(Thanh tra) - Qua thanh tra các dự án tồn đọng kéo dài, Thanh tra tỉnh Gia Lai đã xác định trách nhiệm quản lý và kiến nghị các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực đầu tư cho tỉnh.
Tháng 6/2026, Thanh tra tỉnh Gia Lai ban hành Kết luận số 16 về kết quả thanh tra 22 dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài được cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu Ban Chỉ đạo 751. Kết quả cho thấy có 16 dự án vốn ngoài ngân sách chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, chưa thực hiện thủ tục điều chỉnh tiến độ, chủ trương đầu tư theo quy định.
Một trường hợp điển hình là Dự án Hạ tầng kỹ thuật khu dân cư HH1 và HH2. Dự án có tiến độ ban đầu từ năm 2015 đến 2017 nhưng phải gia hạn 4 lần, kéo dài đến năm 2026, chậm khoảng 9 năm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những bất cập trong xác nhận nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, khiến một số hộ dân khiếu kiện kéo dài.
Diện tích hơn 2.000m² chưa giải phóng được mặt bằng đã ảnh hưởng đến việc hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kỹ thuật. Đến cuối tháng 5/2026, những vướng mắc về mặt bằng đã được xử lý. Thanh tra tỉnh Gia Lai kiến nghị chủ đầu tư khẩn trương tiếp nhận diện tích đất được bàn giao, tập trung thi công phần còn lại, hoàn thành dự án và đưa công trình vào sử dụng.
Tại Dự án Hạ tầng kỹ thuật khu vực Trung đoàn Vận tải 655, Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định điều kiện bồi thường, hỗ trợ về đất chưa phù hợp đã khiến công tác giải phóng mặt bằng tồn đọng từ năm 2017 đến năm 2023, ảnh hưởng đến đời sống người dân và chỉnh trang đô thị.
Thanh tra tỉnh kiến nghị biện pháp tháo gỡ, khắc phục cụ thể. Đến ngày 21/5/2026, các hộ dân đã đồng ý nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng. Dự án được xác định không còn khó khăn, vướng mắc; các đơn vị liên quan tiếp tục hoàn thiện hạ tầng.
Đối với lĩnh vực năng lượng, một số dự án điện mặt trời như Krông Pa 2, Chư Ngọc - Evnlicogi 16, Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định gặp trở ngại do khả năng giải tỏa công suất của hệ thống lưới điện.
Việc đầu tư trạm biến áp 220kV Krông Pa và đường dây 220kV Krông Pa - Chư Sê chậm triển khai đã ảnh hưởng đến tiến độ các dự án. Thanh tra tỉnh Gia Lai ghi nhận những vướng mắc về pháp lý của các dự án đã được tháo gỡ, nhưng việc đưa dự án vào hoạt động vẫn phụ thuộc tiến độ hoàn thành hạ tầng truyền tải điện.
Bên cạnh ghi nhận những vướng mắc đã được xử lý, Thanh tra tỉnh Gia Lai cũng chỉ rõ hạn chế trong công tác quản lý Nhà nước về đầu tư. Đối với 16 dự án chậm tiến độ, Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định Sở Kế hoạch và Đầu tư trước đây, nay là Sở Tài chính, chưa thực hiện tốt công tác giám sát đầu tư; chưa chủ động xem xét, xử lý hoặc tham mưu xử lý vi phạm theo quy định.
Thanh tra tỉnh Gia Lai kiến nghị kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân có liên quan; đồng thời tăng cường giám sát tiến độ, yêu cầu nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục điều chỉnh, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Riêng Dự án Khu đô thị mới Nhơn Bình, kết luận yêu cầu nhà đầu tư thực hiện nghĩa vụ ký quỹ bảo đảm đầu tư và khẩn trương nộp hơn 11,4 tỷ đồng còn nợ ngân sách Nhà nước. Đối với các dự án đã được tháo gỡ vướng mắc, Sở Tài chính được kiến nghị phối hợp rà soát, hoàn thiện hồ sơ chứng minh kết quả xử lý, trình UBND tỉnh báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét đưa ra khỏi Hệ thống 751.
Như vậy, hoạt động thanh tra không dừng lại ở việc xác định nguyên nhân chậm tiến độ mà còn gắn trách nhiệm của cơ quan quản lý, chủ đầu tư với những nhiệm vụ cụ thể sau kết luận.
Ông Võ Anh Tuấn, Chánh Thanh tra tỉnh Gia Lai, cho biết, việc đánh giá hiệu quả thanh tra không chỉ dựa trên số cuộc thanh tra hoàn thành hay số tiền sai phạm được thu hồi.
"Điều quan trọng là thông qua hoạt động thanh tra phải nhận diện những bất cập trong quản lý, kiến nghị chấn chỉnh, hoàn thiện cơ chế, chính sách và góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn cản trở phát triển", ông Tuấn nhấn mạnh.
Quan điểm này phù hợp với định hướng nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, bảo đảm các kiến nghị có tính khả thi, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn thực hiện do Thanh tra Chính phủ đưa ra.
Gắn hoạt động thanh tra với tháo gỡ điểm nghẽn được thể hiện bằng kết quả thực hiện sau kết luận: dự án được triển khai, đất đai được sử dụng hiệu quả, nghĩa vụ tài chính được thực hiện và trách nhiệm quản lý được chấn chỉnh. Đây cũng là hướng đi để hoạt động thanh tra ở Gia Lai vừa giữ nghiêm kỷ cương pháp luật, vừa góp phần khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
