(Thanh tra) - Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu rà soát từng mỏ, xác định sản lượng thực tế, khả năng cung ứng và giá giao dịch vật liệu xây dựng. Việc kiểm soát nguồn cung, tháo gỡ vướng mắc thủ tục được đặt ra nhằm bảo đảm tiến độ các công trình, dự án, nhất là đầu tư công.
Ngày 5/11, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành thông báo kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy tại Hội nghị chuyên đề về cung cấp vật liệu xây dựng thông thường và quản lý, kiểm soát giá vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh. Trước đó, chiều 2/11, UBND tỉnh tổ chức hội nghị nhằm tìm giải pháp bảo đảm nguồn cung, tháo gỡ vướng mắc và kiểm soát giá vật liệu, phục vụ tiến độ các công trình, dự án, nhất là đầu tư công.
Theo thông báo kết luận, vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là đất san lấp, cát và đá xây dựng, có vai trò quan trọng, tác động trực tiếp đến tiến độ, chi phí thực hiện các công trình, dự án đầu tư công và ngoài ngân sách. Nguồn cung vật liệu còn ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, môi trường đầu tư và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Theo báo cáo tại hội nghị, toàn tỉnh hiện có 104 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực; đã đấu giá thành công 62 mỏ và cấp phép, xác nhận nhiều nguồn khoáng sản phục vụ các công trình, dự án trọng điểm, cấp bách. Những kết quả này góp phần chủ động nguồn cung vật liệu phục vụ sản xuất, xây dựng và phát triển trên địa bàn.
Tuy nhiên, công tác dự báo nhu cầu và cân đối nguồn cung có thời điểm chưa sát thực tế. Một số mỏ chậm đưa vào khai thác; thủ tục về đất đai, môi trường, đường vận chuyển còn vướng mắc. Công tác theo dõi, công bố giá và phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ.
Đáng chú ý, dù có số liệu về giấy phép và trữ lượng nhưng việc quản lý sản lượng thực tế, thời điểm cung ứng và giá giao dịch chưa sát. Điều này khiến việc đánh giá khả năng đáp ứng nhu cầu vật liệu của các công trình, dự án chưa thực sự đầy đủ.
Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục, đồng thời quy định thời hạn hoàn thành đối với các tồn tại. Trách nhiệm được đặt ra đối với cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và doanh nghiệp.
Quan điểm chỉ đạo của UBND tỉnh là phải quản lý được ba vấn đề cốt lõi: “có bao nhiêu vật liệu thực sự có thể cung ứng, cung ứng cho dự án nào và giá thực tế bao nhiêu”.
Các cơ quan, đơn vị tại hội nghị thống nhất bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường, đáp ứng nhu cầu thi công các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.
Để khắc phục những bất cập, Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Công Thương chủ trì rà soát từng mỏ đã được cấp phép, xác định tình trạng hoạt động, công suất khai thác, sản lượng thực tế, khả năng cung ứng và khó khăn, vướng mắc. Đối với các mỏ chưa khai thác, phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, thời điểm dự kiến hoạt động và phối hợp tháo gỡ theo thẩm quyền.
Sở Công Thương cũng là cơ quan tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản được chuyển giao từ Sở Nông nghiệp và Môi trường. Sở phải chủ động tiếp nhận hồ sơ, dữ liệu, công việc đang giải quyết và các vấn đề tồn đọng; phân công rõ lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng nội dung, địa bàn, mỏ.
Việc chuyển giao chức năng không được trở thành lý do đùn đẩy trách nhiệm. Sở Công Thương phải phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường, xử lý dứt điểm các công việc chuyển tiếp, không để gián đoạn thông tin hoặc chậm trễ thủ tục của doanh nghiệp.
Tỉnh cũng yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu khoáng sản, cập nhật thông tin về mỏ, giấy phép, trữ lượng, công suất, sản lượng khai thác, tình hình kinh doanh và vận chuyển. Dữ liệu này phục vụ quản lý nguồn cung, đồng thời hỗ trợ kiểm soát giá vật liệu xây dựng.
Đối với Sở Xây dựng, nhiệm vụ trọng tâm là xác định chính xác nhu cầu vật liệu của từng công trình, dự án, nhất là các dự án đầu tư công trọng điểm trong quý IV/2026 và năm 2027. Nhu cầu đất san lấp, cát, đá phải được làm rõ theo khối lượng, thời điểm sử dụng, nguồn cung dự kiến và khả năng đáp ứng.
Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng phối hợp với Sở Công Thương xây dựng bảng cân đối cung - cầu theo từng loại vật liệu, khu vực và tiến độ, kịp thời cảnh báo nguy cơ thiếu hụt.
Công tác khảo sát, thu thập thông tin và công bố giá vật liệu cũng phải được thực hiện kịp thời, sát giá thị trường và điều kiện cung ứng thực tế. Các yếu tố hình thành giá như giá tại mỏ, chi phí khai thác, sản xuất, vận chuyển và cự ly cung ứng cần được phân tích, tránh tình trạng giá công bố xa rời giá giao dịch thực tế, gây khó khăn cho nhà thầu và quản lý chi phí.
Sở Xây dựng được yêu cầu phối hợp với Sở Công Thương, Sở Tài chính về quản lý giá, kê khai giá vật liệu; định kỳ hằng tháng báo cáo UBND tỉnh về nhu cầu, nguồn cung, sản lượng thực tế, diễn biến giá và các dự án có nguy cơ thiếu vật liệu.
Song song đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hướng dẫn, giải quyết thủ tục về đất đai, môi trường, thủy lợi, lâm nghiệp và các điều kiện liên quan để những mỏ đủ điều kiện sớm hoạt động.
Trong tháng 11/2026, các đơn vị liên quan phải tập trung tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng bãi vật liệu đất đắp thuộc dự án Hệ thống kênh mương hồ Ea H’Leo 1 và nhu cầu đất đắp phục vụ các công trình, dự án tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Buôn Hồ.
Công an tỉnh được giao tăng cường kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý tình trạng khai thác, vận chuyển, tập kết, kinh doanh khoáng sản trái phép, nhất là tại các địa bàn có vi phạm kéo dài hoặc dấu hiệu hợp thức hóa nguồn gốc. Thuế tỉnh tăng cường kiểm tra hóa đơn, chứng từ và nghĩa vụ thuế, xử lý các hành vi mua bán không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đúng giá trị giao dịch hoặc kê khai doanh thu không trung thực.
Đặc biệt, Sở Công Thương, với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, được giao chủ trì xây dựng Chương trình quản lý vật liệu xây dựng trên địa bàn và chương trình thực hiện năm 2027. Nội dung tập trung kiểm soát hóa đơn, rà soát hoạt động của doanh nghiệp khai thác, kinh doanh vận tải và các đơn vị trung gian, kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường về thuế. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 10/11/2026.
Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cũng yêu cầu chính quyền 102 xã, phường chịu trách nhiệm quản lý hoạt động khoáng sản trên địa bàn; kiểm tra khai thác, vận chuyển, tập kết và kịp thời ngăn chặn, xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền đối với vi phạm.
Các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án và nhà thầu phải chủ động nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, kiểm soát nguồn gốc, giá mua, khối lượng, chất lượng và chi phí vận chuyển. Doanh nghiệp khai thác, kinh doanh vật liệu được yêu cầu công khai, minh bạch giá bán, xuất hóa đơn đúng giá trị giao dịch, không đầu cơ, găm hàng, tạo khan hiếm giả tạo hoặc nâng giá trái pháp luật.
Việc bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng tại Đắk Lắk không chỉ là bài toán khai thác thêm các mỏ, mà còn đòi hỏi quản lý sát sản lượng thực tế, tháo gỡ thủ tục, kiểm soát giá và làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong toàn bộ quá trình cung ứng.
