Người dân cung cấp thông tin cho phóng viên. Ảnh: LHC

Lập hồ sơ "khống", ưu ái người nhà duyệt chi sai đối tượng gần 200 triệu đồng

Chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp nhằm khôi phục vùng bị thiệt hại do thiên tai theo Nghị định 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp người dân vơi bớt khó khăn sau bão lũ. Thế nhưng, tại thôn Bồng Lai 1, xã Bố Trạch, chính sách này đã bị biến tướng nghiêm trọng do sự thiếu minh bạch, tắc trách từ chính những cán bộ cốt cán của thôn. Sau đơn thư kiến nghị của công dân và kết quả xác minh, UBND xã Bố Trạch đã ban hành Thông báo kết luận số 918/TB-UBND, phơi bày hàng loạt khuất tất trong công tác hỗ trợ thiệt hại lâm nghiệp do cơn bão số 10 năm 2025 gây ra. Trước đó, Phòng Kinh tế xã đã tham mưu đề xuất UBND xã thu hồi hơn 193 triệu đồng nộp trả ngân sách Nhà nước do chi sai đối tượng.

Theo kết luận của UBND xã Bố Trạch, nội dung phản ánh của công dân về việc "có hộ bị thiệt hại rừng nhưng không được hỗ trợ" là hoàn toàn chính xác. Đáng buồn thay, nguyên nhân không phải do sót hồ sơ khách quan, mà vì Trưởng thôn đã không thông báo trực tiếp đến các hộ dân. Do không biết để kê khai, quyền lợi chính đáng của nhiều hộ dân bị thiệt hại rừng trên 30% đã không có trong danh sách gửi lên xã.

Người dân chỉ về 10 ha không thiệt hại gì lại được hỗ trợ. Ảnh: LHC

Trái ngược với sự thiệt thòi của Nhân dân, gia đình và người thân của các cán bộ thôn lại "được ưu ái" một cách bất thường. Kết quả xác minh cho thấy, trong số 48 hộ nằm trong danh sách được nhận hỗ trợ, có tới 15 hộ là cá nhân và người thân của đội ngũ cốt cán thôn, chiếm tỷ lệ 31,25%.

Điển hình là ông Hoàng Việt – Trưởng thôn Bồng Lai 1 cùng 6 hộ người thân (gồm anh trai Hoàng Chí Thanh, chị gái Phạm Thị Hợi và các cháu: Hoàng Văn Cảnh, Hoàng Văn Hải, Hoàng Văn Sơn, Hoàng Văn Khánh); ông Trần Văn Tuyến – Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ban công tác Mặt trận thôn với 2 hộ em vợ (Phạm Minh, Phạm Bình); hay ông Hoàng Văn Mỹ – Chi hội Trưởng Cựu chiến binh cùng 2 con đẻ...

Nghiêm trọng hơn, đối với danh sách các hộ bị sai lệch diện tích, hồ sơ không đủ điều kiện hoặc tỷ lệ thiệt hại chưa đến 30% nhưng vẫn được lập danh sách hỗ trợ, có tới 10 người là cán bộ ban ngành thôn và người thân, chiếm tỷ lệ áp đảo 55,5%. Điều này đặt ra dấu hỏi lớn về tính khách quan và đạo đức công vụ của những người đứng đầu địa phương.

Quy trình "tự biên tự diễn" và cái giá phải trả

Sự việc chỉ vỡ lở khi dòng tiền hỗ trợ đợt 1 (70%) được giải ngân và vấp phải sự phản ứng dữ dội của Nhân dân. Cơ quan chức năng làm rõ, dù Trưởng thôn có thông báo mang tính hình thức trên nhóm “Messenger” và ghi biên bản họp thôn, nhưng trên thực tế lại không đi thông báo hết cho toàn thể bà con. Đặc biệt, sau khi tự lập danh sách, Ban chỉ huy thôn hoàn toàn không thông qua hội nghị họp dân để người dân được biết, kiểm tra và giám sát. Một quy trình khép kín được thiết lập giữa Trưởng thôn, Bí thư chi bộ và các ban ngành thôn để ký biên bản kiểm tra rồi gửi thẳng lên Phòng Kinh tế xã.

Hậu quả của việc thiếu trách nhiệm và cấu kết lập hồ sơ không đúng thực tế này là việc chi trả sai đối tượng tràn lan. Nhiều hộ kê khai vượt diện tích thực tế (như hộ Hoàng Văn Tứ khai 4 ha nhưng thực tế đạt 1,2 ha); có 3 hộ kê khai trên diện tích đất nhận khoán bất hợp pháp của bên thứ ba là Công ty TNHH LCN Quảng Bình; hay có trường hợp kê khai trùng lên phần đất của hộ khác đã nhận tiền ở thôn Khương Hà 2. Cá biệt, hộ ông Hoàng Văn Khánh còn được Trưởng thôn lập trùng danh sách 2 lần nhằm trục lợi hỗ trợ.

Từ phản ánh của Nhân dân, UBND xã Bố Trạch đã ra quyết định thu hồi hơn 193 triệu đồng chi sai. Trong ảnh: Đại diện các hộ dân thôn Bồng Lai 1 thông tin tới phóng viên Báo Thanh tra. Ảnh: LHC

Tổng số tiền cấp sai đợt 1 buộc phải thu hồi nộp trả ngân sách Nhà nước lên tới 193.125.000 đồng đối với 17 hộ dân. Tính đến thời điểm ban hành kết luận (ngày 29/5/2026), cơ quan chức năng mới chỉ thu hồi được từ 2 hộ (trong đó hộ Trưởng thôn Hoàng Việt nộp trả 15.750.000 đồng, hộ Hoàng Lâm nộp trả 5.250.000 đồng), số tiền hơn 172 triệu đồng còn lại vẫn đang tiếp tục đôn đốc thu hồi.

Cần xử lý nghiêm minh để làm gương

Thông báo kết luận của UBND xã Bố Trạch đã chỉ rõ trách nhiệm trực tiếp thuộc về ông Hoàng Việt (Trưởng thôn) và ông Trần Văn Tuyến (Bí thư Chi bộ, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn) do thiếu trách nhiệm, vi phạm quy trình công khai minh bạch. Bên cạnh đó, Phòng Kinh tế xã cũng không thể đùn đẩy trách nhiệm khi quá trình tổng hợp, thẩm định hồ sơ quá lỏng lẻo, thiếu kiểm tra chi tiết dẫn đến việc tham mưu chi trả sai dòng tiền chính sách.

UBND xã Bố Trạch đã yêu cầu Phòng Kinh tế xã, Chi bộ và Ban chỉ huy thôn Bồng Lai 1 tổ chức kiểm điểm nghiêm túc tập thể, cá nhân liên quan, đồng thời đề xuất hình thức xử lý kỷ luật thích đáng.

Sai phạm tại thôn Bồng Lai 1 là bài học đắt giá về việc buông lỏng giám sát quyền lực ở cấp cơ sở. Tiền hỗ trợ thiên tai là để sẻ chia hoạn nạn với Nhân dân, tuyệt đối không thể biến thành cái “bánh lợi ích” chia nhau trong nội bộ người thân của cán bộ thôn. Người dân địa phương đang trông chờ một hình thức xử lý nghiêm minh, thấu tình đạt lý từ Đảng ủy và UBND xã Bố Trạch để lấy lại niềm tin trong quần chúng.