(Thanh tra) - Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết Grab đề xuất gói giải pháp hơn 2.950 tỷ đồng tại Việt Nam, trong đó dành hơn 860 tỷ đồng hỗ trợ tài xế và hơn 1.800 tỷ đồng khuyến mãi cho hành khách.
Ngày 6/11, trao đổi với Báo Thanh tra, đại diện Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết, sau gần hai tháng rà soát hoạt động của Grab tại Việt Nam, doanh nghiệp đã đề xuất 6 nhóm giải pháp với tổng nguồn lực dự kiến hơn 2.950 tỷ đồng.
Theo phương án được Grab đề xuất, khoản kinh phí lớn nhất là 1.808 tỷ đồng dành cho các chương trình khuyến mãi hành khách.
Tiếp đó, 860 tỷ đồng được phân bổ cho các chương trình thưởng và hỗ trợ tài xế; 52 tỷ đồng hỗ trợ chi phí xăng dầu, sạc điện.
Ngoài ra, khoảng 227 tỷ đồng là phần doanh thu dự kiến giảm do điều chỉnh chính sách phí và 3,9 tỷ đồng dành để bồi hoàn các chuyến xe bị khấu trừ vượt ngưỡng.
Đáng chú ý, từ ngày 10/11, Grab sẽ giảm phí nền tảng từ 1.000 - 2.000 đồng đối với một số chuyến xe ngắn.
Đồng thời, doanh nghiệp giới hạn tổng phần phí được hưởng ở mức tối đa 32% số tiền khách hàng thanh toán, chưa bao gồm thuế và các khoản phí thu hộ.
Theo tính toán của Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, sau khi điều chỉnh chính sách, tỷ lệ thực nhận tối thiểu của tài xế GrabBike tăng từ 52% lên 60,59%, trong khi tỷ lệ này đối với GrabCar đạt 59,68%.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý lưu ý đây là sự thay đổi về mức tối thiểu theo chính sách, không đồng nghĩa thu nhập thực tế của tất cả tài xế đều tăng tương ứng.
Mức trần 32% cũng tạo thêm cơ sở để các doanh nghiệp gọi xe khác như Be, Xanh SM đối chiếu chính sách phí với Grab, nhưng không phải quy định bắt buộc áp dụng chung cho toàn thị trường.
Cùng với việc rà soát chính sách của Grab, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đã yêu cầu Grab, Be và GSM minh bạch các khoản phí bổ sung, bảo đảm khách hàng được chủ động lựa chọn dịch vụ.
Theo Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, gói giải pháp gần 3.000 tỷ đồng của Grab, tương đương khoảng 112 triệu USD, đứng thứ 6 về quy mô tiền trong 14 vụ việc quốc tế được cơ quan quản lý lựa chọn để đối chiếu.
Năm trường hợp có giá trị lớn hơn đều diễn ra tại Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
Điển hình, năm 2023, bang New York (Mỹ) đạt thỏa thuận với Uber và Lyft trị giá 328 triệu USD liên quan đến quyền lợi tài xế.
Đến năm 2024, hai doanh nghiệp này tiếp tục đạt thỏa thuận trị giá 175 triệu USD tại bang Massachusetts.
Tại châu Âu, Delivery Hero và Glovo bị xử phạt khoảng 329 triệu euro vào năm 2025 do vi phạm quy định cạnh tranh.
Trong nhóm vụ việc tại châu Á được đưa vào đối chiếu, gói giải pháp của Grab tại Việt Nam có quy mô tiền lớn nhất.
Nếu chỉ xét các trường hợp có khoản tiền dành cho tài xế và hành khách, gói giải pháp này đứng thứ ba trong bảng thống kê.
Tuy nhiên, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia lưu ý đây không phải bảng xếp hạng toàn cầu.
Đặc biệt, gói giải pháp gần 3.000 tỷ đồng của Grab không đồng nghĩa với khoản tiền phạt hoặc bồi thường.
Phần lớn nguồn lực trong gói giải pháp là ngân sách khuyến mãi, hỗ trợ tài xế, hành khách và phần doanh thu dự kiến giảm khi điều chỉnh chính sách phí.
Do đó, việc đối chiếu với các khoản xử phạt, bồi thường hoặc thỏa thuận dàn xếp tại nước ngoài chỉ mang tính tham khảo về quy mô tiền, không đồng nhất về bản chất pháp lý.
Kiểm tra việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Grab, Be và GSM
Ủy ban Cạnh tranh quốc gia cho biết đã kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Grab, Be và GSM, ghi nhận một số tồn tại trong việc cung cấp thông tin về giá, phí và các khoản thanh toán bổ sung trên ứng dụng.
Ủy ban Cạnh tranh quốc gia yêu cầu các doanh nghiệp công khai, minh bạch các khoản phí, bảo đảm người tiêu dùng được chủ động lựa chọn hoặc từ chối các dịch vụ có thu phí như bảo hiểm chuyến đi, đóng góp trung hòa carbon trước khi xác nhận giao dịch. Qua theo dõi, các nền tảng đã cơ bản điều chỉnh theo yêu cầu.
Đối với Grab, Ủy ban yêu cầu thông báo đầy đủ các chính sách điều chỉnh, bảo đảm thống nhất giữa thông tin công bố và thực tế áp dụng, đồng thời duy trì cơ chế tiếp nhận, giải quyết yêu cầu tra soát.
Grab phải báo cáo định kỳ hằng tháng về tiến độ thực hiện các giải pháp. Ủy ban Cạnh tranh quốc gia sẽ tiếp tục giám sát chính sách giá, phí, khấu trừ, tỉ lệ doanh thu thực nhận của tài xế và việc cung cấp thông tin cho khách hàng.
Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh hoặc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cơ quan này sẽ xem xét, xử lý theo quy định.
