Theo tài liệu cố vấn đặc biệt của Tổng Thư ký LHQ về tái thiết Libya thời hậu chiến, ông Ian Martin lo ngại rằng, Libya sẽ bị rơi vào tình trạng hỗn loạn và nội chiến do tàn quân Gaddafi và chính quyền mới sẽ còn tiếp tục nổ súng.

Để đảm bảo trật tự, an ninh cho Libya thời hậu chiến, LHQ từng dự định cử đến nước này 200 quan sát viên quân sự và 190 cảnh sát. Tuy nhiên, đề nghị đó đã bị Hội đồng Chuyển tiếp từ chối vì cho rằng, mình đủ sức đảm bảo an ninh trong nước, mà không cần đến sự can thiệp của nước ngoài. Tờ báo này bình luận, có thể Hội đồng Chuyển tiếp ngại bị xem là bị bên ngoài điều khiển.

Như vậy, LHQ chỉ còn có thể đóng vai trò trong việc giúp quân nổi dậy thành lập chính phủ dân sự, bao gồm đủ thành phần, minh bạch và dân chủ.

Các quan chức LHQ cho rằng, ở Libya, hiện còn nhiều người ủng hộ Gaddafi. Tổ chức này bày tỏ lo ngại, hiện tượng thanh toán những người trung thành với ông Gaddafi sẽ kéo theo nhiều nguy cơ nội chiến, vì thế cần tìm cách giúp họ hòa nhập vào hoàn cảnh mới.

LHQ cũng cho rằng, Hiến pháp của Libya phải được soạn thảo bởi một Hội đồng Nhà nước lâm thời. Hội đồng này có thể được bầu trong vòng từ sáu đến chín tháng. Đây là một thời gian khá cấp bách để có thể tìm đủ 40.000 nhân viên phục vụ bầu cử ở một đất nước chưa từng có bầu cử.

Trong lĩnh vực quân sự, LHQ dự định chưa vội cho NATO rút toàn bộ lực lượng. Ông Martin cho biết, Nghị quyết bảo vệ thường dân của Hội đồng Bảo an do NATO thực thi sẽ không dừng lại dù chế độ Gaddafi đã sụp đổ. NATO phải tiếp tục thực thi trách nhiệm của mình khi các lực lượng đối nghịch tấn công thường dân.

Dự định quân sự này càng làm tăng phản đối của Nga và Trung Quốc.  Hai nước này cũng đã do dự trong việc tháo gỡ các biện pháp trừng phạt tài chính đối với Libya của Hội đồng Bảo an, một sự việc đã khiến Hội đồng Chuyển tiếp chưa thể kiểm soát toàn diện những tài sản của nước này bị quốc tế phong tỏa.

Mới đây, Luân Đôn đã phải tranh đấu với Bắc Kinh để Trung Quốc không phủ quyết việc cho giải tỏa 1,6 tỷ USD tài sản Libya bị phong tỏa tại Anh. Nga thì phản đối yêu cầu của Pháp và Đức về việc cho giải ngân 6 tỷ euro cho Libya.

Một nhà ngoại giao phương Tây đánh giá: Nga sợ mất thị phần tại Libya, thế nhưng thái độ này của Nga cũng không thể làm hồi sinh chế độ Gaddafi.

Khôi Nguyên