Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu Lê Tuấn Anh chủ trì họp giao ban tháng 5/2026. Ảnh: Bùi Bình – Nguyễn Quyên

Những hồ sơ chưa thể khép lại

Xử lý sau thanh tra luôn được xác định là một trong những khâu then chốt để đảm bảo hiệu lực, hiệu quả hoạt động thanh tra, nhưng cũng là một trong những khâu khó nhất của hoạt động thanh tra. Đặc biệt, khi hồ sơ được chuyển qua nhiều cơ quan, nhiều thế hệ cán bộ và cả những lần thay đổi tổ chức bộ máy, việc thực hiện các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra trở thành "phép thử" đối với hiệu lực quản lý nhà nước.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và kết thúc hoạt động thanh tra cấp huyện, sắp xếp lại tổ chức bộ máy Thanh tra tỉnh, Thanh tra Lai Châu đã tiếp nhận đầy đủ 10 hồ sơ theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra từ cấp huyện; đồng thời rà soát, xác định và chuyển giao 37 hồ sơ thuộc trách nhiệm theo dõi của các sở, ngành. Khối lượng công việc vì thế tăng lên đáng kể.

Rà soát mới nhất cho thấy, trong tổng số 41 kết luận thanh tra thuộc trách nhiệm theo dõi, đôn đốc của Thanh tra tỉnh, vẫn còn 16 kết luận chưa hoàn thành toàn bộ nội dung kiến nghị.

Toàn bộ kiến nghị về hành chính đã được thực hiện đạt 100%; các kiến nghị về quản lý nhà nước đạt 73%; kiến nghị về kinh tế đạt 61%. Tuy nhiên, tỷ lệ kết thúc theo dõi toàn phần hiện mới đạt 61%.

Ông Lê Tuấn Anh, Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu phát biểu tại Hội nghị tiếp nhận bàn giao nhiệm vụ từ lãnh đạo Thanh tra tỉnh tiền nhiệm. Ảnh: Bùi Bình

Ở nhóm các sở chuyên ngành, số kết luận chưa hoàn thành lên tới 34/40 kết luận.

Đáng chú ý, trong số các hồ sơ đang được theo dõi, có những kết luận thanh tra đã tồn tại hơn 10 năm nhưng vẫn chưa thể kết thúc hoàn toàn. Nhiều nội dung liên quan đến trách nhiệm của tổ chức, cá nhân qua nhiều nhiệm kỳ quản lý; có vụ việc phải tiếp tục rà soát hồ sơ, xác định nghĩa vụ thực hiện hoặc phối hợp với nhiều cơ quan để xử lý dứt điểm.

Trong số những hồ sơ còn tồn đọng hiện nay có Kết luận thanh tra số 26 ngày 19/1/2012 của UBND huyện Tam Đường (cũ); Kết luận thanh tra số 355 ngày 31/10/2012, số 1202 ngày 14/11/2013 của UBND huyện Sìn Hồ (cũ); Kết luận thanh tra số 09 ngày 25/2/2016 của UBND huyện Mường Tè (cũ); Kết luận thanh tra số 319 ngày 13/10/2011 của Thanh tra tỉnh liên quan đến nhiều chủ thể thực hiện. Dù phần lớn nội dung kiến nghị đã được khắc phục, nhưng vẫn còn nội dung kiến nghị về kinh tế chưa hoàn thành.

Vào tháng 5/2026, UBND tỉnh Lai Châu đã ban hành Văn bản số 3496 yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan khẩn trương thực hiện dứt điểm các nội dung kiến nghị qua thanh tra; đồng thời làm rõ trách nhiệm đối với những trường hợp chậm thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ.

Đối với 16 kết luận thanh tra còn tồn đọng thuộc trách nhiệm theo dõi của Thanh tra tỉnh, UBND tỉnh yêu cầu hoàn thành và báo cáo kết quả kèm tài liệu kiểm chứng theo các mốc thời gian cụ thể trong tháng 5 và tháng 6/2026.

Các sở chuyên ngành cũng được yêu cầu tiếp tục theo dõi, đôn đốc và báo cáo định kỳ kết quả thực hiện các kết luận thanh tra thuộc thẩm quyền.

Lãnh đạo Thanh tra tỉnh Lai Châu ký biên bản bàn giao nhiệm vụ công tác, bảo đảm tính liên tục trong công tác chỉ đạo, điều hành. Ảnh: Bùi Bình

Vì sao tỷ lệ xử lý chưa cao?

Bà Nguyễn Thị Lệ Quyên, Quyền Trưởng phòng Giám sát, kiểm tra và xử lý sau thanh tra (Thanh tra tỉnh Lai Châu) cho hay, nhiều hồ sơ tồn đọng hiện nay đều liên quan đến nhiều đầu mối thực hiện.

“Có những kết luận thanh tra phải rà soát lại toàn bộ quá trình thực hiện từ thời điểm ban hành đến nay. Việc đối chiếu hồ sơ, xác định trách nhiệm và tổng hợp kết quả thực hiện đôi khi mất nhiều thời gian hơn dự kiến vì liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị khác nhau”, bà Quyên nói.

Theo bà Quyên, sau khi tiếp nhận hồ sơ từ cấp huyện, đơn vị đã tiến hành rà soát, phân loại từng kết luận thanh tra, xác định cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm tiếp tục thực hiện để làm cơ sở đôn đốc, theo dõi trong thời gian tới.

Bà Nguyễn Thị Lệ Quyên, Quyền Trưởng phòng Giám sát, kiểm tra và xử lý sau thanh tra. Ảnh: Bùi Bình

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Tuấn Anh, Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu cho rằng, việc một số kết luận thanh tra kéo dài nhiều năm cần thời gian hoàn thành xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

“Nhiều vụ việc được ban hành từ giai đoạn trước, trải qua nhiều lần thay đổi về tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị, thay đổi người đứng đầu hoặc cán bộ trực tiếp phụ trách nên quá trình xác định trách nhiệm và tổ chức thực hiện gặp không ít khó khăn”, ông Lê Tuấn Anh chia sẻ.

Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu cũng cho biết, bên cạnh những khó khăn khách quan, vẫn còn một số cơ quan, đơn vị chưa thực sự quyết liệt trong việc thực hiện các kiến nghị thanh tra; công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan có thời điểm chưa chặt chẽ, việc rà soát, báo cáo kết quả thực hiện chưa kịp thời.

“Kết luận thanh tra chỉ thực sự phát huy hiệu lực khi các kiến nghị được thực hiện đầy đủ trên thực tế. Đối với các kết luận còn tồn đọng, Thanh tra tỉnh sẽ tiếp tục rà soát từng hồ sơ, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan; tăng cường đôn đốc, kiểm tra, đồng thời tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo xử lý đối với những trường hợp chậm thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ. Mục tiêu là từng bước giải quyết dứt điểm các tồn đọng kéo dài, nâng cao hiệu quả công tác xử lý sau thanh tra và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật”, ông Lê Tuấn Anh nhấn mạnh.

Những kết luận thanh tra thực hiện kéo dài chưa dứt điểm cho thấy, xử lý sau thanh tra là công việc khó khăn, phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều đối tượng. Khi một kết luận chưa được thực hiện đầy đủ, hành trình của cuộc thanh tra vẫn chưa kết thúc.

Để khép lại những hồ sơ tồn đọng ấy, ngoài trách nhiệm của cơ quan thanh tra còn cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan.

Kỳ 2: Khi hồ sơ giấy được “đánh thức” bằng dữ liệu số