Rác thải tấn công đồng ruộng

Tại xã Nhật Tân, huyện Kim Bảng, khu tập kết rác thải được UBND xã bố trí ngay sát đường đi vào khu trang trại Đồng Bề, là nơi tập trung chăn nuôi gia súc, gia cầm của xã.

Loay hoay với chiếc xe cải tiến chất đầy rác cao hơn đầu người, ông Nguyễn Như Thọ, phụ trách thu gom rác thải tại xóm 13 và 14 cho biết, mỗi ngày phải thu gom và đổ vào bãi rác tập trung này từ 4 - 5 xe rác, ước chừng khoảng 6m3 rác. Khi ông Thọ trút đổ xe rác xuống bãi, chúng tôi thấy, ngoài những rác thải sản xuất, sinh hoạt còn có xác chó, mèo, gia cầm, chuột...

Ông Nguyễn Như Thanh, một hộ sản xuất có trang trại nằm ngay gần bãi rác thải tập trung xã Nhật Tân cho biết, gia đình chuyển vào khu sản xuất được 7 năm, thời gian đầu làm ăn rất thuận lợi. Nhưng, khoảng 4 năm trở lại đây, khi rác thải tại các thôn được đổ dồn về thì môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến việc sản xuất, kinh doanh của gia đình.

Gia đình ông Thanh được giao 1,4 mẫu để xây dựng, phát triển kinh tế trang trại, cao điểm trong chuồng có trên 40 con lợn, hàng nghìn con gà, vịt. Hiện nay, ông Thanh không dám nuôi nữa vì môi trường ô nhiễm đã ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng, phát triển của gia súc, gia cầm. Thay vào đó, gia đình chỉ dám nuôi thả cá. Theo ông Thanh phản ánh, mỗi ngày có khoảng 20 xe rác được tập kết, rác bị dồn ứ, chất đống, mùi rất khó chịu nhưng hoàn toàn không được rắc vôi bột hay có biện pháp xử lý. Mỗi tuần 1 lần, khi người ta đốt rác, gia đình ông Thanh phải vào trong làng để tránh hít phải mùi khói khét.

Đầu năm 2012, tại khu vực trang trại tập trung này đã xuất hiện ổ dịch cúm gia cầm khiến chính quyền và người dân phải tiêu huỷ hàng nghìn con vịt, ngan.

Những vướng mắc chung

Ông Nguyễn Quang Tình, Chủ tịch UBND xã Nhật Tân cho rằng, tại địa phương có nhiều nghề truyền thống, trên 11.000 nhân khẩu nên lượng rác tương đối nhiều, mỗi tháng thu gom khoảng trên 100 tấn rác. Xã không có nguồn kinh phí để phục vụ việc thu gom, xử lý rác thải nên đã huy động đóng góp từ người dân ở mức 2.000 đồng/khẩu/tháng. Số tiền này sẽ được dùng để chi trả cho người thu gom rác và mua vật tư xử lý rác tại các khu tập trung rác ở xóm 5 và xóm 13.

Ông Tình khẳng định: “Đáng lẽ ra, rác thải sau khi được tập trung tại bãi rác của xã phải được vận chuyển đến những nơi xử lý rác thải của tỉnh, hoặc phải chôn lấp theo đúng quy định. Nhưng, các vấn đề tiên quyết vẫn là kinh phí và hệ thống giao thông thuận lợi thì xã Nhật Tân đều vướng”.

Hiện trạng xử lý rác thải tại xã Nhật Tân cũng là việc đang diễn ra phổ biến tại các địa phương khác trên địa bàn tỉnh Hà Nam: Rác được thu gom đến bãi tập trung rồi đốt.

Ông Trần Đăng Trình, Chi cục Trưởng Chi cục Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nam cho biết, theo quy hoạch xây dựng nông thôn mới, bình quân mỗi xã, thị trấn có từ 1 - 2 bãi rác thải tập trung, phần lớn quy hoạch ở cánh đồng. Tại mỗi địa phương đều thành lập tổ thu gom rác thải và hoạt động rất tích cực. Nhưng, phần lớn lượng rác thu gom về đều đốt ngay tại bãi chứ không được đem đến các nhà máy xử lý rác thải tập trung. Nguyên nhân chủ yếu do kinh phí hạn chế; đường vào bãi rác tập trung rất khó đi, xe lớn không thể vào để vận chuyện rác được.

Cũng theo ông Trình, tỉnh Hà Nam đã xây dựng Nhà máy Xử lý rác thải sinh hoạt với công suất 4 tấn rác/giờ tại huyện Duy Tiên và Nhà máy Chế biến phân hữu cơ từ rác thải sinh hoạt đặt tại xã Thanh Thuỷ, huyện Thanh Liêm 120 tấn/ngày đêm. Có điều, cả 2 nhà máy này đều hoạt động cầm chừng, hoặc đang trong quá trình bàn giao đơn vị quản lý.

Hà Nam đặt mục tiêu đến năm 2015 có 90% rác thải nông thôn được thu gom, trong đó có 50% được xử lý. Xem ra, các cấp, ngành hữu quan tỉnh Hà Nam còn phải làm rất nhiều việc, đặc biệt cần khắc phục những bất cập trong thu gom, xử lý rác thải như trên.

Đức Phương