(Thanh tra) - Thanh Hóa còn hơn 19.000 trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền chưa được cấp giấy chứng nhận. Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu rà soát, phân loại, đẩy nhanh tiến độ giải quyết, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.
Theo Chỉ thị số 15/CT-UBND ngày 22/10/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo, xử lý dứt điểm những tồn tại trong công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền.
Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh công tác rà soát, xử lý các trường hợp tồn đọng còn chậm; việc xác định nguồn gốc, thời điểm sử dụng, diện tích, ranh giới, hiện trạng đất, sự phù hợp với quy hoạch và nghĩa vụ tài chính tại một số địa phương chưa đầy đủ, chính xác.
Theo thống kê ban đầu, toàn tỉnh Thanh Hóa còn hơn 19.000 trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất được giao không đúng thẩm quyền nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất mà còn là nguyên nhân phát sinh các vụ việc khiếu nại, khiếu kiện liên quan đến đất đai.
Một trong những hạn chế được chỉ ra là việc cập nhật, chuẩn hóa, bổ sung và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai chưa đồng bộ, gắn kết chặt chẽ với quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ. Vì vậy, số liệu giữa hồ sơ địa chính, hiện trạng sử dụng đất và cơ sở dữ liệu tại một số nơi chưa thống nhất.
Để khắc phục, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu chủ tịch UBND các xã, phường trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm tổ chức rà soát cụ thể đến từng thửa đất, từng địa bàn thôn, tổ dân phố.
Nội dung rà soát phải xác định đầy đủ thông tin về số thửa, tờ bản đồ, vị trí, ranh giới, diện tích, loại đất, nguồn gốc và thời điểm giao đất, quá trình sử dụng, hiện trạng sử dụng, tài sản gắn liền với đất, tình trạng tranh chấp, lấn chiếm, nghĩa vụ tài chính và sự phù hợp với quy hoạch.
Kết quả phải được đối chiếu giữa hồ sơ địa chính, bản đồ, cơ sở dữ liệu đất đai, hồ sơ giao đất, giấy tờ do người sử dụng đất cung cấp và hiện trạng thực tế, bảo đảm xác định chính xác tình trạng pháp lý của từng thửa đất.
Đáng chú ý, quá trình giải quyết hồ sơ cấp giấy chứng nhận phải gắn với việc chỉnh lý, cập nhật, chuẩn hóa thông tin trong hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai. Đối với những trường hợp thông tin không thống nhất, địa phương phải xác minh, làm rõ và thực hiện chỉnh lý theo quy định; không để số liệu báo cáo khác với dữ liệu và thực tế quản lý, sử dụng đất.
Việc giải quyết thủ tục cũng phải bảo đảm không làm phát sinh điều kiện, thủ tục ngoài quy định của pháp luật đất đai.
Chỉ thị yêu cầu các địa phương căn cứ kết quả rà soát, dữ liệu đã được kiểm tra, chuẩn hóa để phân loại cụ thể từng trường hợp, xây dựng phương án giải quyết phù hợp.
Đối với nhóm đủ điều kiện, UBND các xã, phường phải tuyên truyền, hướng dẫn hộ gia đình, cá nhân hoàn thiện hồ sơ, tài liệu chứng minh và thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận theo Điều 140 Luật Đất đai năm 2024 cùng các quy định pháp luật liên quan. Thời hạn hoàn thành được ấn định trước ngày 31/12/2026.
Đối với nhóm chưa đủ điều kiện nhưng có khả năng xử lý, địa phương phải xác định rõ nguyên nhân, nội dung vướng mắc, trách nhiệm và xây dựng phương án, lộ trình cụ thể, hoàn thành trước ngày 31/3/2027. Những trường hợp không đủ điều kiện phải được xác định rõ căn cứ pháp lý, nguyên nhân và thông báo, giải thích đầy đủ cho người sử dụng đất.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa được giao đôn đốc, hướng dẫn các xã, phường xây dựng kế hoạch, xác định lộ trình và phân công nhiệm vụ cụ thể để giải quyết dứt điểm các tồn đọng. Kế hoạch phải tuân thủ nguyên tắc “6 rõ”, “1 xuyên suốt” theo tinh thần Chỉ thị số 12/CT-UBND ngày 30/7/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh, hoàn thành trước ngày 30/10/2026.
Cơ quan này đồng thời chủ trì theo dõi, kiểm tra, giám sát việc rà soát, phân loại, giải quyết hồ sơ và cập nhật dữ liệu đất đai; tổng hợp, báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa trước ngày 15/11/2026. Việc phối hợp chỉnh lý, cập nhật, làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai phải hoàn thành trước ngày 15/4/2027.
Bên cạnh đó, Sở Tài chính Thanh Hóa phối hợp tham mưu bố trí kinh phí hỗ trợ các xã, phường có nguồn thu từ tiền sử dụng đất không đủ thực hiện công tác đo đạc địa chính, lập phương án sử dụng đất và chỉnh lý dữ liệu. Sở Xây dựng phối hợp tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch; Thuế tỉnh Thanh Hóa cung cấp thông tin, đẩy mạnh cải cách thủ tục xác định nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất.
Đối với Thanh tra tỉnh Thanh Hóa, Chỉ thị yêu cầu thực hiện thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn trong quản lý, sử dụng đất và tổ chức rà soát, cấp Giấy chứng nhận theo chức năng, nhiệm vụ, kế hoạch đã ban hành. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hoặc được Chủ tịch UBND tỉnh giao, cơ quan Thanh tra tiến hành thanh tra, kiến nghị chấn chỉnh, khắc phục và xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân vi phạm.
Chỉ thị cũng nhấn mạnh trách nhiệm của bí thư đảng ủy, chủ tịch UBND các xã, phường. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa và pháp luật nếu để xảy ra tình trạng thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, phát sinh vi phạm về quản lý, sử dụng đất đai trên địa bàn.
Việc đẩy nhanh tiến độ cấp Giấy chứng nhận gắn với chuẩn hóa dữ liệu, phân định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý được kỳ vọng góp phần tháo gỡ những tồn đọng kéo dài, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
