Tổ công tác số 2, Cục II Thanh tra Chính phủ làm việc với tỉnh Nghệ An đôn đốc địa phương thực hiện tháo gỡ khó khăn các dự án tồn đọng, nhà đất dôi dư. Ảnh: Văn Thanh

Nghệ An rà soát toàn diện hàng nghìn cơ sở nhà, đất sau sắp xếp

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy, Nghệ An trở thành một trong những địa phương có khối lượng nhà, đất công cần rà soát, sắp xếp và xử lý rất lớn. Vì vậy, việc triển khai chuyên đề thanh tra các cơ sở nhà, đất dôi dư được xem là nhiệm vụ quan trọng nhằm chống thất thoát, lãng phí tài sản công và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Kết quả rà soát cho thấy toàn tỉnh Nghệ An hiện có 4.268 cơ sở nhà, đất sau sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó bao gồm 109 cơ sở tiếp nhận từ các bộ, ngành Trung ương.

Thanh tra tỉnh Nghệ An nêu những khó khăn, kiến nghị trong quá trình thực hiện việc thanh tra các dự án khó khăn, nhà đất dôi dư trên địa bàn. Ảnh: Văn Thanh

Trên cơ sở rà soát, tỉnh Nghệ An đã phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý đối với các cơ sở nhà, đất theo nhiều hình thức khác nhau. Có 3.560 cơ sở tiếp tục được giữ lại sử dụng phục vụ nhiệm vụ chính trị và hoạt động chuyên môn; 86 cơ sở được điều chuyển trong nội bộ các đơn vị sự nghiệp; 108 cơ sở được bàn giao cho các cơ quan Trung ương như công an, tòa án, viện kiểm sát.

Đáng chú ý, 40 cơ sở được Nghệ An chuyển đổi công năng sang phục vụ các thiết chế văn hóa, công trình công cộng, góp phần đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng tại cơ sở. Cùng với đó, 474 cơ sở đã được thu hồi để tổ chức quản lý, xử lý theo quy định, trong đó 23 cơ sở được giao Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý và 451 cơ sở được bàn giao cho các xã, phường quản lý.

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Nghệ An Nguyễn Tùng Sơn phát biểu tại buổi làm việc với Tổ công tác số 2, Cục II Thanh tra Chính phủ về đôn đốc Nghệ An thực hiện các cuộc thanh tra chuyên đề. Ảnh: Văn Thanh

Để đánh giá thực chất hiệu quả sử dụng tài sản công, các đoàn thanh tra chuyên đề của Thanh tra tỉnh Nghệ An đã tiến hành kiểm tra hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn tỉnh. Qua rà soát bước đầu cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều bất cập cần được xử lý. Không ít cơ sở được xây dựng từ nhiều năm trước đã xuống cấp nghiêm trọng, hết thời gian khấu hao hoặc thất lạc hồ sơ pháp lý. Một số cơ sở chưa hoàn thiện giấy tờ đất đai, gây khó khăn trong công tác quản lý và xác định giá trị tài sản.

Đặc biệt, vẫn còn tình trạng một số cơ sở sử dụng chưa đúng mục đích hoặc chưa phát huy được hiệu quả. Nhiều khu nhà, đất hiện đang bỏ trống, chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng, dẫn đến lãng phí nguồn lực công.

Từ thực tiễn thanh tra, tỉnh Nghệ An đang tập trung đánh giá hiệu quả sử dụng từng cơ sở, lượng hóa mức độ lãng phí và xây dựng phương án xử lý phù hợp nhằm đưa quỹ nhà, đất dôi dư vào khai thác hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Từng bước tháo gỡ các dự án kéo dài, tồn đọng nhiều năm

Song song với việc xử lý tài sản công dôi dư, Nghệ An cũng đang đẩy mạnh rà soát, phân loại và tháo gỡ các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài.

Theo kết quả tổng hợp, trên địa bàn tỉnh Nghệ An có 33 dự án được cập nhật trong danh mục dự án khó khăn, vướng mắc cần theo dõi, xử lý. Trong đó, phần lớn các dự án đã được thanh tra, kiểm tra và có kết luận xử lý.

Đối với nhóm dự án rà soát đợt đầu, nhiều tín hiệu tích cực đã xuất hiện. Hai dự án đã cơ bản tháo gỡ được các khó khăn, vướng mắc; sáu dự án đã có kết luận thanh tra và đang được triển khai xử lý theo các cơ chế, chính sách mới của Trung ương; 16 dự án đang được rà soát lại giá đất và nghĩa vụ tài chính để làm cơ sở xử lý dứt điểm.

Lãnh đạo Cục II Thanh tra Chính phủ phát biểu tại buổi đôn đốc tỉnh Nghệ An thực hiện các cuộc thanh tra chuyên đề về nhà đất công dôi dư và các dự án vướng mắc, khó khăn. Ảnh: Văn Thanh

Bên cạnh đó, một số dự án đang tiếp tục được Nghệ An chỉ đạo hoàn thiện phương án xử lý sau thanh tra nhằm bảo đảm đúng quy định pháp luật và phù hợp thực tiễn địa phương.

Đối với nhóm dự án tiếp tục rà soát trong năm 2026, các cơ quan chức năng đang tiến hành phân loại theo từng nhóm vấn đề cụ thể. Những dự án đủ điều kiện áp dụng các cơ chế đặc thù sẽ được xem xét tháo gỡ để sớm đưa vào triển khai. Đối với những nội dung vượt thẩm quyền, tỉnh Nghệ An sẽ tổng hợp, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết.

Đáng chú ý, qua rà soát sơ bộ, Ban Chỉ đạo 707 của tỉnh Nghệ An dự kiến tiếp tục xem xét thêm 93 dự án để phân loại, đánh giá và đề xuất phương án xử lý trong thời gian tới. Đây được xem là khối lượng công việc rất lớn, cho thấy quyết tâm của tỉnh trong việc xử lý triệt để các dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm.

Không chỉ các dự án sử dụng đất, tỉnh Nghệ An cũng đang tập trung giải quyết những dự án đầu tư công tồn đọng. Theo thống kê, toàn tỉnh có 130 dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước gặp khó khăn, vướng mắc hoặc chậm tiến độ.

Các sở, ngành ở Nghệ An nêu những kiến nghị vướng mắc với Tổ công tác số 2, Cục II Thanh tra Chính phủ tại buổi đôn đốc thực hiên thanh tra chuyên đề ở Nghệ An. Ảnh: Văn Thanh

Đến nay, 23 dự án đã được xử lý dứt điểm thông qua việc hoàn thành, đưa vào sử dụng hoặc được bố trí nguồn vốn phù hợp. Đối với 106 dự án còn lại, các chủ đầu tư đã đề xuất phương án xử lý cụ thể như dừng thực hiện, bố trí vốn đến điểm dừng kỹ thuật hoặc tiếp tục đầu tư hoàn thành công trình.

Qua rà soát, tỉnh Nghệ An xác định có 65 dự án có thể giải quyết theo thẩm quyền địa phương và không cần đưa vào diện theo dõi đặc biệt. Trong khi đó, 42 dự án còn lại sẽ tiếp tục được theo dõi, chỉ đạo để tổng hợp báo cáo Trung ương xem xét tháo gỡ.

Việc triển khai đồng bộ hai chuyên đề thanh tra về dự án khó khăn, vướng mắc và cơ sở nhà, đất dôi dư đang tạo cơ sở quan trọng để Nghệ An nhận diện đầy đủ những tồn tại, hạn chế trong quản lý tài sản công và đầu tư phát triển. Đây không chỉ là quá trình rà soát, xử lý các vấn đề tồn đọng kéo dài mà còn là bước đi cần thiết nhằm khơi thông các nguồn lực đất đai, tài sản công, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.