ thênh thang.
Chính vì thế, ngay từ khi bắt đầu điều tra "chị hai địa ốc", cảnh sát cũng đồng thời thành lập một ban công tác đặc biệt để giám sát và điều tra các quan chức chính quyền bị nghi ngờ đã nâng đỡ, trợ giúp cho Long Ái Ái. Chính ban công tác đặc biệt này đã làm cho tiến trình điều tra vụ án Long Ái Ái trở nên thuận tiện hơn rất nhiều, bởi chỉ sau 1 thời gian ngắn điều tra, cơ quan chức năng đã phát hiện từ năm 2004 - 2008, Long Ái Ái đã làm thủ tục nhập hộ khẩu trái phép tại tỉnh Sơn Tây và TP Bắc Kinh. Riêng tại tỉnh Thiểm Tây, Long Ái Ái sở hữu trong tay 2 hộ khẩu ở 2 nơi khác nhau là TP Tây An (thủ phủ của tỉnh Thiểm Tây) và huyện Thần Mộc.
Theo Công an TP Bắc Kinh, họ đã điều tra rõ việc Long Ái Ái đồng thời có hộ khẩu Bắc Kinh, và hộ khẩu này được làm một cách phi pháp. Cũng theo Công an TP Bắc Kinh, các quan chức liên quan đã bị đình chỉ công tác và bắt tạm giữ để phục vụ cho cuộc điều tra. Ngoài ra, toàn bộ BĐS và xe hơi của Long Ái Ái tại Bắc Kinh đã bị niêm phong.
Còn tại Sơn Tây và Thiểm Tây, toàn bộ tài sản của Long Ái Ái mà cảnh sát đã điều tra ra cũng bị phong tỏa và niêm phong để phục vụ cho công tác điều tra. Các quan chức liên quan lần lượt bị thẩm vấn, bị tạm đình chỉ chức vụ hoặc bị bắt tạm giữ để tiếp tục điều tra.
Thực hư vụ bắt giữ "chị hai địa ốc"
Trong vụ án này, dù theo tuyên bố của Công an tỉnh Thiểm Tây, họ đã bắt giữ Long Ái Ái, nhưng không khỏi có những nghi ngờ về việc bắt giữ này. Bởi theo chính quyền huyện Thần Mộc thì, kể từ khi thông tin Long Ái Ái bị bắt giữ, họ chưa một lần liên hệ được với Long Ái Ái và cũng chưa được chính quyền tỉnh Thiểm Tây mời đến phối hợp làm việc hay chứng thực việc bắt giữ Long Ái Ái.
Nhiều người nghi ngờ, nếu việc bắt giữ này chỉ là hình thức "nghi binh" hoặc là để trấn an dư luận, thì với tài "xuất quỷ, nhập thần" của Long Ái Ái (thể hiện ở chỗ có trong tay nhiều chứng minh thư và hộ khẩu), rất có thể, Long Ái Ái sẽ tìm cách trốn chạy ra nước ngoài.
Theo Hứa Lam Đình, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Hành pháp, Hiệp hội Luật sư TP Bắc Kinh, nếu Long Ái Ái chạy đến quốc gia có ký kết điều ước dẫn độ với Trung Quốc thì việc dẫn độ Long Ái Ái khá dễ dàng, còn nếu chạy đến quốc gia không có dẫn độ tư pháp mà chỉ có hỗ trợ tư pháp thì có thể đề nghị quốc gia đó hỗ trợ trả về Trung Quốc. Còn nếu Long Ái Ái trốn đến quốc gia không có điều ước dẫn độ cũng như hỗ trợ tư pháp thì trừ khi Ái Ái tự nguyện về nước, nếu không sẽ vô cùng phức tạp.
Bên cạnh đó, đại diện Ủy ban huyện Thần Mộc cũng cho biết thêm, cho đến nay, họ vẫn chưa nhận được thông tin cụ thể về việc bắt giữ Long Ái Ái từ phía chính quyền tỉnh Thiểm Tây. Về mặt nguyên tắc, Long Ái Ái vẫn chưa xin thôi chức Đại biểu HĐND của thị trấn này trước khi bị bắt nên vẫn chưa thể khai trừ người này mà cần chờ chính quyền tỉnh Thiểm Tây công bố chính thức để chính quyền huyện Thần Mộc có biện pháp xử lý phù hợp với quy định của pháp luật.
Một giáo sư luật của Trường Đại học Nhân dân Trung Quốc cho biết, theo quy định của Luật Đại biểu HĐND các cấp và HĐND toàn quốc nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thì, các Đại biểu HĐND cấp huyện trở lên, nếu chưa đến thời kỳ họp Đại hội đương cấp, khi chưa được sự cho phép của Ủy ban Thường vụ Đại hội thì người đó không phải chịu phán quyết hình sự hoặc bắt giữ.
Nếu như cơ quan điều tra mà tìm ra chứng cứ, có hành vi bắt giữ hoặc hạn chế tự do đối với Đại biểu HĐND thì phải báo cáo với Chủ tịch HĐND hoặc Ủy ban Thường vụ cấp đó rồi mới được thực hiện. Đồng thời, khi có kết quả điều qua chính thức, yêu cầu HĐND cấp đó tiến hành trình tự bãi nhiễm, chấm dứt tư cách đại biểu của cá nhân có liên quan. Thế nhưng, cho đến nay, HĐND huyện Thần Mộc lại chưa nhận được thông tin chính thức bằng văn bản của chính quyền tỉnh Thiểm Tây về việc bắt giữ Long Ái Ái, nên việc bắt giữ này càng khiến công chúng nghi hoặc.
BĐS = Tham nhũng + Rửa tiền
Vụ bắt giữ Long Ái Ái đã cho thấy một lỗ hổng rất lớn trong cách quản lý lĩnh vực BĐS hiện nay ở Trung Quốc. Cơn sốt BĐS hiện đang được các tham quan Trung Quốc tận dụng một cách triệt để như một hình thức rửa tiền nhanh chóng nhất, với khối lượng và giá trị lớn nhất.
Theo con số thống kê sơ bộ, toàn bộ giá trị tài sản (chủ yếu là BĐS) tính theo giá thị trường hiện nay của Long Ái Ái có thể lên tới hàng chục tỷ nhân dân tệ. Tất nhiên, giá trị đó đã được các đại gia BĐS "thổi" lên gấp hàng chục lần trong quá trình mua đi, bán lại trong lĩnh vực BĐS. Tuy nhiên, đó vẫn là con số quá lớn đối với đại đa số người dân Trung Quốc, và họ không hiểu vì sao, Phó Giám đốc của 1 DN cổ phần cấp huyện lại có thể có được nhiều BĐS đến như vậy.
Theo con số thống kê đất đai, ở Bắc Kinh hiện này có khoảng 3,8 triệu căn hộ bỏ không. Bỏ không không có nghĩa là chưa bán được mà bỏ không nghĩa là đã bán được nhưng chưa ai đến ở. Chính vì thế mà việc Long Ái Ái sở hữu đến 24 BĐS ở Bắc Kinh cũng chẳng phải là chuyện lạ. Và, cũng qua vụ án này mới hiểu được một phần nguyên nhân vì sao giá đất đai không thể ổn định được. Trong khi thanh niên khổ sở, vất vả, nhịn ăn, nhịn uống mấy chục năm cũng chẳng đủ trả đợt thanh toán đầu tiên khi mua nhà, thì các đại gia, các "chị hai địa ốc" lại ôm giữ rất nhiều BĐS để chờ tăng giá.
Trong số những đại gia ôm giữ BĐS lại có không ít là quan chức đương thời, chỉ đến khi bị phát hiện và bị bắt giữ vì tham nhũng, biển thủ công quỹ, người ta mới biết rằng, một lượng lớn BĐS đang nằm trong tay những quan tham, trong đó chắc chắn có cả những người chưa bị phát hiện. Thế nên, việc Long Ái Ái tham nhũng và sở hữu một lượng lớn BĐS, với dư luận thì "choáng", nhưng trên thực tế, số lượng quan tham sở hữu BĐS như Long Ái Ái không phải là ít. Điển hình như gần đây nhất, cơ quan điều tra đã vạch mặt, chỉ tên Triệu Hải Tân - Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Sở Công an TP Lục Phong (tỉnh Quảng Đông) vì hành vi tham nhũng, rửa tiền bằng cách mua BĐS. Theo kết quả điều tra, Triệu Hải Tân đã sử dụng danh nghĩa là DN để đầu tư BĐS, nhưng trong quá trình đầu tư, Triệu Hải Tân đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để làm giả giấy tờ nhà đất. Đến khi bị bắt giữ, Triệu Hải Tân sở hữu con số BĐS lớn đến không ngờ: 170 căn hộ. Ngoài ra, cũng gần giống Long Ái Ái, Triệu Hải Tân cũng sở hữu 2 chứng minh thư nhân dân.
Trước kia, người dân Trung Quốc chỉ có thể nghĩ, quan tham sở hữu cùng lắm là dăm ba căn nhà, và họ không dám tưởng tượng các quan tham có thể sở hữu 10 - 20 căn. Thế nhưng, tại thời điểm hiện tại, số lượng BĐS mà các quan tham sở hữu đã vượt qua con số tưởng tượng của người dân, với con số lên tới vài chục, thậm chí là cả trăm BĐS.
Từ số liệu này có thể thấy, nguyên nhân vì sao trong thời gian gần đây, Chính phủ Trung Quốc liên tục và kiên quyết áp dụng biện pháp công khai tài sản của các quan chức. Bởi chỉ khi công khai tài sản (trong đó có BĐS) thì nhiều màn bí mật của các quan tham mới bị vạch trần. Thế nên, việc nhiều quan chức (trong đó đa số là quan tham, những người đã "nhúng chàm") phản đối kịch liệt việc công khai tài sản cũng là điều đương nhiên. Theo quan điểm của những quan chức này, việc công khai tài sản sẽ làm ảnh hưởng đến ổn định xã hội và kích thích mâu thuẫn xã hội. Nhưng, trên thực tế, những quan chức này không muốn, và không thể công khai tài sản, bởi nếu công khai, công chúng thực sự không chịu nổi vì lòng tham của các vị quan tham này.
Trong các vụ tham nhũng đình đám thời gian qua ở Trung Quốc, phần lớn đều có dính líu tới lĩnh vực BĐS. Các phương tiện thông tin đại chúng Trung Quốc đã có nhiều bài về một hiện thực đáng sợ hiện nay, đó là lĩnh vực BĐS ở Trung Quốc đang trở thành mảnh đất màu mỡ và dễ dàng để các quan tham rửa những đồng tiền tham nhũng, nhận hối lộ và biển thủ công quỹ.
Thông qua con đường đầu tư BĐS, các quan tham đã "rửa" được rất nhiều đồng tiền bẩn. Để làm được việc này, họ đã lạm dụng chức vụ quyền hạn, dùng nhiều thân phận khác nhau để tránh bị kiểm tra, kiểm soát. Họ dùng thu nhập phi pháp để mua đất đai, nhà cửa, một phương thức đầu tư an toàn hơn gửi tiền trong NH.
Hơn nữa, việc mua đi, bán lại BĐS lại tiếp tục làm tăng giá trị thu nhập từ đồng tiền tham nhũng. Điều quan trọng là, họ đã dùng nhiều chứng minh thư để mua nhà, thuê nhà, bán nhà để rửa sạch những đồng tiền phi pháp. Rửa tiền thông qua các hoạt động hợp pháp hoặc xây dựng quá trình đầu tư giả để che giấu các thu nhập phi pháp.
Rõ ràng, hành vi tham nhũng từ đầu tư nhà đất là 2 lần tham nhũng. Tham nhũng là lần đầu, sau đó lấy thu nhập tham nhũng đó để đầu tư BĐS, đẩy cao giá thành nhà đất, lấy tiền sinh tiền lại là tham nhũng lần 2. Điều chúng ta có thể thấy là, tham quan, các nhà đầu tư BĐS và chính quyền địa phương đều là những người có được lợi ích từ hành vi rửa tiền này, chỉ dân chúng mới là người bị hại.
| Theo một quan chức của Ủy ban Xây dựng Nhà ở tỉnh Thiểm Tây, mặc dù trong số những BĐS của Long Ái Ái bị cơ quan điều tra phát hiện và phong tỏa, có nhiều BĐS đang được cho thuê làm địa điểm kinh doanh, nhưng theo quy định của pháp luật, các tổ chức, cá nhân thuê địa điểm vẫn tiếp tục được kinh doanh cho đến khi quá trình điều tra kết thúc. Trong quá trình điều tra, những BĐS này không được phép sang nhượng, mua đi bán lại, còn các hoạt động kinh doanh vẫn tiếp tục được triển khai. Khi nào cơ quan chức năng có quyết định tịch thu tài sản, lúc đó mới tiến hành thỏa thuận với người đang thuê địa điểm kinh doanh để giải quyết, kéo dài thời gian thuê đến hết thời hạn hợp đồng hoặc bồi thường để chấm dứt hợp đồng. |
Song Minh
