Chiều 25/7, Văn phòng Chủ tịch nước họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước công bố các pháp lệnh đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, trong đó có Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Mở rộng trường hợp được công nhận liệt sĩ

Thông tin một số điểm mới nổi bật của pháp lệnh, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho biết, pháp lệnh đã sửa đổi quy định về công nhận liệt sĩ đối với thương binh chết do vết thương tái phát.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà thông tin những điểm mới của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. Ảnh: T.Thường

Theo quy định hiện hành, thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên được công nhận là liệt sĩ khi có bệnh án điều trị vết thương tái phát tại bệnh viện tuyến huyện (cũ) trở lên và biên bản kiểm thảo tử vong xác định vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong.

Tuy nhiên, theo bà Hà, trên thực tế, nhiều thương binh nặng, đặc biệt là thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên trong quá trình điều trị tại bệnh viện, khi sức khỏe chuyển biến nguy kịch, khả năng tử vong cao thường được gia đình xin đưa về nhà (nguyện vọng từ trần tại nhà) hoặc điều trị tại các cơ sở nuôi dưỡng người có công.

Các trường hợp này đều không đảm bảo đầy đủ hồ sơ, giấy tờ theo quy định hiện hành, dẫn đến khó khăn trong việc xem xét công nhận liệt sĩ.

“Để khắc phục những khó khăn trong thực tiễn, Pháp lệnh sửa đổi theo hướng không quy định điều kiện công nhận liệt sĩ đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên chết”, Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho biết.

Pháp lệnh mới chỉ quy định điều kiện đối với thương binh có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80% chết do vết thương tái phát.

Cùng với đó, Pháp lệnh bổ sung điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh đối với các lực lượng chức năng trong quá trình trực tiếp làm nhiệm vụ/công vụ đấu tranh phòng tội phạm.

Chính phủ được giao quyết định công nhận hoặc giao cơ quan, người có thẩm quyền công nhận người có công với cách mạng trong trường hợp còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn và lịch sử rõ ràng hoặc trong trường hợp đặc biệt khác.

Quy định này giúp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tồn đọng trong thời gian qua về việc công nhận những người thực sự có công với cách mạng nhưng thiếu hồ sơ, giấy tờ do mất, thất lạc trong quá trình hoạt động cách mạng, tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc hoặc các trường hợp đặc biệt khác như hoạt động mật.

Cùng với đó, các quy định mang tính chất định tính về điều kiện công nhận thương binh, liệt sĩ cũng được lược bỏ, ví dụ tiêu chí “đặc biệt dũng cảm”.

Trả lời các vấn đề báo chí quan tâm, Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà cho biết, pháp lệnh lần này sẽ có hiệu lực hồi tố, “chúng ta sẽ giải quyết khoảng 6.000 hồ sơ liệt sĩ còn tồn đọng”, trong số này đa số là những đối tượng có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên.

Về số mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, theo Thứ trưởng, hiện nay tại các nghĩa trang còn khoảng 230.000 mộ. Trong Chiến dịch 500 ngày đêm đang triển khai sẽ đẩy nhanh tiến độ xác minh danh tính các liệt sĩ.

Bổ sung trợ cấp cho người phục vụ với cán bộ lão thành cách mạng

Nội dung mới nữa, Pháp lệnh bổ sung đối tượng được công nhận là người có công và chế độ, chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.

Văn phòng Chủ tịch nước họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước công bố các pháp lệnh đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua. Ảnh: T.Thường

Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, Pháp lệnh bổ sung đối tượng được công nhận là người có công với cách mạng (người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế).

Cụ thể là bổ sung công nhận người làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo; làm nghĩa vụ quốc tế ở Lào, Campuchia và được Nhà nước khen tặng Huân chương Chiến công.

Pháp lệnh cũng bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945 (cán bộ lão thành cách mạng) và người hoạt động cách mạng từ ngày 1/1/1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 (cán bộ tiền khởi nghĩa).

Theo pháp lệnh hiện hành, chế độ trợ cấp người phục vụ được áp dụng đối với một số nhóm đối tượng người có công có tình trạng sức khỏe đặc biệt nặng hoặc suy giảm khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt hằng ngày (như Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên sống ở gia đình).

Thực tiễn cho thấy, đa số cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa hiện đều đã cao tuổi (từ 90 trở lên), sức khỏe suy giảm, nhiều trường hợp không còn khả năng tự phục vụ, cần có người chăm sóc thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày.

Việc bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với các đối tượng này phù hợp với chủ trương tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công theo hướng mở rộng đối tượng thụ hưởng, nâng cao mức độ chăm sóc đối với người có công có tuổi cao, sức yếu.

Thực hiện chính sách này, có 793 cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa được bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ.

Về bổ sung đối tượng hưởng chế độ điều dưỡng hằng năm, theo quy định của pháp lệnh hiện hành, có 8 nhóm đối tượng hưởng chế độ điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm và 7 nhóm đối tượng hưởng chế độ điều dưỡng 2 năm/lần.

Tại lần sửa đổi này, pháp lệnh đã chuyển 1 phần đối tượng hiện đang được điều dưỡng 2 năm một lần sang điều dưỡng hằng năm, cụ thể: “Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%”.

Quy định trên tương ứng với 151.222 người, nâng tổng số đối tượng điều dưỡng hằng năm lên 170.000 người.

Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng có hiệu lực thi hành từ 1/1/2027.