(Thanh tra) - Chiều 28/10, tại Hội thảo khoa học “Đổi mới phương thức công tác Thanh tra Công an tỉnh trong kỷ nguyên số - từ dữ liệu, công nghệ đến hiệu quả cải cách hành chính”, Thiếu tá Nguyễn Đức Thắng, Phó Chánh Thanh tra Công an tỉnh Đắk Lắk, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức làm việc, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, hướng tới giảm thao tác thủ công, dành nhiều thời gian hơn cho công tác chuyên môn.
Trình bày báo cáo đề dẫn tại hội thảo do Thanh tra Công an tỉnh Đắk Lắk tổ chức, Thạc sĩ, Thiếu tá Nguyễn Đức Thắng, Phó Chánh Thanh tra Công an tỉnh, đặt ra vấn đề: Làm thế nào để cán bộ Thanh tra giảm thời gian dành cho những thao tác hành chính lặp lại, đồng thời có thêm thời gian cho công tác chuyên môn, phân tích, kiểm tra, xác minh và tham mưu?
Theo Thiếu tá Nguyễn Đức Thắng, đây chính là cách tiếp cận phù hợp khi bàn về cải cách hành chính trong công tác thanh tra hiện nay. Bởi cải cách không đơn thuần là bổ sung phần mềm, biểu mẫu điện tử hay chuyển hồ sơ giấy thành hồ sơ số, mà quan trọng hơn phải thay đổi cách thức thực hiện công việc. Cụ thể, một số liệu cần được tìm kiếm nhanh hơn; một báo cáo không phải tổng hợp lại từ đầu; dữ liệu đã nhập có thể sử dụng nhiều lần; những vấn đề bất thường được nhận diện sớm hơn và nội dung pháp luật được truyền đạt đến công dân một cách thống nhất, trực quan, dễ hiểu.
Thực tế, công tác thanh tra liên quan đến nhiều nhóm thông tin như tổ chức, cán bộ; thi đua, khen thưởng; thanh tra; tiếp công dân; giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và theo dõi thực hiện kiến nghị sau thanh tra. Khối lượng thông tin ngày càng lớn, nhưng việc khai thác dữ liệu trong một số trường hợp vẫn gặp khó khăn do thông tin phân tán ở nhiều hồ sơ, báo cáo và các giai đoạn khác nhau.
Có những yêu cầu tưởng chừng đơn giản như tìm lại số liệu của năm trước, xác định lịch sử thanh tra của một đơn vị, so sánh chỉ tiêu qua nhiều năm hoặc tổng hợp thông tin phục vụ báo cáo, nhưng cán bộ vẫn phải mất thời gian tìm kiếm, đối chiếu từ nhiều nguồn. Mục tiêu không phải xây dựng một kho dữ liệu lớn, mà là tổ chức dữ liệu khoa học, phục vụ trực tiếp cho nhu cầu công việc, hướng tới nguyên tắc “Một lần chuẩn hóa - nhiều lần khai thác”. Chuyên đề thứ ba nghiên cứu việc theo dõi, phân tích công tác báo cáo, thống kê của các đơn vị để hỗ trợ lựa chọn đối tượng thanh tra.
Thông qua việc tổng hợp các chỉ tiêu về tần suất phát sinh vụ việc, xu hướng biến động, tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo, kết quả thực hiện kiến nghị sau thanh tra và mức độ chấp hành chế độ báo cáo, thống kê, cơ quan thanh tra có thể từng bước xây dựng công cụ theo dõi, nhận diện những vấn đề cần quan tâm. Tuy nhiên, Thiếu tá Nguyễn Đức Thắng lưu ý, kết quả phân tích và cảnh báo từ dữ liệu không đồng nghĩa với kết luận có sai phạm. Việc xác định vi phạm phải dựa trên kiểm tra, xác minh và đánh giá nghiệp vụ của cán bộ có thẩm quyền.
Một trong những thông điệp được Phó Chánh Thanh tra Công an tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Đức Thắng nhấn mạnh tại hội thảo là không nên số hóa nguyên trạng những quy trình thủ công vốn còn nhiều bất cập. Nếu trước đây cán bộ phải nhập nhiều biểu mẫu, nay vẫn thực hiện từng ấy thao tác trên máy tính thì chưa thể coi là cải cách thực chất. Tương tự, việc chuyển các báo cáo giấy sang môi trường điện tử nhưng vẫn phải tổng hợp, đối chiếu thủ công cũng chưa tạo ra thay đổi căn bản về hiệu quả công việc. Do đó, quá trình đổi mới cần thực hiện theo trình tự: Rà soát công việc, loại bỏ thao tác không cần thiết, chuẩn hóa quy trình, chuẩn hóa dữ liệu, lựa chọn công nghệ và tự động hóa những khâu phù hợp.
Đáng chú ý, hội thảo đặt mục tiêu hướng tới năm nhóm sản phẩm cụ thể, gồm: Bộ sản phẩm tuyên truyền pháp luật bằng AI; bộ danh mục dữ liệu dùng chung của Thanh tra Công an tỉnh; cơ sở dữ liệu mẫu; công cụ tra cứu, tổng hợp dữ liệu và bộ chỉ báo phục vụ theo dõi, phân tích, hỗ trợ lựa chọn đối tượng thanh tra. Theo Thiếu tá Nguyễn Đức Thắng, những sản phẩm này cần được xác định rõ đầu mối phụ trách, tiến độ thực hiện và tổ chức thử nghiệm sau hội thảo.
Phó Chánh Thanh tra Công an tỉnh Đắk Lắk cho rằng, không nhất thiết phải bắt đầu bằng những hệ thống công nghệ lớn, mà có thể lựa chọn một nhóm dữ liệu, một quy trình hoặc một công cụ cụ thể để thí điểm. Sau khi đo lường hiệu quả, phát hiện bất cập và điều chỉnh phù hợp mới từng bước nhân rộng. Quan trọng hơn, mỗi công việc được thực hiện không chỉ nhằm hoàn thành nhiệm vụ trước mắt, mà còn phải tạo ra dữ liệu có giá trị phục vụ những công việc tiếp theo. Những thông tin được chuẩn hóa ngay từ đầu có thể tiếp tục phục vụ công tác tổng hợp, phân tích, theo dõi, đánh giá và tham mưu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phòng ngừa vi phạm.
Thiếu tá Nguyễn Đức Thắng nhấn mạnh: “Không dừng ở ý tưởng, không dừng ở tham luận, phải chuyển kết quả hội thảo thành sản phẩm và sản phẩm thành cách làm”. Đây cũng là định hướng để Thanh tra Công an tỉnh Đắk Lắk từng bước đổi mới phương thức hoạt động, đưa ứng dụng công nghệ, quản trị dữ liệu và cải cách hành chính trở thành những giải pháp thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thanh tra trong kỷ nguyên số.
