Tham luận tại Đại hội XIV của Đảng chiều 21/1, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng nhấn mạnh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây thiệt hại nghiêm trọng đến các nguồn lực công; xâm hại đến hoạt động đúng đắn của bộ máy Đảng, Nhà nước; làm sai lệch công lý, công bằng xã hội.

Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực làm suy giảm niềm tin, đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ, theo nhấn mạnh của ông Đặng Văn Dũng.

Phòng, chống tham nhũng, lãng phí vừa cấp bách, vừa lâu dài

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn xác định tham nhũng là “giặc nội xâm”; đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, vừa cấp bách, vừa lâu dài.

Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng tham luận tại Đại hội XIV của Đảng về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Ảnh: TTXVN

Theo ông Dũng, trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được triển khai quyết liệt, với nhiều chủ trương, cách làm mới, bài bản, khoa học, đồng bộ, hiệu quả.

Đầu nhiệm kỳ đã bổ sung nội dung về phòng, chống tiêu cực và thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh; cuối nhiệm kỳ bổ sung nội dung về phòng, chống lãng phí.

Công tác phòng chống tham nhũng với phòng chống tiêu cực, lãng phí được đảm bảo toàn diện, đồng bộ; cả ở Trung ương và địa phương; cả trong khu vực Nhà nước và khu vực ngoài Nhà nước; cả xử lý kỷ luật, xử lý hành chính với xử lý hình sự.

Đáng chú ý, trong nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đã điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt cả bị can, bị cáo bỏ trốn ra nước ngoài, khẳng định sự nghiêm minh của pháp luật và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước.

“Không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, không chỉ là khẩu hiệu, lời nói suông mà đã trở thành hiện thực sinh động, là mệnh lệnh chính trị được Nhân dân ghi nhận, đánh giá cao”, ông Dũng nhắc lại khẳng định của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng.

Để tiếp tục đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, theo ông Đặng Văn Dũng cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả 3 yêu cầu, 5 trọng tâm, 3 đột phá, với phương châm “Kiên trì - Quyết tâm - Đồng thuận - Toàn diện - Đột phá” mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã kết luận.

Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả trách nhiệm giải trình

Nêu một số nội dung cụ thể, lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài.

“Phải chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát”, từ “làm đúng quy trình” sang “làm thực chất, có kết quả”, từ “chống để răn đe” sang “xây để bền vững”, từ “quản lý truyền thống” sang “quản trị số”, lấy công nghệ, dữ liệu làm công cụ giám sát, phòng ngừa, phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”, ông Dũng nói.

Theo ông, cần tăng cường giám sát từ đầu, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm; tiến hành giám sát bằng trí tuệ nhân tạo (AI); phân tích dữ liệu lớn big data để phát hiện, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Cùng với hoàn thiện thể chế, pháp luật, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh cần tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập.

“Thực tiễn cho thấy, càng công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình, càng phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực có hiệu quả, không có vùng trống, không có vùng tối”, ông Dũng nói.

Các đại biểu tại Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: TTXVN

Ông cũng cho rằng cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả trách nhiệm giải trình, trước hết là sự hài lòng của người dân, bởi đây là yếu tố then chốt trong trách nhiệm giải trình.

Lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương đồng thời cho rằng phải kiên trì xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính, với 3 trụ cột trọng tâm: Thể chế liêm chính - nền công vụ liêm chính - đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính.

Đi đôi với phòng ngừa, theo ông Dũng, phát hiện, xử lý là quan trọng, đột phá.

“Phát hiện và xử lý kịp thời để “không dám” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Xử lý cũng nhằm mục đích răn đe, cảnh báo, để “xây” cho tốt hơn, nâng cao hơn phòng ngừa”, Phó Ban Nội chính Trung ương nêu.

Lĩnh vực khép kín, bí mật càng phải chú trọng kiểm soát quyền lực

Trong xử lý, ông Dũng cho rằng phải phân biệt sai phạm do cố ý vì vụ lợi với sai phạm vì đổi mới, sáng tạo, vì lợi ích chung; bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội, yêu cầu chính trị, pháp luật và nghiệp vụ…

Ông đề nghị xử lý nghiêm minh và nhân văn, ưu tiên áp dụng các biện pháp về kinh tế, hành chính, dân sự, kỷ luật; xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng theo đúng quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Cùng với tăng cường và nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh phải tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát có hiệu quả việc thực thi quyền lực.

“Các lĩnh vực chuyên môn sâu, khép kín, bí mật, càng phải chú trọng kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực, nhất là kiểm tra, giám sát từ bên ngoài; phải chú trọng kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với xây dựng bộ máy chính quyền địa phương hai cấp thực sự liêm chính, gần dân, phục vụ Nhân dân”, ông Dũng nói.

Công tác phòng, chống lãng phí, theo ông Dũng, cần được đẩy mạnh hơn nữa;  nhất là rà soát, xử lý dứt điểm các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, có nguy cơ thất thoát, lãng phí và các cơ sở nhà, đất, tài sản công dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính.

“Không để lãng phí kéo dài, nhưng cũng không hợp pháp hóa các sai phạm”, ông Đặng Văn Dũng nhắc lại chủ trương của Bộ Chính trị.

Ngoài ra, theo lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương cần hoàn thiện cơ chế để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung; khắc phục hiệu quả, triệt để tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ sai không dám làm.